Hé lộ lý do nhiều đợt IPO công nghệ đang bị trì hoãn

Các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu đã tạm dừng hoặc trì hoãn kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) kể từ tháng 9, với lý do điều kiện thị trường còn nhiều bất ổn.

Trong đó, có kế hoạch niêm yết quỹ tín thác đầu tư bất động sản (Reit) tại Singapore của AirTrunk, doanh nghiệp được hậu thuẫn bởi Blackstone. Theo các nguồn tin, kế hoạch IPO này đang được lùi sang năm sau. Trong khi đó, Firmus, nhà vận hành trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Australia, đã rút kế hoạch IPO vào tháng 10.

OpenAI, một ông lớn trong lĩnh vực AI, cũng trì hoãn kế hoạch niêm yết. Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Sam Altman cho biết công ty sẽ không IPO trong năm 2026, trong bối cảnh những lo ngại về an toàn AI gia tăng.

Vì sao các đợt IPO này đồng loạt tạm dừng vào thời điểm hiện tại, và nhà đầu tư có thể kỳ vọng điều gì trong thời gian tới? Các nhà phân tích cho biết rằng nhiều doanh nghiệp đang trì hoãn hoặc hủy bỏ hoàn toàn kế hoạch niêm yết do lãi suất tăng đáng kể trong tháng qua.

Chi phí vay vốn đã tăng sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào ngày 16/9, đưa lãi suất điều hành lên mức 3,75 - 4%. Điều này khiến doanh nghiệp gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu.

Các quỹ Reit đầu tư vào trung tâm dữ liệu, vốn thường chi trả cổ tức cho nhà đầu tư, và chịu ảnh hưởng bởi xu hướng này, bởi họ phải tái cấp vốn cho các khoản nợ với mức lãi suất cao hơn. Điều đó sẽ khiến dòng tiền dành cho cổ tức bị thu hẹp do chi phí trả nợ tăng.

Ông Nirgunan Tiruchelvam, Trưởng bộ phận nghiên cứu ngành hàng tiêu dùng và Internet tại Aletheia Capital, cho biết cổ tức của các quỹ Reit sẽ khó tăng nhanh hơn lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài đang đi lên.

Trong môi trường chính sách tiền tệ thắt chặt như hiện nay, các nhà quản lý tài sản có thể chuyển vốn khỏi những tài sản trả cổ tức như Reit sang trái phiếu Kho bạc Mỹ hoặc trái phiếu doanh nghiệp có xếp hạng tín nhiệm cao.

Theo ông Tiruchelvam, diễn biến này khiến kế hoạch niêm yết mảng trung tâm dữ liệu của AirTrunk tại Singapore rơi vào thế khó.

Các quỹ Reit tại Singapore đã cảm nhận rõ tác động của môi trường lãi suất cao. Chỉ số chuẩn iEdge S-Reit Index đã giảm 12% từ đầu năm đến nay, trong khi lợi suất trái phiếu tiếp tục tăng.

Ông Francis Tan, chiến lược gia trưởng khu vực châu Á tại Indosuez Wealth Management, nhận định: “Những doanh nghiệp tham gia cuộc đua IPO muộn đang phải cân nhắc kỹ hơn về việc niêm yết, bởi họ có thể nhận được mức đăng ký mua cổ phiếu thấp hơn kỳ vọng”.

Firmus từng đặt mục tiêu huy động 5 tỷ USD thông qua IPO trên Sở Giao dịch Chứng khoán Australia. Thương vụ này dự kiến định giá doanh nghiệp ở mức 30,6 tỷ USD, gần gấp ba lần mức định giá 10,5 tỷ USD sau vòng gọi vốn hồi tháng 8 – một mức giá mà các chuyên gia cho là quá cao. Tuy nhiên, sau khi các nhà đầu tư rút lui, công ty đã hủy kế hoạch IPO. Theo các thông tin trên truyền thông, Firmus đang tìm kiếm nguồn vốn tư nhân thay thế.

Những doanh nghiệp khác gần đây cũng gác lại kế hoạch niêm yết gồm nhà sản xuất vật liệu tiên tiến Amaero và nhà sản xuất nhẫn thông minh Oura. Cả hai đều dự kiến niêm yết tại Mỹ trong tháng 9.

Sự bất ổn của thị trường là một trong những nguyên nhân khiến Oura trì hoãn IPO. Công ty từng đặt mục tiêu huy động 2,2 tỷ USD, với mức định giá có thể lên tới 15 tỷ USD.

Bà Lorraine Tan, Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu khu vực châu Á tại Morningstar, cho biết các tổ chức bảo lãnh phát hành IPO có thể trở nên thận trọng hơn trong điều kiện thị trường biến động, do rủi ro lượng cổ phiếu đăng ký mua không đạt kỳ vọng và triển vọng cổ phiếu tăng giá mạnh trong phiên giao dịch đầu tiên còn khó đoán định.

Bà nói thêm: “Những đợt IPO bị rút lại phản ánh tâm lý nhà đầu tư suy yếu. Vì vậy, doanh nghiệp có thể không đạt được mức định giá mà họ mong muốn khi niêm yết”.

Tuy nhiên, ông Tiruchelvam cho rằng diễn biến này không đồng nghĩa với việc làn sóng đầu tư vào AI nói chung đang suy yếu. “Hiện nay, dòng vốn đầu tư vào AI đang được sàng lọc kỹ lưỡng hơn. Thị trường đã bắt đầu phân biệt giữa những doanh nghiệp kiếm tiền từ AI và những doanh nghiệp chi tiền để phát triển, ứng dụng công nghệ này”, ông Tiruchelvam nhận định.

Xu hướng đó thể hiện rõ trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Biên chênh lệch lợi suất trái phiếu của các doanh nghiệp trung tâm dữ liệu truyền thống đang nới rộng, cho thấy rủi ro gia tăng.

Ngược lại, các doanh nghiệp điện toán đám mây quy mô lớn như Microsoft, Amazon và Meta lại ghi nhận mức chênh lệch lợi suất thu hẹp, khi nhà đầu tư ưu tiên những tài sản có mức độ rủi ro thấp hơn.

Dù vậy, vẫn có một số doanh nghiệp tiếp tục triển khai kế hoạch niêm yết, trong đó có DayOne, nhà vận hành trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore.

Doanh thu của DayOne đã tăng hơn gấp ba lần, đạt 512 triệu USD trong nửa đầu năm nay. Kể từ năm 2024, doanh nghiệp cũng đã huy động hơn 6 tỷ USD vốn cổ phần, mà chưa xuất hiện dấu hiệu cho thấy công ty buộc phải bán tài sản hoặc huy động vốn trong thế bị động.

Ông Tiruchelvam đánh giá đây là một câu chuyện đầu tư hấp dẫn hơn, xuất hiện vào thời điểm đầy rủi ro, trong bối cảnh các đợt niêm yết của doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu đang bị đình hoãn hàng loạt.