Chứng khoán

Chỉ còn hơn 12 tiếng đồng hồ tính theo giờ Việt Nam sẽ đến cột mốc lịch sử gọi tên thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên được chuyển lên thị trường mới nổi thứ cấp theo chuẩn FTSE Russell, sánh ngang với nhiều thị trường mới nổi của khu vực và thế giới đặc biệt hấp dẫn với các dòng vốn đầu tư toàn cầu.

Cơ hội tiếp cận sâu với dòng vốn quốc tế

Một loạt các sự kiện, cột mốc đã diễn ra cận kề ngay trước thềm nâng hạng ở tuần qua.

Tối 18/9/2026, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chủ trì Hội nghị “Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu - FTSE Russell Global Equity Index Series”. Sự kiện đánh dấu một bước phát triển mới của thị trường chứng khoán Việt Nam trước thời điểm việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Tại sự kiện, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, trong bối cảnh dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh, Việt Nam kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; đồng thời ưu tiên thu hút dòng vốn chất lượng, dài hạn, gắn với chuyển giao tri thức, công nghệ, quản trị hiện đại và phát triển bền vững.

Thời gian qua, thị trường vốn Việt Nam tiếp tục là điểm sáng với nhiều cải cách về thể chế, cơ chế vận hành và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư. Cơ quan quản lý duy trì đối thoại cởi mở với cộng đồng đầu tư quốc tế, góp phần củng cố sự ổn định của hệ thống tài chính và nâng cao vai trò của thị trường vốn đối với tăng trưởng kinh tế.

Bộ trưởng cho biết khuôn khổ pháp lý và chính sách phát triển thị trường vốn đã có nhiều bước tiến, tập trung vào ba hướng lớn: nâng cao chất lượng quản trị, kỷ luật thị trường và hiệu quả xử lý vi phạm; tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư nước ngoài, theo chuẩn mực quốc tế; đồng thời xây dựng nền tảng pháp lý cho các mô hình thị trường và sản phẩm mới.

Nhờ những cải cách kịp thời với quyết tâm cao của Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các bộ, ngành, FTSE Russell đã công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp tại kỳ đánh giá tháng 9/2025 và tiếp tục xác nhận lộ trình tại kỳ đánh giá năm 2026.

Bộ trưởng khẳng định việc nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận sâu rộng hơn với dòng vốn quốc tế, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng thị trường và năng lực quản lý, giám sát. Chính phủ và Bộ Tài chính sẽ tiếp tục triển khai các định hướng phát triển thị trường vốn đến năm 2030, tầm nhìn 2045; nâng cao thanh khoản, hiện đại hóa hạ tầng, tăng cường công cụ quản trị rủi ro, đa dạng hóa sản phẩm và thu hút dòng vốn theo hướng bền vững.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: “Việt Nam sẵn sàng lắng nghe ý kiến của các tổ chức quốc tế và tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn nữa, hướng tới xây dựng một thị trường vốn minh bạch, an toàn, hiệu quả và có sức hấp dẫn bền vững”.

Tham vọng 10 tỷ USD

Đáng chú ý, trước thềm nâng hạng, theo kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026, FTSE Russell đã bổ sung 117 cổ phiếu Việt Nam vào GEIS, gồm 3 mã Large Cap, 3 mã Mid Cap, 21 mã Small Cap và 90 mã Micro Cap. Các thay đổi có hiệu lực từ ngày 21/9, trùng thời điểm Việt Nam chính thức được phân loại lên Secondary Emerging Market theo FTSE Russell.

Cùng với các chuyển động mạnh mẽ trên thị trường để chào đón cột mốc lịch sử mới của thị trường chứng khoán Việt Nam, tại hội thảo về “Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam” do SSI tổ chức, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Khối Thị trường toàn cầu SSI, cho rằng những chuyển động gắn với tiến trình nâng hạng thị trường đang tạo ra một bối cảnh đặc biệt mà doanh nghiệp cần tính đến trong chiến lược tiếp cận vốn.

Theo SSI Research, lượng vốn dự kiến phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam từ các quỹ Vanguard được liệt kê đạt khoảng 2,21 tỷ USD. Kịch bản dự kiến phân bổ qua bốn đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Ở góc nhìn cá nhân, ông Thomas Nguyen kỳ vọng riêng dòng vốn từ Vanguard có thể đạt khoảng 3 tỷ USD. Khi xét thêm các nhà đầu tư thụ động khác và dòng vốn chủ động, ông đưa ra kỳ vọng khoảng 10 tỷ USD vào thị trường Việt Nam trong 12 tháng tới.

Cơ sở cho sự lạc quan này, theo ông, đến từ những chuyển động trên thị trường quốc tế - dòng tiền tiếp tục chảy vào các nhà quản lý tài sản lớn như Vanguard và BlackRock, khiến quy mô nguồn vốn có khả năng phân bổ vào các thị trường ngày càng mở rộng.

Đại diện SSI cũng chia sẻ về sự quan tâm của nhà đầu tư quốc tế đã thể hiện qua hoạt động đăng ký và mở tài khoản. Theo đó, SSI đã công ty ghi nhận khoảng 260 tài khoản do các tổ chức đăng ký mở, phần lớn đến từ Mỹ. Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 9, SSI đã mở thành công 150 tài khoản cho nhà đầu tư chủ động. Mô hình môi giới toàn cầu, với sự thúc đẩy của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và phối hợp từ cộng đồng quốc tế, đã góp phần thu hút nhóm nhà đầu tư này tiếp cận thị trường. Con số này vẫn sẽ tiếp tăng lên bên cạnh việc SSI cũng đã ký thêm 10 hợp đồng với các tổ chức môi giới toàn cầu.

Với các CTCK có mối quan hệ kết nối hợp tác quốc tế sâu rộng như Vietcap hay HSC, những kỳ vọng cụ thể cũng đang được mở ra khi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về kết nối thị trường và mang lại dòng tiền thiết thực cho thị trường lẫn chính công ty chứng khoán.

Bà Fiona Bassett, Tổng Giám đốc FTSE Russell tại hội nghị của Việt Nam về quy mô tài sản toàn cầu đang tham chiếu theo các bộ chỉ số của FTSE Russell.

Theo thông tin được công bố, con số này lên tới hơn 20.000 tỷ USD, tương đương khoảng 39 lần GDP Việt Nam năm 2025.

Việc Việt Nam gia nhập các bộ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về mặt phân loại thị trường. Theo phía FTSE Russell, điều này còn góp phần nâng cao khả năng nhận diện của thị trường Việt Nam trong cộng đồng đầu tư quốc tế và tạo điều kiện để thu hút dòng vốn toàn cầu trong thời gian tới.

Đáng chú ý, đây không phải là câu chuyện chỉ diễn ra trong một phiên giao dịch ngày 21/9. Việc xuất hiện trong hệ thống chỉ số toàn cầu mở ra khả năng để thị trường Việt Nam được nhiều nhà đầu tư quốc tế theo dõi hơn, qua đó tạo nền tảng cho dòng vốn đầu tư dài hạn. Vì vậy có thể nói tham vọng 10 tỷ USD rất có thể cũng sẽ chỉ là kỳ vọng ở giai đoạn đầu tiên, như ông Thomas Nguyen nêu rõ, trong 12 tháng.

Xa hơn sau 12 tháng, sẽ là một câu chuyện phát triển còn hấp dẫn hơn và tất yếu đi, đi cùng là các điều kiện thị trường Việt Nam phải chuyển động để đảm báo đáp ứng tương ứng.

Mục tiêu tiếp tục cải cách thị trường sau nâng hạng

Tại buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, bà Fiona Bassett, Tổng Giám đốc điều hành FTSE Russell chúc mừng Việt Nam về kết quả nâng hạng, đồng thời đánh giá Việt Nam là một trong những câu chuyện phát triển hấp dẫn tại châu Á.

Tổng Giám đốc điều hành FTSE Russell khẳng định Việt Nam là đối tác chiến lược dài hạn và FTSE Russell sẵn sàng tiếp tục đồng hành với các ưu tiên phát triển của Việt Nam.

Theo bà Fiona Bassett, lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở tầm nhìn và sự thống nhất giữa các cơ quan, thành viên thị trường, mà còn ở tinh thần chủ động nghiên cứu và tiếp thu các thông lệ quốc tế.

Lãnh đạo FTSE Russell đề xuất triển khai hợp tác theo hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung phối hợp xây dựng các sản phẩm chỉ số cho thị trường Việt Nam, phục vụ nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Giai đoạn tiếp theo hướng tới phát triển các công cụ quản trị rủi ro, góp phần hỗ trợ một thị trường ngày càng chuyên nghiệp và có chiều sâu.

Bà Fiona Bassett cho rằng thị trường vốn sâu rộng và hiệu quả sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực dài hạn cho cơ sở hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng.

Trong giai đoạn tới, trọng tâm cải cách cần chuyển từ mở cửa và tiếp cận thị trường sang nâng cao chiều sâu, thanh khoản, khả năng chống chịu và phát triển cơ sở nhà đầu tư tổ chức.

Lãnh đạo FTSE Russell đồng thời đề nghị các cơ quan của Việt Nam nghiên cứu sáng kiến phát triển thanh khoản cho các sản phẩm phái sinh dựa trên chỉ số FTSE Vietnam niêm yết ở nước ngoài.

Mục tiêu là hình thành công cụ phòng vệ rủi ro hiệu quả cho nhà đầu tư quốc tế, hỗ trợ quá trình xác lập giá, kết nối thanh khoản hai chiều và mở rộng sự tham gia của dòng vốn nước ngoài.

Việc triển khai cần có sự phối hợp giữa Bộ Tài chính, UBCKNN, Ngân hàng Nhà nước, các sở giao dịch và thành viên thị trường nhằm rà soát đầy đủ yêu cầu pháp lý cũng như điều kiện vận hành.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá cao các đề xuất của bà Fiona Bassett và cho biết sẽ chỉ đạo UBCKNN cùng các cơ quan liên quan tiếp tục trao đổi cởi mở, thẳng thắn với thành viên thị trường, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đồng thời, Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế uy tín như FTSE Russell để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và phương thức quản trị thị trường.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng cho biết Bộ Tài chính sẽ tập trung vào 5 định hướng lớn trong thời gian tới.

Đây là những định hướng được kỳ vọng là các hành động tiếp tục cải cách, nâng tầm thị trường, hướng đến một nền tảng cho chuẩn thị trường mới nổi ổn định, đến các mục tiêu xa hơn, hướng đến MSCI và phát triển bền vững.

Lê Mỹ