Tuần lễ Khí hậu 2026 khơi thông dòng vốn cho startup xanh

Tuần lễ Khí hậu Việt Nam 2026 đã diễn ra thành công trải dài trên các thành phố lớn của đất nước. Đó đều là các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo lớn, bao gồm Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM và Cần Thơ. Chuỗi sự kiện nhằm mục đích khơi thông dòng vốn, thúc đẩy phát triển cho các startup công nghệ khí hậu và năng lượng mới.

Tuần lễ được khởi xướng và đồng tổ chức bởi liên minh ba tổ chức New Energy Nexus Việt Nam (NEXVN), Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) và Tổ chức Hỗ trợ Đại học Thế giới Canada (WUSC). Xuyên suốt chuỗi sự kiện tại 4 thành phố, chương trình nhận được sự đồng hành và đồng chủ trì từ các cơ quan quản lý nhà nước trọng điểm, bao gồm Cục Biến đổi Khí hậu, Vụ Hợp tác Quốc tế, Cục Kinh tế Hợp tác & Phát triển Nông thôn, Ban Quản lý các Dự án Nông nghiệp (Bộ NN&MT) và Cục Phát triển Doanh nghiệp Tư nhân & Kinh tế Tập thể (Bộ Tài chính), cùng sự hỗ trợ từ các đối tác phát triển quốc tế. Tuần lễ thu hút hơn 800 người tham dự, từ nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu, nhà đầu tư, đại diện các doanh nghiệp tư nhân đến hợp tác xã và người nông dân.

Định hướng chiến lược

Nổi bật trong đó là sự kiện Trưng bày Giải pháp Doanh nghiệp và Hợp tác xã vì Khí hậu. Diễn đàn trong khuôn khổ sự kiện đã quy tụ được các nhà hoạch định chính sách, đại diện quỹ đầu tư và hàng chục startup công nghệ khí hậu. Mục tiêu trung tâm là tìm lời giải cho bài toán tăng trưởng của các startup công nghệ khí hậu.

Thực tế cho thấy việc dịch chuyển các giải pháp khí hậu từ quy mô thử nghiệm sang thương mại hóa thực tiễn đang là thách thức sinh tử đối với giới khởi nghiệp sáng tạo. Để vượt qua thử thách này, các quỹ đầu tư và doanh nghiệp cần một sự hợp tác thực chất dựa trên hiệu quả kinh tế.

Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế Hợp tác và Phát triển Nông thôn, đã nêu rõ định hướng chiến lược từ phía cơ quan quản lý. Nhà nước đang chuyển dần từ hỗ trợ các mô hình thử nghiệm đơn lẻ sang kiến tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư xanh. Mô hình hợp tác công tư cũng được chú trọng phát triển trong giai đoạn này.

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, thước đo thành công của một dự án khí hậu hiện nay phải dựa trên khả năng vận hành tự chủ. Dự án phải tự sinh lời ổn định sau khi nguồn vốn tài trợ ban đầu kết thúc.

Đồng thời, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến khẳng định Hợp tác xã giữ vai trò cầu nối thiết yếu trong chuỗi giá trị. Mô hình này giúp tập hợp nông dân nhỏ lẻ, chuẩn hóa quy trình sản xuất và kết nối trực tiếp với các doanh nghiệp lớn.

Báo cáo toàn diện

Một nội dung nổi bật tại sự kiện là lễ ra mắt Báo cáo Hệ sinh thái Công nghệ Khí hậu Việt Nam 2026. Báo cáo do NEXVN, Đại học RMIT Việt Nam, SNV và WUSC đồng thực hiện với sự hỗ trợ chuyên môn từ Swiss EP. Tài liệu này đã phác thảo những số liệu quan trọng về thị trường đầu tư xanh.

Năm 2025 ghi nhận 29 luật cùng quy định mới về khí hậu được ban hành. Song song đó, 67% tổ chức cấp vốn đánh giá cao tiềm năng của thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, báo cáo đã chỉ ra một phân khúc thiếu hụt vốn nghiêm trọng ở tầm trung, từ 350.000 USD đến 1 triệu USD. Trong năm 2025, không có thương vụ đầu tư nào được ghi nhận trong khoảng vốn từ 350.000 USD đến 1 triệu USD, trong khi năm 2024 có bốn thương vụ thuộc nhóm này. Khoảng trống vốn khiến nhiều startup gặp khó khăn khi chuyển từ giai đoạn nhận tài trợ không hoàn lại sang huy động vốn thương mại để mở rộng hoạt động. Đây cũng là một trong những rào cản trên hành trình tiến tới các vòng gọi vốn lớn hơn, trong đó có Series A.

Báo cáo cũng đưa ra thực trạng về giới trong khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính. Doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo hiện chiếm 33% toàn hệ sinh thái. Nhóm này thu hút tới 56% tổng giá trị tài trợ không hoàn lại nhờ năng lực đổi mới sáng tạo. Mặc dù vậy, họ chỉ nắm giữ vỏn vẹn 1,7% tổng nguồn vốn đầu tư thương mại huy động được. Nguyên nhân xuất phát từ các tiêu chuẩn khắt khe về tài sản thế chấp bất động sản của các ngân hàng thương mại.

Tại các phiên thảo luận chuyên sâu, các chuyên gia đã đưa ra lời khuyên thực tế cho các nhà sáng lập. Muốn mở rộng quy mô kinh doanh, giải pháp khí hậu phải giải quyết được bài toán sinh kế của nông dân. Đồng thời, sản phẩm phải đáp ứng được sự kỳ vọng khắt khe của các giám đốc tài chính tại các tập đoàn lớn. Doanh nghiệp xanh không thể chỉ trông chờ vào việc bán nhãn mác thân thiện với môi trường.

Hiệu quả kinh tế và kết nối đầu tư

Thực tế tại sự kiện đã minh chứng công nghệ xanh hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả tài chính trực tiếp. Các mô hình trình diễn tại đây đã giải quyết bài toán kinh tế cho khách hàng doanh nghiệp.

Tiêu biểu là nền tảng quản lý năng lượng bằng AIoT do VEEP phát triển. Công nghệ này giúp các chuỗi bán lẻ toàn cầu như McDonald's giảm tới 30% hóa đơn tiền điện. Giải pháp vận hành theo mô hình kinh doanh không yêu cầu chi phí đầu tư ban đầu từ phía khách hàng.

Một ví dụ khác là công nghệ của ReTreat sử dụng polyme sinh học từ vỏ tôm. Giải pháp này giúp thu hồi protein từ nước thải của các nhà máy chế biến thực phẩm. Kết quả là doanh nghiệp vừa xử lý môi trường vừa tạo ra nguồn thu mới. Tỷ suất hoàn vốn của dự án đạt 110% chỉ trong thời gian 10 tháng.

Trong mảng nông nghiệp, ứng dụng cảm biến AI của Enfarm đã giúp gia tăng 30% năng suất cây trồng. Công nghệ này đồng thời cắt giảm 30% chi phí phân bón đầu vào cho người dân.

Cùng với đó, máy gieo sạ cụm của Sài Gòn Kim Hồng hỗ trợ giảm tới 80% chi phí gieo trồng. Những kết quả này chứng minh công nghệ khí hậu chỉ thực sự phát triển khi cắt giảm chi phí và nâng cao năng suất cho người sử dụng.

Sự kiện không dừng lại ở các phiên chia sẻ lý thuyết. Diễn đàn Kết nối Đầu tư Khí hậu đã diễn ra sôi động với các hoạt động giao thương thực chất. Tổng cộng có 69 phiên họp 1-1 được kết nối giữa 13 quỹ đầu tư, tổ chức hỗ trợ và 22 startup tiềm năng.

Thành tựu đạt được từ diễn đàn vô cùng ấn tượng. Có 21 trên tổng số 22 startup tham gia nhận được đề nghị tiếp tục trao đổi từ các nhà đầu tư. Các bên đã thống nhất tạo ra 28 cơ hội hợp tác đồng thuận.

Đáng chú ý là toàn bộ 13 nhà đầu tư tham dự đều nhất trí ủng hộ việc thành lập Mạng lưới Nhà đầu tư Thiên thần Khí hậu Việt Nam. Mạng lưới này cam kết cung cấp nguồn vốn mồi quan trọng cho các startup ở giai đoạn khởi đầu.

Khát vọng vươn xa

Khép lại sự kiện, TS. Đỗ Đăng Tèo, Giám đốc Quốc gia tại WUSC, đã đặt ra mục tiêu hành động cụ thể cho toàn hệ sinh thái. Cộng đồng hướng tới việc lấp đầy phân khúc vốn thiếu hụt bằng ít nhất 10 thương vụ đầu tư thành công vào Tuần lễ Khí hậu Việt Nam 2027. Mỗi thương vụ dự kiến có giá trị từ 350.000 USD đến 1 triệu USD. Đây là bước tiến lớn so với con số 0 tròn trĩnh của năm 2025.

Trích dẫn một câu ngạn ngữ quen thuộc, bà Trần Thị Phương Thảo, Giám đốc Quốc gia NEXVN, nhấn mạnh rằng “cần cả một ngôi làng để nuôi dưỡng một startup”. Thông điệp này khẳng định tầm quan trọng của việc xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện.

Thực tế cho thấy cộng đồng công nghệ khí hậu tại Việt Nam đang thể hiện sự sẵn sàng chuyển mình mạnh mẽ. Các doanh nghiệp xanh nội địa đang từng bước hoàn thiện để vươn ra thị trường khu vực và toàn cầu trong thời gian tới.

“

Chuỗi ba Báo cáo Hệ sinh thái Công nghệ Khí hậu Việt Nam, tập trung phân tích các khía cạnh: Dòng vốn, Nguồn nhân lực và Nữ giới khởi nghiệp, được thực hiện bởi New Energy Nexus Việt Nam, Tổ chức SNV Việt Nam, Tổ chức Hỗ trợ Đại học Thế giới Canada (WUSC) và Đại học RMIT Việt Nam, với sự hỗ trợ từ Swiss EP.

Độc giả quan tâm có thể tải báo cáo tại: https://www.newenergynexus.vn/vi/the-2026-ecosystem-reports/