Trái phiếu doanh nghiệp quý III/2026: Lãi suất cao khiến phát hành chậm lại

Trong Quý III/2026, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận 153 đợt phát hành thành công, với tổng giá trị phát hành đạt 179,4 nghìn tỷ đồng, giảm mạnh -26% so với Quý II. Tương tự như trong năm 2025, hoạt động phát hành cũng bùng nổ trong Quý II sau quý đầu năm trầm lắng, sau đó điều chỉnh trở lại trong Quý III theo chu kỳ thị trường. So với cùng kỳ năm trước, giá trị phát hành tăng nhẹ 7,8% trong Quý 3 và tăng 6,7% trong 9 tháng đầu năm.

"Điểm sáng" phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng

Thống kê theo báo cáo thị trường trái phiếu của S&I Ratings ghi nhận, trong quý này, phát hành ra công chúng đạt mức cao kỷ lục. Theo đó, mặc dù thị trường chung chậm lại, kênh phát hành công chúng lại ghi nhận kết quả ấn tượng với 16 đợt phát hành thành công trong Quý III, tương đương tổng giá trị 31,6 nghìn tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất ghi nhận được từ trước đến nay.

Các NHTM vẫn là các chủ thể phát hành có lợi thế lớn và chiếm tỷ trọng lớn nhất ở hình thức này, với 8/16 đợt phát hành được thực hiện bởi các NHTM, giá trị phát hành chủ yếu vào khoảng 1.000 – 3.000 tỷ đồng, riêng Agribank phát hành thành công 15 nghìn tỷ đồng.

Ngoài ra, các tổ chức phát hành phi ngân hàng cũng tham gia nhiều hơn vào kênh công chúng, với 8 đợt phát hành của các công ty chứng khoán (ACBS, TCBS), tài chính (F88), tiêu dùng (Masan Meatlife, Thuận Đức), tuy nhiên quy mô phát hành khá nhỏ, phần lớn dưới 1000 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, đã có 464,1 nghìn tỷ trái phiếu được phát hành. Trong khi đó, giá trị trái phiếu đáo hạn và mua lại trước hạn là 132,8 nghìn tỷ (+5,7%) và 228,6 nghìn tỷ (-4,5%), giá trị trái phiếu phát hành ròng là 102,6 nghìn tỷ. Như vậy, tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành chỉ tăng nhẹ 7,1% so với cuối năm 2025, đạt 1,54 triệu tỷ đồng.

Chuyên gia S&I Ratings nhận định, so với tốc độ tăng trưởng GDP là 9% trong 9 tháng đầu năm 2026 và tăng trưởng tín dụng là 11,59%, thị trường trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng tương đối chậm trong năm 2026. Nhu cầu tín dụng cao đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng mạnh, tác động đáng kể tới chi phí vốn của các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt sau khi Nghị định 200/2026/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực từ ngày 5/6/2026.

Bất động sản, Ngân hàng đều giảm tốc phát hành mới

Phát hành trái phiếu Bất động sản điều chỉnh từ mức cao đột biến. Trong Quý III, nhóm Bất động sản không giữ được tốc độ phát hành cao như Quý II, số đợt phát hành thành công giảm từ 43 xuống 21 đợt, và giá trị phát hành giảm -55% so với Quý II. Cụ thể hơn, giá trị phát hành của nhóm VinGroup giảm mạnh từ 61 nghìn tỷ trong Quý II xuống 16 nghìn tỷ trong Quý III, trong khi lượng phát hành của nhóm Masterise ổn định ở mức 23,5 nghìn tỷ đồng trong Quý III. Hai nhóm doanh nghiệp này thường chiếm tới 80% tổng lượng phát hành của nhóm Bất động sản và tác động chính tới kết quả phát hành của nhóm.

Mặc dù giảm mạnh so với quý trước, lượng phát hành của nhóm Bất động sản trong Quý III vẫn tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, lũy kế 9 tháng đầu năm tăng 121% so với cùng kỳ. Dựa trên dữ liệu thống kê, VinGroup đang chiếm tỷ trọng lớn nhất với 42%, theo sát ở vị trí thứ hai là Masterise với mức 39%. Nhóm các doanh nghiệp còn lại (Khác) chiếm 10% tổng tỷ trọng. Phần còn lại được chia cho các doanh nghiệp có tỷ lệ phát hành nhỏ hơn, bao gồm Sungroup chiếm 3%, Sunshine và MIKGroup cùng chiếm 2%, cuối cùng là KN Investment và Trung Nam với mức tỷ trọng thấp nhất, đều đạt 1%.

Một mặt, thị trường bất động sản khó khăn trong bối cảnh lãi suất tăng cao đã tác động không nhỏ tới lộ trình triển khai các dự án và chi phí vốn của các doanh nghiệp. Mặt khác, nhu cầu vốn rất lớn cho các dự án sẽ tiếp tục là động lực quan trọng để các doanh nghiệp bất động sản đẩy mạnh huy động vốn trái phiếu trong thời gian tới, chuyên gia của hãng xếp tín nhiệm nhìn nhận.

Phát hành trái phiếu Ngân hàng chưa có nhiều cải thiện. Tổng giá trị phát hành trái phiếu ngân hàng đạt 120 nghìn tỷ đồng trong Q3, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm trước và tăng 7% so với quý trước. Tuy nhiên, lượng phát hành lũy kế 9 tháng vẫn thấp hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.

Theo S&I Ratings, cách tính LDR mới theo Thông tư 50 (chỉ cho phép trái phiếu đủ điều kiện vốn cấp 2 được tính vào mẫu số của LDR) đã phần nào làm giảm động lực phát hành trái phiếu của các ngân hàng thương mại. Chiếm tới 2/3 tổng lượng phát hành trái phiếu, trái phiếu Ngân hàng giảm cũng là nguyên nhân quan trọng khiến thị trường trái phiếu tăng trưởng chậm lại.

Lãi suất phát hành trái phiếu chạm đỉnh

Ghi nhận dữ liệu về lãi suất phát hành Quý III cho thấy xu hướng tăng tiếp diễn ở tất cả các nhóm ngành. So với mức đáy vào năm 2025, lãi suất coupon đã tăng bình quân 250bps, tuy nhiên tốc độ tăng đã chậm lại đáng kể trong Quý III khi lãi suất tiến dần đến mức đỉnh của giai đoạn 2022-2023.

So sánh với giai đoạn 2022-2023, lãi suất phát hành của nhóm Ngân hàng trong Quý III đạt 8,85%/năm, đã chính thức vượt đỉnh năm 2022 (trung bình là 8,7%/năm, cao nhất là 9,7%/năm).

Trong Quý III, lãi suất coupon của nhóm Ngân hàng phổ biến trong khoảng 8% - 9,7%/năm, đặc biệt một số lô phát hành cao nhất đã vượt 10%/năm như của Sacombank (lãi suất cố định 10%/năm) và PVcomBank (bình quân lãi suất tiết kiệm cá nhân 12T + 4,6%/năm, hiện tương đương khoảng 10,4%/năm).

Các nhóm Bất động sản và nhóm doanh nghiệp khác cũng đã tăng rất mạnh lên tới 12,5% - 13%/năm nhưng chưa bằng mức đỉnh giai đoạn trước (14%-14,5%/năm).

Ghi nhận thống kê chung từ Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), bên cạnh phát hành mới, trong tháng 9, các doanh nghiệp vẫn đã triển khai mua lại 17.934 tỷ đồng trái phiếu trước hạn, giảm 56% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 3 tháng còn lại của năm 2026, giá trị đáo hạn ước tính là 70.035 tỷ đồng.

Về tình hình công bố thông tin bất thường, có 3 mã trái phiếu chậm trả lãi, gốc phát sinh mới trị giá 167,8 tỷ lãi và 1 mã trái phiếu gia hạn ngày đáo hạn.

Tại thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 9/2026 đạt 148.600 tỷ đồng, bình quân đạt 7.429 tỷ đồng/phiên, tăng 15,17% so với bình quân tháng trước, theo VBMA.

Về kế hoạch phát hành trong thời gian tới, Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt (VDS) thông qua phương án phát hành tối đa 800 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ. Trái phiếu có kỳ hạn tối đa một năm, lãi suất cố định 9,7%/năm, không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và không có tài sản bảo đảm.

Công ty CP Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) cũng chào bán 15 triệu trái phiếu tên TCXPO2628003, đây là trái phiếu doanh nghiệp không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, không có bảo đảm.

Với giá chào bán 100.000 đồng/trái phiếu, lô trái phiếu có tổng giá trị 1.500 tỷ đồng, kỳ hạn 24 tháng. Lãi suất đối với kỳ tính lãi đầu tiên là lãi suất cố định 8%/năm; đối với các kỳ còn lại là lãi suất thả nổi, được tính bằng tổng của 2,7%/năm và lãi suất tham chiếu. Số lượng đặt mua tối thiểu đối với cá nhân là 10 trái phiếu, tương đương 1 triệu đồng; đối với tổ chức đặt mua tối thiểu 50.000 trái phiếu, tương đương giá trị 5 tỷ đồng. Trước đó, Công ty chứng khoán này đã chào bán 2 đợt, huy động thành công 2 nghìn tỷ đồng. Doanh nghiệp còn 1 đợt phát hành trái phiếu khác gồm 15 triệu trái phiếu mã TCXPO2628004, dự kiến phân phối sau khi kết thúc đợt 3...