Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư nhà ở cho thuê

Theo ông Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), các cơ chế, chính sách thời gian qua chủ yếu tập trung phát triển nhà ở xã hội. Trong giai đoạn tới, cần chú trọng hơn đến nhà ở cho thuê, xác định đây là giải pháp dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân, đặc biệt là người lao động.

Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư

Ông Hưng cho hay, thời gian qua, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ tiếp tục có những chỉ đạo về định hướng phát triển nhà ở, trong đó chú trọng nhà ở cho thuê, nhất là tại các đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế và những địa bàn có nhu cầu nhà ở lớn.

Bộ Xây dựng đã phối hợp với các địa phương rà soát chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn, đồng thời đề xuất phương án phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phù hợp với nhu cầu thực tế.

Đến nay, cả nước có 114 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang được triển khai, với tổng số 63.970 căn để cho thuê. Trong đó, hơn 8.300 căn đã hoàn thành, đạt 48% kế hoạch năm. Dự kiến hết năm 2026, cả nước hoàn thành 18.049 căn, đạt 105% chỉ tiêu được giao.

Theo Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ về giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026–2030, chỉ tiêu năm 2026 trên phạm vi cả nước là 97.271 căn, gồm 80.095 căn nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua và 17.176 căn nhà ở cho thuê.

Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước hoàn thành 87.601 căn, gồm 69.552 căn nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua và 18.049 căn nhà ở cho thuê, đạt 90% kế hoạch đề ra.

Đối với giai đoạn 2026–2030, Nghị quyết 303/NQ-CP giao chỉ tiêu phát triển 899.857 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trên cả nước, trong đó có 191.023 căn dành để cho thuê.

Theo ông Hưng, việc phát triển nhà ở cho thuê trong thời gian tới cần gắn với định hướng phát triển đô thị, khu công nghiệp và các khu vực tập trung đông dân cư; đồng thời đa dạng hóa nguồn lực đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc này.

Hoàn thiện cơ chế hỗ trợ

Về quỹ đất, trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị, nông thôn, cần bố trí quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê tại các khu vực phường thuộc đô thị loại đặc biệt, loại I, loại II; khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD); khu vực gần khu công nghiệp, khu chế xuất, trường đại học, cao đẳng.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm sử dụng ngân sách nhà nước, gồm vốn đầu tư công và chi đầu tư phát triển, để thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tạo quỹ đất sạch.

Trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023, Bộ Xây dựng đề xuất bố trí quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê tại các khu vực đô thị và khu vực tập trung đông dân cư.

Về lựa chọn chủ đầu tư, Bộ Xây dựng định hướng tiếp tục kế thừa các quy định tại nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội, trong đó chú trọng cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục để sớm triển khai dự án, đưa sản phẩm nhà ở ra thị trường.

Bên cạnh đó, chủ đầu tư có thể được hưởng các cơ chế hỗ trợ về vốn, như vay vốn với lãi suất ưu đãi tại các tổ chức tín dụng; được UBND cấp tỉnh hỗ trợ đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật theo quy định. Việc triển khai chính sách ưu đãi cần đi đôi với kiểm soát giá nhà ở cho thuê, bảo đảm các dự án được kết nối đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Liên quan đến việc tổ chức thực hiện, Nghị quyết 303/NQ-CP yêu cầu các địa phương rà soát, bố trí đủ quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Đồng thời, nghiên cứu tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua, giảm tỷ trọng nhà ở xã hội để bán.

Các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cũng được yêu cầu đưa vào nhóm ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính, thực hiện song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường nhằm rút ngắn thời gian triển khai.

Theo ông Hưng, với việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, cùng sự vào cuộc của các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, các giải pháp phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê sẽ được triển khai đồng bộ, hiệu quả hơn trong thời gian tới. Qua đó, từng bước đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản theo định hướng bền vững.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết, các nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 và các quy định pháp luật có liên quan.