Để phổ cập xe máy điện trên quy mô lớn, cần khuyến khích sản xuất ra những sản phẩm ưu việt hơn với giá cạnh tranh hơn xe máy xăng.
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có hơn 78 triệu xe máy đăng ký lưu hành, trong đó có từ 3,5 - 4,1 triệu xe máy điện. Từ đầu năm 2026 đến nay, cứ 100 xe máy bán ra thì có khoảng 28 xe máy điện, chiếm gần 30% tổng doanh số bán, tăng 97% so với cùng kỳ 2025. Hiện tại xe máy điện đang là động lực dẫn dắt tăng trưởng tại thị trường xe máy Việt Nam. Dự báo doanh số bán xe máy điện năm 2026 sẽ đạt khoảng 1 triệu chiếc.
Xu hướng chuyển đổi sang xe máy điện đang diễn ra ngày một mạnh mẽ. Xe máy điện từ vị thế một lựa chọn thứ cấp, đã phát triển nhanh chóng trở thành một dòng sản phẩm chủ đạo trên thị trường.
Bộ Xây dựng cho biết, đang rà soát, hoàn thiện các văn bản liên quan, đẩy mạnh thực hiện lộ trình chuyển đổi sang giao thông xanh. Với xe máy điện, định hướng đến 2030 là xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ từ bảo hiểm, sửa chữa, bảo dưỡng đến thu hồi, xử lý pin, để người dân sử dụng xe điện thuận tiện và an toàn.
Ngân hàng thế giới ước tính, có khoảng 32 triệu xe máy các loại sẽ được bán ra tại Việt Nam từ nay tới năm 2035. Theo Ngân hàng Thế giới, thị trường xe máy điện Việt Nam hiện khá đa dạng và sôi động, với nhiều nhà cung cấp cạnh tranh về chất lượng và giá cả. Mức độ đón nhận của người tiêu dùng đối với xe máy điện cũng khá cao, đặc biệt là ở thành thị. Mặc dù chi phí của nhiều mẫu xe điện hai bánh đã tương đương với xe máy xăng, nhưng những mẫu xe điện hai bánh đó lại không thực sự có hiệu suất vận hành tương đương. Đây là “rào cản” chính trong việc phổ biến xe điện hai bánh trên quy mô lớn.
Với người tiêu dùng, ngày càng đòi hỏi cao hơn đối với xe máy điện. Một chiếc xe điện thực sự thay thế xe xăng, phải đáp ứng được những nhu cầu vốn đã trở thành tiêu chuẩn. Đó là đi đủ xa, vận hành đủ mạnh và đủ thuận tiện để không trở thành nỗi lo mỗi ngày. Điện hóa không đơn thuần là thay động cơ xăng bằng động cơ điện. Đó là quá trình tạo ra sản phẩm có thể đáp ứng trọn vẹn nhu cầu hàng ngày, đồng thời tận dụng lợi thế về công nghệ mang đến những trải nghiệm tốt hơn.
Đòi hỏi này đặt ra bài toán cho các nhà sản xuất. Không chỉ kéo dài quãng đường, mà phải đồng thời nâng cao hiệu năng, tiện ích và mức độ thuận tiện trong suốt quá trình sử dụng với giá thành ngày càng dễ tiếp cận.
Song song với hiệu năng, các công nghệ như khởi hành ngang dốc, kiểm soát hành trình, hỗ trợ dắt xe hay nâng cấp xe thông qua OTA (cập nhật phần mềm từ xa).
PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, thúc đẩy giao thông xanh, ngoài thay đổi hành vi người dùng và đầu tư cho hạ tầng thì chính sách đóng vai trò quan trọng. Đó là nền tảng, động lực để người dân và doanh nghiệp tham gia quá trình chuyển đổi. Chính sách cần tạo điều kiện để sản xuất ra những xe máy điện ưu việt hơn xe máy xăng, như vậy quá trình chuyển đổi sẽ thành công.
Vì vậy, cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu sản xuất xe máy điện có công suất lớn, phạm vi hoạt động rộng và tích hợp nhiều công nghệ. Những chiếc xe máy điện này thường có giá thành cao hơn xe máy xăng. Do đó cần hỗ trợ quá trình sản xuất và tiêu dùng để có giá cạnh tranh so với xe máy xăng.
