Xe máy điện “bùng nổ”, doanh nghiệp Việt chiếm lợi thế

Với lĩnh vực xe máy điện, các doanh nghiệp Việt Nam đang chiếm lợi thế trên “sân nhà”, mở ra cơ hội cho sản phẩm nội địa phát triển mạnh mẽ.

Xe máy điện “bùng nổ”

Theo số liệu vừa được MotorCycles Data (chuyên trang nghiên cứu và thống kê dữ liệu thị trường xe máy toàn cầu) công bố, sau 9 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số bán xe máy tại Việt Nam đạt 3.021.373 chiếc, tăng 25,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, 6 thành viên thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) gồm Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki, SYM và Kawasaki bán ra thị trường 2.054.213 xe, tăng 7,2% so với cùng kỳ năm 2025. (Xe máy của các thành viên VAMM hiện chiếm khoảng 70% thị phần toàn thị trường, chủ yếu là xe xăng, xe điện không đáng kể).

Cho dù tiêu thụ vẫn tăng nhưng tốc độ tăng của xe máy xăng chỉ đạt 7,2%, kém xa tốc độ tăng 25,9% của toàn ngành. Con số này cho thấy, tiêu thụ xe máy xăng đang giảm nhanh so với trước.

Ngược lại xe máy điện đang tăng trưởng cao. Theo Motorcycles Data, VinFast tiếp tục dẫn đầu, đạt tốc độ tăng trưởng 152,1% so với cùng kỳ 2025. Doanh số bán xe máy điện 9 tháng đầu năm 2026 của VinFast đã gấp hơn hai lần doanh số bán của cả năm 2025 (năm 2025 VinFast đạt doanh số bán hơn 406.000 xe máy điện).

Xếp sau VinFats là các hãng xe điện: Yadea tăng trưởng 53,4%; DK Bike tăng 39,6%; Dat Bike tăng 9,9%; Aima tăng 9,1%; Dibao tăng 8,1% so với cùng kỳ 2025. Hiện tỷ lệ xe máy điện đã chiếm khoảng 30% trong tổng doanh số xe máy bán ra.

Phát biểu tại Hội nghị “Tăng cường Nội địa hóa và Phát triển Hệ thống nhà cung cấp 2026” do Vingroup tổ chức, bà Thái Thị Thanh Hải, Phó Chủ tịch Vingroup kiêm Phó Chủ tịch VinFast toàn cầu cho biết, xe máy điện VinFast hiện chiếm 19% thị phần thị trường xe máy Việt Nam. Năm 2026, VinFast sẽ sản xuất từ 1,2-1,5 triệu xe máy điện. Mục tiêu năm 2027 sẽ trở thành thương hiệu xe máy dẫn đầu thị trường (hiện Honda Việt Nam đang dẫn đầu thị trường với doanh số bán khoảng 2 triệu xe máy xăng/năm).

Cũng theo Motorcycles Data, xe máy điện đã có những bước phát triển vượt bậc trong thời gian gần đây. Chất lượng ngày càng tốt, độ bền ngày càng cao hơn. Song hành cùng với những đột phá về công nghệ, giá bán của các dòng xe máy điện cũng ngày càng giảm; mạng lưới phân phối mở rộng trên toàn quốc và hệ thống trạm sạc, tủ đổi pin phủ rộng. Kết hợp với chính sách môi trường chặt chẽ, cùng định hướng hạn chế phương tiện sử dụng động cơ đốt trong tại các đô thị lớn và biến động giá nhiên liệu là những nhân tố quan trọng, giúp doanh số xe máy điện “bùng nổ”.

Chuyển sang giao thông xanh

Theo dự báo từ các cơ quan chức năng, quy mô thị trường xe máy điện Việt Nam ước đạt hơn 1 triệu xe trong năm 2026. Sang năm 2027, nếu mục tiêu VinFast đặt ra thành hiện thực, cộng với tăng trưởng của các doanh nghiệp khác, thị trường xe máy điện Việt Nam sẽ hướng tới con số hơn 2 triệu xe/năm.

Theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), tính đến cuối tháng 6/2026 tổng số xe máy đã đăng ký và lưu hành tại Việt Nam là 84.003.180 chiếc. Còn theo Ngân hàng Thế giới, tới năm 2040 ước tính Việt Nam sẽ có khoảng 110 trệu xe máy lưu hành trên tổng số 128 triệu dân.

Dù tăng trưởng nhanh nhưng xe máy điện hiện mới chiếm khoảng 4 triệu chiếc trong tổng số xe máy đang lưu hành. Trong khi xe máy xăng vẫn áp đảo với khoảng 76 triệu chiếc.

Ngân hàng Thế giới cho biết, tại Việt Nam xe máy đóng góp khoảng 28% tổng lượng phát thải khí nhà kính, của các phương tiện giao thông đường bộ, xếp thứ 2 sau ô tô tải.

Do chỉ sử dụng công nghệ trung bình, nên xe máy xăng luôn có lượng phát thải khí độc hại cao. Càng sử dụng nhiều thì ô nhiễm môi trường ngày càng nặng nề, nhất là tại các đô thị lớn.

Để thúc đẩy việc chuyển đổi nhanh sang xe máy điện, giới chuyên môn đã đề xuất một loạt giải pháp then chốt gồm: hỗ trợ tài chính cho người tiêu dùng khi mua xe máy điện; đưa ra các chương trình đổi xe cũ lấy xe mới, nhằm loại bỏ xe máy xăng cũ; khuyến khích doanh nghiệp sản xuất xe máy điện có công suất lớn và phạm vi hoạt động rộng; phát động chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng về giao thông xanh…

Việt Nam đang đứng trước cơ hội chuyển đổi sang xe máy điện trên quy mô lớn. Qua đó tạo dựng hệ thống giao thông xanh, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và mở ra sự phát triển cho ngành sản xuất xe máy điện nội địa.