Ngăn hàng giả trước mùa mua sắm cuối năm

Những tháng cuối năm, nhu cầu mua sắm tăng cao, thị trường hàng hóa trở nên sôi động. Cùng với cơ hội kinh doanh, đây cũng là thời điểm các loại hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc có nguy cơ trà trộn vào thị trường, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Thông tin từ Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho thấy, trong quý III/2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 21 vụ vi phạm liên quan đến rượu, với số tiền xử phạt hơn 210 triệu đồng. Cùng thời gian, 22 vụ vi phạm liên quan đến trái cây và 5 vụ về thực phẩm chức năng cũng bị phát hiện, xử lý.

Đáng chú ý, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã phối hợp với cơ quan công an trong 286 vụ việc, đồng thời chuyển 26 vụ vi phạm cho cơ quan điều tra. Kết quả này cho thấy công tác kiểm tra thị trường không chỉ dừng ở xử phạt hành chính mà còn phải kịp thời phát hiện những vụ việc có dấu hiệu tội phạm để xử lý theo thẩm quyền.

Dù các hành vi vi phạm có tính chất khác nhau, từ kinh doanh hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc đến hàng giả mạo nhãn hiệu, điểm chung là đều gây xáo trộn môi trường kinh doanh, tiềm ẩn nguy cơ đối với người tiêu dùng.

Đáng lo ngại hơn, hàng hóa vi phạm không chỉ xuất hiện tại các cửa hàng, chợ truyền thống mà còn được chào bán qua mạng xã hội và những kênh thương mại điện tử. Chỉ cần một tài khoản bán hàng, hình ảnh sản phẩm bắt mắt cùng lời quảng cáo hấp dẫn, người bán đã có thể tiếp cận lượng lớn khách hàng mà không cần cửa hàng cố định.

Với người mua, việc kiểm chứng nguồn gốc, chất lượng sản phẩm qua màn hình điện thoại không dễ dàng. Hình ảnh bao bì, nhãn hiệu có thể được sao chép, còn những lời giới thiệu như hàng chính hãng, hàng xách tay hay hàng thanh lý chưa đủ bảo đảm tính xác thực của sản phẩm.

Nguy cơ càng lớn trong các đợt khuyến mại cuối năm, khi tâm lý săn hàng giảm giá khiến người tiêu dùng dễ bị thu hút bởi những sản phẩm có mức giá thấp bất thường. Đặc biệt, với thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm và các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, hậu quả của việc mua phải hàng giả, hàng không bảo đảm chất lượng có thể vượt xa số tiền đã bỏ ra.

Không chỉ gây thiệt hại cho người mua, hàng giả còn tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng trên thị trường. Doanh nghiệp chân chính phải đầu tư vào sản xuất, kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu, thực hiện nghĩa vụ thuế và duy trì hệ thống phân phối. Trong khi đó, những cơ sở làm hàng giả có thể lợi dụng uy tín của thương hiệu để tiêu thụ sản phẩm mà không phải chịu các chi phí tương ứng.

Thiệt hại của doanh nghiệp vì thế không chỉ nằm ở doanh thu bị mất. Khi một sản phẩm giả mạo nhãn hiệu có chất lượng kém được bán ra thị trường, người tiêu dùng có thể nhầm tưởng đó là hàng chính hãng. Uy tín mà doanh nghiệp gây dựng trong nhiều năm có nguy cơ bị ảnh hưởng chỉ bởi những sản phẩm không phải do mình sản xuất.

Bởi vậy, ngăn chặn hàng giả cần được chú trọng ngay trong khâu nhập hàng và phân phối. Các đại lý, cửa hàng bán lẻ phải quan tâm đến nguồn cung, hóa đơn, chứng từ và những dấu hiệu bất thường về nhãn mác, giá bán. Việc nhập hàng trôi nổi vì lợi nhuận trước mắt không chỉ tiếp tay cho hàng vi phạm lưu thông mà còn khiến chính cơ sở kinh doanh đối mặt với rủi ro pháp lý.

Với doanh nghiệp sở hữu thương hiệu, việc công khai hệ thống phân phối chính thức, hướng dẫn nhận diện sản phẩm và tiếp nhận phản ánh của khách hàng là những biện pháp cần thiết. Khi phát hiện dấu hiệu giả mạo, sự phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu cho lực lượng chức năng sẽ giúp việc xác minh, xử lý thuận lợi hơn.

Trên môi trường số, trách nhiệm của người bán và các nền tảng thương mại điện tử cũng cần được thực hiện đầy đủ theo quy định. Việc xác thực thông tin người bán, tiếp nhận phản ánh và xử lý sản phẩm vi phạm có ý nghĩa quan trọng, nhất là khi các đối tượng có thể thay đổi tài khoản, chuyển kênh bán hàng để tiếp tục tiêu thụ hàng hóa.

Trước mùa mua sắm cuối năm, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho biết đã xác định tập trung kiểm tra những nhóm hàng có nhu cầu tiêu dùng cao như thực phẩm, quần áo, giày dép, mỹ phẩm, dược phẩm và thiết bị điện tử. Hoạt động kinh doanh trên thương mại điện tử, mạng xã hội cũng được chú trọng, cùng với việc phối hợp các chủ thể quyền để xác minh hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu.

Việc tăng cường kiểm tra trong những tháng cao điểm là cần thiết, nhưng hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát nguồn cung và sự tuân thủ của các đơn vị kinh doanh. Nếu hàng hóa không rõ nguồn gốc vẫn dễ dàng đi qua các khâu phân phối, việc xử lý tại điểm bán khó có thể ngăn chặn triệt để tình trạng vi phạm.

Mùa mua sắm cuối năm là cơ hội để doanh nghiệp gia tăng doanh thu, mở rộng thị trường. Cơ hội ấy cần được bảo vệ bằng một môi trường cạnh tranh lành mạnh, nơi hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng được lưu thông thuận lợi và những hành vi làm giả, gian lận thương mại không còn đất sống.