Xóa “bức tường rào công nghệ” trong cuộc chiến chống hàng giả

Tại Hải Phòng, trước sự chuyển dịch tinh vi của tội phạm sở hữu trí tuệ từ thị trường truyền thống sang các nền tảng số, lực lượng Quản lý thị trường đã chủ động thay đổi toàn diện phương thức trinh sát, tạo nên những đột phá mang tính chiến lược nhằm bảo vệ vững chắc môi trường kinh doanh và tài sản trí tuệ của doanh nghiệp Việt.

Thách thức công nghệ và những con số toàn quốc

Ngày 7/7/2026, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) đã tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.

Báo cáo chiến lược từ Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho thấy, trong nửa đầu năm 2026, các bộ, ngành và địa phương đã bám sát chỉ đạo của Chính phủ, duy trì liên tục các chiến dịch cao điểm phối hợp liên ngành. Nhờ đó, các lực lượng chức năng đã kịp thời phát hiện, triệt phá nhiều đường dây, vụ việc quy mô lớn. Cụ thể, toàn quốc đã phát hiện và xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025), thu nộp ngân sách nhà nước hơn 9.647 tỷ đồng (tăng 49,3%), đồng thời khởi tố 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng.

Tuy nhiên, đằng sau những số liệu ấn tượng này là một thực tế chuyển dịch đáng quan ngại. Cơ quan điều tra nhận định, phương thức hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi trên cả tuyến biên giới bộ, đường biển và hàng không. Đặc biệt, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên không gian mạng, thương mại điện tử hiện được đánh giá là mặt trận diễn biến phức tạp và khó lường nhất.

Các đối tượng đã triệt để lợi dụng các nền tảng mạng xã hội phổ biến như Facebook, TikTok, Shopee, Telegram và đặc biệt là hình thức livestream để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) với quy mô cực lớn. Để đối phó với cơ quan chức năng, họ không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân sâu trong các ngõ hẻm làm kho chứa hàng khép kín. Mọi giao dịch đều thực hiện trên không gian mạng qua tài khoản ngân hàng không chính chủ, sau đó thuê dịch vụ shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển.

Nguy hại hơn, thị trường đã xuất hiện tình trạng lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cắt ghép hình ảnh, giọng nói của bác sĩ, chuyên gia y tế và người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật cho các loại thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh. Thủ đoạn này vô hình trung biến các đơn vị chuyển phát vô tình trở thành mắt xích vận chuyển, tạo nên "bức tường rào công nghệ" và pháp lý vững chắc, gây khó khăn lớn cho công tác trinh sát, tiếp cận địa bàn của lực lượng chức năng.

Đặc biệt, đối tượng bị xâm phạm quyền SHTT không còn dừng lại ở các nhãn hàng xa xỉ toàn cầu mà trực diện tấn công vào các doanh nghiệp sản xuất nội địa. Hàng hóa trôi nổi, không hóa đơn chứng từ được trà trộn tinh vi với hàng thật tại các điểm bán lẻ để đánh lừa người tiêu dùng. Hệ lụy không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế hay an toàn sức khỏe người dân, mà sâu xa hơn, nó bào mòn uy tín, làm suy giảm lòng tin vào thương hiệu hàng Việt Nam – tài sản quốc gia vốn được nỗ lực xây dựng nhiều năm qua. Nhằm ngăn chặn triệt để xu hướng này, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để tập trung triển khai cho 6 tháng cuối năm.

Hiệu suất kỷ lục từ tư duy dài hạn

Tại điểm cầu Hải Phòng, ông Hoàng Minh Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 389 thành phố đã chủ trì và trực tiếp báo cáo thực địa. Quán triệt tinh thần từ Trung ương, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố đã xử lý 3.912 vụ vi phạm hành chính, khởi tố 85 vụ với 112 đối tượng, thu nộp xử phạt hơn 7,7 tỷ đồng. Kết quả này có sự đóng góp lớn từ việc ra quân thần tốc trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 1098/QĐ-BCT của Bộ Công Thương.

Nhận thức rõ bản chất cuộc chiến SHTT không còn là những trận đánh đơn lẻ, Chi cục QLTT Hải Phòng đã chủ động thực hiện nghiêm túc, đồng bộ công tác chỉ đạo hành chính. Với phương châm "không có ngoại lệ, không có vùng cấm", lực lượng QLTT thành phố cảng đã đẩy mạnh phối hợp liên ngành với các lực lượng Công an, Hải quan và Thanh tra chuyên ngành để kiểm soát chặt chẽ lĩnh vực sở hữu công nghiệp, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Chỉ tiêu hành động được định lượng hóa rõ ràng: bảo đảm số vụ việc xử lý tăng ít nhất 20% so với cùng kỳ năm 2025.

Đồng thời, cơ chế thông tin báo cáo về Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng như Sở Khoa học và Công nghệ luôn được duy trì kịp thời. Đặc biệt, tư duy chiến lược của lãnh đạo Chi cục được thể hiện rõ khi khẳng định: sau khi kết thúc đợt cao điểm (từ ngày 7/5 đến ngày 30/5/2026), các Đội QLTT phải tiếp tục duy trì, nâng cao hiệu quả giải pháp, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng “nguội” đi hay buông lỏng địa bàn.

Điểm sáng đột phá trong phương thức triển khai chính là việc Chi cục thường xuyên kết nối với các đơn vị đại diện sở hữu công nghiệp của các nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam. Các buổi hội thảo chuyên đề chia sẻ cách nhận biết, phân biệt hàng giả - hàng thật được tổ chức liên tục, giúp nâng cao năng lực chuyên môn và thị giác nhạy bén cho các kiểm soát viên. Đây là cơ sở khoa học và pháp lý vững chắc để phát hiện, xử lý chính xác các hành vi vi phạm khi tiến hành kiểm tra đột xuất.

Sự thay đổi căn bản trong phương thức trinh sát đã mang lại những kết quả mang tính bước ngoặt. Đáng chú ý, so với tháng 5/2025, cả số vụ kiểm tra và xử lý vi phạm tại Hải Phòng đều ghi nhận mức tăng kỷ lục lên tới 4.800%. Tổng số tiền xử lý vi phạm trong đợt cao điểm đạt 958,850 triệu đồng, tăng 9.054% so với cùng kỳ năm ngoái. Cơ quan chức năng cũng kiên quyết chuyển cơ quan điều tra 2 vụ việc có dấu hiệu hình sự, tăng 2 vụ so với cùng kỳ năm trước.

Đây chính là minh chứng đanh thép cho hiệu quả của việc chuyển đổi phương thức giám sát, khẳng định cam kết mạnh mẽ của lãnh đạo thành phố trong công tác bảo vệ tài sản trí tuệ tại địa bàn.

Những con số tăng trưởng hàng nghìn phần trăm kể trên không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả tất yếu của tư duy quản lý hiện đại: chuyển từ bám đuổi truyền thống sang chủ động ứng dụng công nghệ, nắm chắc địa bàn di động và quét sạch các điểm nóng trên không gian mạng.

Từ nay đến cuối năm dự báo sẽ còn nhiều thử thách khi các thủ đoạn gian lận công nghệ tiếp tục được các đối tượng "nâng cấp". Tuy nhiên, với nền tảng chiến lược dài hơi, sự phối hợp liên ngành chặt chẽ cùng tinh thần kiên quyết đã được chứng minh, lực lượng QLTT Hải Phòng và Ban Chỉ đạo 389 thành phố hoàn toàn có cơ sở để giữ vững mạch trận, tạo lập một môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn, xứng đáng là bệ đỡ vững chắc cho các thương hiệu Việt cất cánh.