Xuất khẩu Hàn Quốc tăng gần gấp 2, vẫn tiềm ẩn rủi ro

Theo số liệu của Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Hàn Quốc công bố ngày 1/11, kim ngạch xuất khẩu tháng 10/2026 của nước này đạt 115,28 tỷ USD, tăng 93,7% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 1/1974, đồng thời đưa xuất khẩu tháng 10 lên mức cao thứ hai trong lịch sử.

Tính chung 10 tháng, xuất khẩu Hàn Quốc đạt 930 tỷ USD, tăng 60,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Hàn Quốc Kim Jung-kwan nhận định nước này gần như chắc chắn cán mốc kim ngạch xuất khẩu 1.000 tỷ USD ngay trong tháng 11. Nếu đạt được, Hàn Quốc sẽ trở thành quốc gia thứ tư trên thế giới có kim ngạch xuất khẩu hàng năm vượt ngưỡng này, sau Trung Quốc, Mỹ và Đức.

Tuy nhiên, phía sau thành tích thương mại là mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào ngành bán dẫn, trong bối cảnh thị trường tài chính bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng duy trì chu kỳ đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI).

Chip chiếm gần một nửa xuất khẩu

Động lực lớn nhất của tăng trưởng xuất khẩu Hàn Quốc đến từ chất bán dẫn. Trong tháng 10, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này tăng 259,4%, đạt 56,44 tỷ USD, chiếm khoảng 49% tổng xuất khẩu cả nước.

Theo Reuters, sự gia tăng đồng thời về giá bán và sản lượng chip phản ánh nhu cầu đầu tư hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ toàn cầu. Xuất khẩu máy tính cũng tăng 496,6%, chủ yếu nhờ nhu cầu máy chủ phục vụ các dịch vụ AI.

Đà tăng được ghi nhận trên nhiều thị trường. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt gần 27 tỷ USD, tăng 133,6%, trong khi thị trường Mỹ đạt khoảng 24,9 tỷ USD, tăng 185,8%. Có 18 trong số 20 nhóm hàng xuất khẩu chủ lực ghi nhận tăng trưởng.

Ngay cả khi loại trừ chất bán dẫn, xuất khẩu Hàn Quốc vẫn tăng khoảng 34% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy sự phục hồi có phạm vi tương đối rộng, dù chip tiếp tục đóng vai trò quyết định.

Nhập khẩu tháng 10 của nước này cũng tăng 36%, đạt 72,78 tỷ USD, đưa thặng dư thương mại lên 42,5 tỷ USD. Hàn Quốc duy trì xuất siêu 21 tháng liên tiếp, với thặng dư lũy kế 10 tháng gần 295 tỷ USD.

Tuy vậy, mức tăng kim ngạch xuất khẩu 93,7% trong tháng 10 cần được đặt trong bối cảnh lịch làm việc. Do kỳ nghỉ Chuseok rơi vào thời điểm khác nhau, tháng 10/2026 có 22 ngày làm việc, so với 20 ngày của cùng kỳ năm trước.

Theo Hải quan Hàn Quốc, sau khi điều chỉnh yếu tố này, xuất khẩu bình quân ngày vẫn tăng 76,1%, đạt 5,24 tỷ USD. Đây là mức tăng đáng kể, cho thấy sự bùng nổ xuất khẩu có cơ sở thực chất, dù con số tăng trưởng gần gấp đôi được khuếch đại bởi hiệu ứng lịch.

Chứng khoán lao dốc

Diễn biến trên thị trường tài chính lại cho thấy bức tranh trái chiều. Trong tháng 10, chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 16,19%, theo Korea Exchange. Đây là một trong những tháng giảm mạnh nhất lịch sử thị trường chứng khoán nước này, bất chấp kết quả kinh doanh tích cực của các doanh nghiệp bán dẫn.

Áp lực bán tập trung vào các cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là Samsung Electronics và SK Hynix, hai nhà sản xuất chip giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu.

Sự trái chiều giữa xuất khẩu và chứng khoán phản ánh khác biệt trong kỳ vọng của nhà đầu tư. Doanh thu chip hiện tại đang hưởng lợi từ nhu cầu mạnh, nhưng triển vọng dài hạn phụ thuộc vào khả năng duy trì chi tiêu hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ Mỹ.

Những tín hiệu thận trọng đã xuất hiện trên thị trường tín dụng. Ngày 30/10, S&P Global Ratings điều chỉnh triển vọng tín nhiệm của Meta Platforms từ ổn định xuống tiêu cực, đồng thời giữ nguyên xếp hạng AA-. Đây là hệ quả từ việc lo ngại quy mô đầu tư AI tăng nhanh có thể tiếp tục gây áp lực lên dòng tiền tự do của Meta trong những năm tới.

Diễn biến trên đặt ra câu hỏi đối với các nhà sản xuất chip Hàn Quốc: Điều gì xảy ra nếu các khách hàng công nghệ lớn phải điều chỉnh tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu hoặc giảm tốc độ mua sắm thiết bị AI?

Ngoài ra, cạnh tranh từ các nhà sản xuất Trung Quốc, trong đó có CXMT trên thị trường DRAM, cũng có thể gia tăng áp lực giá trong trung hạn.

Hàn Quốc cũng đang là nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam, nơi ngày càng đóng vai trò mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất điện tử khu vực.

Đối với Việt Nam, nhu cầu chip và thiết bị điện tử toàn cầu có thể hỗ trợ hoạt động sản xuất, xuất khẩu trong những tháng cuối năm nay. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ lớn cũng khiến ngành điện tử trong nước nhạy cảm với biến động của chu kỳ đầu tư AI.