Xe máy điện không đơn thuần là một phương tiện mà là một ngành kinh tế. Việt Nam có thể trở thành công xưởng xe máy điện lớn tại Đông Nam Á và thế giới.
Theo báo cáo mới nhất của Motorcycles Data (chuyên trang nghiên cứu và thống kê dữ liệu thị trường xe máy toàn cầu), doanh số bán xe máy tại Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 1,57 triệu chiếc, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí thị trường xe máy lớn thứ 4 thế giới.
Motorcycles Data đánh giá, đà tăng trưởng hiện nay được hỗ trợ mạnh mẽ từ sự phát triển nhanh của phân khúc xe máy điện. Doanh số xe máy điện tại Việt Nam tăng tới 84,5% trong 5 tháng đầu năm 2026, cao nhất toàn cầu. Việt Nam hiện là thị trường xe máy điện lớn thứ 3 thế giới, chỉ xếp sau 2 quốc gia tỷ dân là Trung Quốc và Ấn Độ.
Nhân tố đáng chú ý nhất là VinFast. Trong 5 tháng đầu năm 2026, doanh số bán xe máy điện VinFast tăng trưởng 149,1%, cao nhất trên thị trường. VinFast cũng vừa công bố xuất xưởng chiếc xe máy điện thứ 1 triệu. Tính từ tháng 11/2018 khi mẫu xe máy điện đầu tiên mang tên Klara xuất xưởng, đến nay VinFast đang sản xuất 15 dòng xe, với hơn 30 phiên bản phủ khắp các phân khúc, đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhiều nhóm khách hàng. Ngoài nhà máy tại Hải Phòng, VinFast đã đầu tư xây dựng thêm một nhà máy sản xuất xe máy điện tại Khu Kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cao của thị trường trong nước lẫn phục vụ xuất khẩu.
Theo Motorcycles Data, không chỉ VinFast, nhiều thương hiệu xe máy điện khác như Yadea, Dat Bike, Selex Motors…cũng đang mở rộng sự hiện diện trên thị trường. Hãng xe Yadea đạt mức tăng trưởng nhanh thứ hai sau VinFast.
Về công nghệ, xe máy điện đã có những bước phát triển vượt bậc, nhanh chóng nâng cấp từ sử dụng ắc-quy chì lên pin Lithium ion và LFP chất lượng tốt, độ bền cao. Bên cạnh các dòng xe sở hữu pin cố định, còn xuất hiện dòng xe có pin tháo lắp linh hoạt, để sạc tại nhà hoặc đổi tại trạm, tăng sự thuận tiện trong quá trình sử dụng.
Song hành cùng với những đột phá về công nghệ, giá bán của các dòng xe máy điện cũng ngày càng giảm; mạng lưới phân phối mở rộng trên toàn quốc và hệ thống trạm sạc, tủ đổi pin phủ rộng. Kết hợp với chính sách môi trường ngày càng chặt chẽ, cùng định hướng hạn chế phương tiện sử dụng động cơ đốt trong tại các đô thị lớn và biến động giá nhiên liệu là những nhân tố quan trọng, giúp doanh số xe máy điện bùng nổ.
Hiện xe máy xăng vẫn chiếm doanh số áp đảo trên thị trường nhưng đang giảm dần. Theo dữ liệu của Motorcycles Data, Honda Việt Nam vẫn duy trì vị trí dẫn đầu nhưng chỉ tăng trưởng 9,5% trong 5 tháng đầu năm 2026. Con số này thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng chung của toàn thị trường. Chỉ có Yamaha Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng 29%. Trong khi đó, các hãng xe khác như Suzuki, Piaggio, SYM đều ghi nhận doanh số giảm so với cùng kỳ năm trước.
Theo dự báo của các cơ quan chức năng, doanh số bán xe máy điện tại Việt Nam năm 2026 sẽ vượt 1 triệu chiếc các loại. Trong khi đó, số xe máy điện đang lưu hành tại Việt Nam ước tính khoảng 3 triệu chiếc. So với tổng số hơn 70 triệu xe máy đang lưu hành trên cả nước, tỷ lệ này vẫn ở mức rất thấp, dư địa phát triển của xe máy điện tại Việt Nam vẫn còn rất lớn. Điều này đồng nghĩa thị trường còn nhiều cơ hội mở rộng trong những năm tới. Với quy mô thị trường tiềm năng và những yếu tố thuận lợi, Việt Nam có cơ hội trở thành công xưởng xe máy điện lớn tại Đông Nam Á và thế giới.
Theo chuyên gia Nguyễn Minh Đồng, xe máy điện không đơn thuần là một phương tiện mà là một ngành kinh tế mới. Chính phủ phải khuyến khích, hỗ trợ ngành sản xuất này phát triển mạnh mẽ với hệ sinh thái rộng lớn, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước còn xuất khẩu. Ngành công nghiệp xe máy điện phát triển, sẽ giúp Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường tăng trưởng xanh, tự chủ năng lượng và nâng tầm năng lực công nghiệp quốc gia.
