Phát hành trái phiếu chính quyền địa phương qua Trung tâm Tài chính quốc tế

UBND TP.HCM vừa chính thức lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân với dự thảo Nghị quyết của HĐND TP quy định việc phát hành trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Đây là bước đi quan trọng nhằm triển khai Luật Phát triển đô thị và Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để Thành phố chủ động huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án trọng điểm.

Theo dự thảo, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình là trái phiếu chính quyền địa phương do UBND TP.HCM phát hành. Trái phiếu có thể được phát hành bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi, thông qua các phương thức đa dạng như bảo lãnh phát hành, đấu thầu, bán trực tiếp, đại lý phân phối hoặc các hình thức khác phù hợp quy định pháp luật.

Nguồn vốn huy động được quản lý tập trung và sử dụng đúng mục đích cho các chương trình, công trình, dự án trọng điểm đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và hoàn tất thủ tục đầu tư, môi trường liên quan. Dự thảo quy định việc phát hành phải nằm trong hạn mức vay, dư nợ vay, bội chi, kế hoạch vay và trả nợ ngân sách Thành phố, bảo đảm các chỉ tiêu an toàn nợ công cũng như khả năng thanh toán đầy đủ, đúng hạn toàn bộ gốc, lãi và chi phí liên quan.

Đối với trái phiếu phát hành bằng ngoại tệ, dự thảo cho phép áp dụng các giao dịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá và lãi suất gắn liền với nghĩa vụ nợ, bảo đảm phù hợp với đề án phát hành. Đồng thời, dự thảo đề cao tính công khai, minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và quy định rõ trách nhiệm báo cáo định kỳ về tình hình phát hành, sử dụng vốn, thanh toán và quản trị rủi ro.

Việc phát hành trái phiếu tại Trung tâm tài chính quốc tế theo Nghị quyết 222/2025/QH15 không chỉ giúp TP.HCM bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho các nhu cầu cấp bách về hạ tầng giao thông, chống ngập, chỉnh trang đô thị, chuyển đổi số, năng lượng và logistics, mà còn thúc đẩy phát triển các dịch vụ tài chính chuyên sâu như tư vấn, xếp hạng tín nhiệm, thu xếp phát hành và giao dịch thứ cấp.

Đáng chú ý, cơ chế xây dựng chương trình phát hành trung hạn sẽ giúp Thành phố linh hoạt thực hiện nhiều đợt phát hành bám sát kế hoạch đầu tư công và khả năng cân đối ngân sách. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm tài chính nền tảng của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, góp phần giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và nguồn tín dụng ngân hàng.

Thời gian lấy ý kiến dự thảo là từ ngày 6 - 16/10/2026 trên Cổng thông tin điện tử TP.HCM.

Trước đó, theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, trong giai đoạn 2026-2030, TP.HCM cần huy động trên 3,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Trong đó, ngân sách Thành phố dự kiến đáp ứng khoảng 1,2 triệu tỷ đồng, còn khoảng 2 triệu tỷ đồng cần được huy động từ các nguồn lực khác.

Theo Luật Phát triển đô thị, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình được phép phát hành tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC). Cơ chế này tạo cơ sở để Thành phố Hồ Chí Minh tiếp cận trực tiếp các nguồn vốn quốc tế, bổ sung cho nguồn ngân sách và các kênh tín dụng truyền thống.

Trên cơ sở đó, Cơ quan điều hành tại Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng dự thảo nghị quyết về phát hành trái phiếu chính quyền địa phương qua VIFC, hướng tới hình thành thêm một kênh huy động vốn cho các nhu cầu đầu tư phát triển của Thành phố. Việc đưa cơ chế này vào thực tiễn không chỉ đặt ra yêu cầu về khuôn khổ phát hành, mà còn đòi hỏi những nền tảng cần thiết để củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành tại thành phố Hồ Chí Minh, trái phiếu đô thị quốc tế là một trong những sản phẩm nền tảng của VIFC-HCMC. Sản phẩm này góp phần đa dạng hóa nguồn vốn, giảm áp lực lên ngân sách và tín dụng ngân hàng. Nguồn vốn huy động có thể phục vụ các dự án metro, đường vành đai và hạ tầng trọng điểm. Điểm mới của cơ chế là mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, thay vì chủ yếu dựa vào thị trường trong nước như các đợt phát hành trước đây.

Để thu hút nhà đầu tư quốc tế, các chuyên gia cho rằng Thành phố cần chuẩn bị nền tảng xếp hạng tín nhiệm, phương án trả nợ và cơ chế quản trị rủi ro tỷ giá. Ngoài ra, việc phát hành có thể triển khai theo lộ trình từng bước.

Trong đó, năng lực tín nhiệm, phương án trả nợ, minh bạch thông tin và quản trị rủi ro là những yếu tố quan trọng để trái phiếu đô thị phát huy vai trò là một kênh dẫn vốn thực chất, đồng thời tạo cơ sở cho việc tiếp cận và huy động hiệu quả các nguồn vốn trên thị trường quốc tế.

Mới đây, một tin vui đối với Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM và cả nước, là Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục cải thiện vị trí trong Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu lần thứ 40 (Global Financial Centres Index – GFCI 40), đạt 692 điểm và xếp thứ 67. So với GFCI 39 công bố tháng 3/2026, Thành phố tăng 17 bậc và 27 điểm. Đây cũng là mức tăng thứ hạng lớn thứ hai trong kỳ đánh giá này, sau Copenhagen với 19 bậc.

Kết quả GFCI 40 nối tiếp đà cải thiện của TP.HCM tại các kỳ trước, Thành phố từ vị trí 95 lên 67 qua hai kỳ liên tiếp trong năm 2026, tương ứng tăng 28 bậc. Cùng giai đoạn này, VIFC-HCMC từng bước hoàn thiện nền tảng vận hành, đồng thời mở rộng kết nối và đối thoại với các định chế tài chính, tổ chức nghề nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.

Với sự kiện này, ông Stephen Glynn, Nguyên Giám đốc điều hành cơ quan Dịch vụ Tài chính Astana (AFSA), Nguyên Trưởng bộ phận thực thi cơ quan Dịch vụ tài chính Dubai (DFSA) cho biết, dấu mốc TP.HCM tăng 17 bậc trong Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu (GFCI) là mức cải thiện cao thứ hai trên thế giới. Đây là một cột mốc đáng khích lệ, góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Thành phố và mở rộng cơ hội thu hút các định chế tài chính, nguồn vốn đầu tư và đội ngũ nhân lực chuyên môn cao.

Đối với VIFC-HCMC, kết quả này tạo thêm động lực để xây dựng các thiết chế đáng tin cậy, khuôn khổ pháp lý rõ ràng và năng lực thị trường cần thiết cho một trung tâm tài chính quốc tế có sức cạnh tranh.

Về dài hạn, ông Stephen Glynn nhận định, những bước tiến bền vững có thể đưa VIFC-HCMC trở thành cửa ngõ khu vực đáng tin cậy cho các dòng vốn quốc tế, qua đó tạo thêm việc làm đòi hỏi chuyên môn cao và nâng cao năng lực tài chính của Việt Nam. Trên phạm vi cả nước, quá trình này có thể giúp doanh nghiệp, các dự án hạ tầng và hoạt động chuyển đổi xanh tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. "Chúng tôi mong muốn được đồng hành và đóng góp vào quá trình phát triển này", ông khẳng định.