Cafe địa ốc

Tại Hội thảo về nhà ở xã hội do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đã đưa ra hàng loạt đề xuất quan trọng nhằm sửa đổi, bổ sung Dự thảo Luật Nhà ở. Các kiến nghị của HoREA tập trung vào việc bổ sung điều kiện cư trú để kiểm soát chính xác đối tượng thụ hưởng, đồng thời kiến tạo cơ chế phát triển nhà ở riêng biệt cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Lỗ hổng từ việc bỏ tiêu chí cư trú

Phát biểu tham luận tại Hội thảo, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với những điểm mới trong Chương VI của Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Nội dung này thể hiện tinh thần thể chế hóa các định hướng lớn của Đảng và chỉ đạo của Lãnh đạo Nhà nước về phát triển nhà ở. Tuy nhiên, từ thực tiễn vận hành thị trường và công tác quản lý, đại diện HoREA đã chỉ ra một bất cập lớn xuất phát từ quy định hiện hành.

Cụ thể, Luật Nhà ở năm 2023 và Dự thảo Luật Nhà ở mới đã loại bỏ hoàn toàn "điều kiện về cư trú" đối với người đăng ký mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Sự thay đổi này vô tình tạo ra áp lực khổng lồ cho các dự án tại các đô thị lớn.

Dẫn chứng thực tế từ Dự án nhà ở xã hội tại số 324 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, TP HCM, Chủ tịch HoREA chia sẻ những con số đáng suy ngẫm. Dự án này chỉ cung ứng 1.025 căn hộ nhà ở xã hội. Thế nhưng, do quy định không còn giới hạn nơi cư trú, số lượng hồ sơ đăng ký đã vượt quá 12.000 trường hợp. Trong đó, rất nhiều người đang sinh sống và làm việc tại các tỉnh, thành phố khác cũng nộp đơn, tạo ra sự cạnh tranh gay gắt không cần thiết. Bất hợp lý hơn, ngay trong cùng một địa phương, người dân sinh sống tại khu vực này vẫn có thể đăng ký mua nhà ở xã hội ở những khu vực cách xa hàng chục cây số.

Trước thực trạng này, Chủ tịch HoREA kiến nghị bổ sung trở lại quy định về điều kiện cư trú vào Dự thảo Luật Nhà ở. Theo đề xuất, người muốn mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố nơi có dự án; trường hợp không có thường trú thì phải có đăng ký tạm trú từ một năm trở lên.

Đại diện Hiệp hội khẳng định việc khôi phục điều kiện này ở thời điểm hiện tại hoàn toàn khả thi và không gây phiền hà cho người dân nhờ sự phát triển của công nghệ. Với hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID do Bộ Công an triển khai, mọi thông tin về cư trú, thu nhập đã được tích hợp đồng bộ. Việc xác minh dữ liệu có thể thực hiện nhanh chóng, chính xác, giúp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và giảm tải áp lực xét duyệt cho các chủ đầu tư.

Giải bài toán an cư cho đội ngũ công chức, viên chức

Một điểm nhấn quan trọng khác cũng được Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu đề xuất là bổ sung một mục riêng quy định về chính sách "nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước". Phân tích lý do đưa ra kiến nghị này, Chủ tịch HoREA cho biết các luật hiện hành đã có cơ chế phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân nhưng lại bỏ ngỏ nhóm cán bộ, công chức, viên chức. Trên thực tế, đại đa số lực lượng này là những người hưởng lương từ ngân sách, thuộc nhóm thu nhập thấp và có nhu cầu nhà ở vô cùng cấp thiết.

Thế nhưng, do nguồn cung nhà ở xã hội hạn chế và đặc thù công việc bận rộn, nhiều công chức, viên chức không có thời gian tham gia bốc thăm hoặc ngại tâm lý "tranh suất" với người dân. Bất cập càng gia tăng đối với những người phải di chuyển hàng ngày từ 15 đến 20 km, mất hàng giờ đồng hồ để đến công sở, đặc biệt là sau khi thực hiện sắp xếp, hợp nhất các đơn vị hành chính.

Việc luật hóa chính sách nhà ở riêng biệt cho đội ngũ này sẽ giải quyết tận gốc nhu cầu an cư, giúp lực lượng nòng cốt của bộ máy nhà nước yên tâm công tác và cống hiến. Dự thảo Luật cần giao Chính phủ quy định chi tiết về đối tượng, điều kiện, thứ tự ưu tiên và quy trình thực hiện nhằm bảo đảm tính công bằng và hiệu quả.

Các đề xuất từ HoREA không chỉ giải quyết những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn mà còn mở ra định hướng chính sách toàn diện, cân bằng lợi ích giữa các tầng lớp nhân dân và lực lượng công vụ.

Đình Đại