Ô tô - Xe máy

Xe cũ mất giá

Theo báo cáo “Triển vọng Xe điện Toàn cầu” của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tại Trung Quốc khoảng 80% đại lý xe cũ hiện từ chối thu mua xe điện đã sử dụng trên 5 năm.

Trong khi đó, theo khảo sát thị trường của giới truyền thông Trung Quốc, một chiếc ô tô điện đi được 4 năm đã bị coi là “đồ cổ”, bán lại rất khó, người kinh doanh xe cũ không dám mua, bởi mua rồi không bán được hoặc phải bán lỗ.

Hiệp hội Đại lý Ô tô Trung Quốc cho biết, một chiếc xe điện 3 năm tuổi tại nước này bán lại chỉ còn khoảng 45% giá trị ban đầu. Còn báo cáo thị trường hậu mãi gần đây, do Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) công bố cho thấy, tuổi đời trung bình của một chiếc ô tô điện tại nước này chỉ vỏn vẹn 1,8 năm. Khoảng 90% số ô tô điện được thay mới, tập trung trong khoảng từ 1 đến 3 năm.

Tình trạng cũng diễn ra tương tự tại các thị trường khác. Theo dữ liệu của Deutsche Automobil Treuhand (DAT), ô tô điện và hybrid sạc điện Trung Quốc tại Đức mất giá nhanh gấp đôi mức trung bình toàn thị trường. Một chiếc xe điện Trung Quốc mua 35.000 euro cách đây 3 năm, giờ bán lại mất một nửa giá trị.

Tại Australia, dữ liệu từ các đơn vị đấu giá cho thấy, sau hai năm sử dụng, chiếc MG4 chỉ còn khoảng 50% giá trị, chiếc BYD Atto 3 còn khoảng 54% giá trị, trong khi một số mẫu xe điện Trung Quốc khác, mất hơn 40% giá trị chỉ sau một năm lăn bánh.

Nguyên nhân là do các hãng xe Trung Quốc liên tục giảm giá xe mới, để mở rộng thị phần, khiến giá tham chiếu của xe cũ giảm theo. Đồng thời, vòng đời sản phẩm ngắn, với tốc độ ra mắt phiên bản mới dày đặc, khiến xe nhanh lỗi thời, chất lượng bị ảnh hưởng.

Thành phế liệu?

Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, 6 tháng đầu năm 2026 thị trường xe con Trung Quốc có 576 mẫu xe mới ra đời với hơn 1.700 phiên bản. Tính cả bản nâng cấp giữa vòng đời, con số vượt 600 mẫu.

Trước đây để phát triển một mẫu xe, từ lúc lập dự án tới sản xuất hàng loạt thường mất 3 tới 4 năm, nhưng các hãng xe điện Trung Quốc giờ đã “nén” quá trình này xuống còn khoảng 2 năm. Cách “nén” được người trong ngành mô tả khá cụ thể, đó là chương trình thử nghiệm phải trải qua hai mùa đông và hai mùa hè, bị rút còn một.

Vì vậy, đã dẫn đến hiện tượng xe mới ra mắt dày đặc, xe cũ nhanh chóng mất giá, bán lại lỗ nặng, giữ để sử dụng sẽ trở thành món đồ lạc hậu chẳng còn mấy giá trị.

Pin vốn là “trái tim” của xe điện chịu nhiều thiệt thòi nhất khi rút ngắn thử nghiệm. Thời gian thử nghiệm pin cần 24 tháng, bị giảm xuống còn 12 tháng. Nhưng đặc tính lão hóa, ứng xử ở nhiệt độ khác nhau và độ bền chỉ lộ ra sau vài năm vận hành. Khi pin suy giảm nhanh hơn thiết kế, sẽ không có cách gì sửa được.

Đáng lưu ý là những cảnh báo gay gắt nhất lại đến từ chính lãnh đạo các hãng xe Trung Quốc. Họ biết phần chi phí bị cắt nằm ở đâu và biết rằng một khối pin nhanh xuống cấp không lộ ra trong năm đầu tiên mà rơi vào năm thứ ba hoặc thứ tư kể từ khi vận hành. Pin xuống cấp nhanh là nguyên nhân quan trọng, khiến chiếc xe mất phần lớn giá trị bán lại.

Tại Trung Quốc, khi một chiếc ô tô điện cũ bán không có người mua, giá trị cuối cùng của nó chỉ là số tiền rẻ mạt mà các đơn vị tái chế trả cho chủ xe. Như vậy, sau từ 4-5 năm sử dụng, chiếc xe có thể mất tới hơn 90% giá trị.

Ô tô Trung Quốc đang tràn vào Việt Nam ngày càng nhiều, với giá rất cạnh tranh, trong khi được trang bị nhiều công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, một số mẫu xe xăng Trung Quốc, sau 1 năm sử dụng, bán lại mất giá từ 20-25% giá trị ban đầu. Còn những dòng xe EV (thuần điện) và xe PHEV (hybrid sạc ngoài) mới hoạt động chưa đến 2 năm, nên chưa bộc lộ vấn đề, nhưng sau khoảng 2 năm nữa khách hàng sẽ được trải nghiệm khi bán lại.

HẢI LINH