Thúc đẩy phát triển du lịch: Cần bắt đầu từ lợi thế địa bàn và nhu cầu thị trường

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch được xây dựng với 7 nhóm chính sách trọng tâm nhằm hình thành các cơ chế, chính sách mang tính đột phá để khơi thông, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, thúc đẩy du lịch phát triển mạnh mẽ, khẳng định vị thế ngành kinh tế mũi nhọn, trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Cùng với yêu cầu về tăng trưởng, dự thảo nghị quyết cũng hướng tới phát triển du lịch Việt Nam theo hướng chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao và đủ năng lực cạnh tranh trong khu vực cũng như trên trường quốc tế...

Để đảm bảo mục tiêu chính sách, tham gia góp ý xây dựng và hoàn thiện dự thảo, đại biểu Đặng Ngọc Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, cần bắt đầu từ lợi thế của từng địa bàn và nhu cầu thị trường, sau đó mới xác định quy mô đầu tư.

Theo đại biểu, mỗi địa phương có tài nguyên, bản sắc và điều kiện phát triển riêng, không thể áp dụng một mô hình chung.

“Trước khi chúng ta áp dụng chính sách hỗ trợ, phải trả lời 3 câu hỏi: Địa phương có lợi thế gì khác biệt? Cần thu hút nhóm khách nào? Và cần sản phẩm, dịch vụ gì cho nhóm khách đó?”, đại biểu bày tỏ.

Dẫn thực tế tại địa phương, đại biểu đề nghị hoàn thiện Điều 2 và Điều 5 của dự thảo theo hướng gắn ưu đãi với nghiên cứu thị trường, sản phẩm đặc trưng, thời gian lưu trú, mức chi tiêu, lợi ích cộng đồng và sức chịu tải của môi trường.

Đồng thời, đại biểu cũng lưu ý, một khu nghỉ dưỡng có vốn đầu tư lớn có thể kinh doanh hiệu quả, nhưng nếu khách chủ yếu sử dụng dịch vụ bên trong khu nghỉ dưỡng, ít tham gia các hoạt động bên ngoài thì tác động lan tỏa đến cộng đồng địa phương có thể hạn chế. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, nếu được liên kết thành chuỗi dịch vụ hiệu quả, có thể cùng tạo ra sản phẩm đặc trưng, việc làm, thu nhập và giá trị gia tăng cho cả điểm đến.

Đại biểu cho rằng, dự thảo đã có chính sách hỗ trợ du lịch cộng đồng, sinh thái, nông nghiệp, làng nghề, nhưng không phải mọi dự án tạo ra sản phẩm đặc trưng, có giá trị gia tăng cao đều thuộc các nhóm này.

Vì vậy, cần rà soát phạm vi bao phủ của chính sách, nghiên cứu cơ chế hỗ trợ theo hạng mục và kết quả đầu ra đối với những dự án tạo sản phẩm kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu của du khách và phát triển chuỗi dịch vụ địa phương.

Cùng với vấn đề đã nêu, liên quan đến xem xét ưu đãi, theo đại biểu, ngoài vốn, lao động và doanh thu, cần đánh giá cả giá trị gia tăng, mức độ liên kết với doanh nghiệp địa phương, thu nhập cộng đồng và chi phí mà ngân sách, môi trường phải gánh chịu.

“Cần gắn ưu đãi với kết quả phát triển điểm đến, có tiêu chí đánh giá và cơ chế giám sát; nhà đầu tư không thực hiện cam kết về lưu trú, liên kết với địa phương, bảo vệ môi trường thì phải điều chỉnh hoặc thu hồi ưu đãi”, đại biểu đề nghị.

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị, việc hoàn thiện Điều 5 và Điều 6 cần bảo đảm thống nhất với Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, tránh hỗ trợ trùng lặp nhưng cũng không để khoảng trống chính sách.

Tham gia góp ý dự thảo nghị quyết, đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa cho rằng, chính sách ưu đãi đầu tư cần chuyển mạnh từ tư duy ưu tiên quy mô dự án sang đánh giá hiệu quả đóng góp thực tế. Phát triển du lịch không chỉ nhằm thu hút vốn đầu tư, gia tăng số lượng khách mà phải tạo ra giá trị kinh tế bền vững, bảo đảm người dân địa phương được tham gia và hưởng lợi từ thành quả phát triển.

Theo đại biểu, du lịch là lĩnh vực có nhiều tiềm năng, lợi thế, có khả năng tạo động lực tăng trưởng, thúc đẩy thương mại, dịch vụ, tạo việc làm và quảng bá hình ảnh đất nước. Tuy nhiên, để du lịch Việt Nam đủ sức cạnh tranh với thế giới và thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở số lượng cơ chế, chính sách ưu đãi được ban hành, mà trước hết phải xác định rõ mô hình phát triển, triết lý và lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Cần khai thác hiệu quả những tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch như: Nền văn hóa đa dạng, bản sắc dân tộc độc đáo, cảnh quan thiên nhiên, khí hậu, di sản, danh thắng và tinh hoa ẩm thực của từng vùng miền. Trên cơ sở đó, hình thành những sản phẩm du lịch có bản sắc riêng, khác biệt, chất lượng cao, đủ sức hấp dẫn và giữ chân du khách quốc tế.

“Mục tiêu phát triển du lịch không chỉ là thu hút ngày càng nhiều khách mà quan trọng hơn là gia tăng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, nâng cao nguồn thu cho đất nước, tạo sinh kế và cải thiện thu nhập thực chất cho người dân.

Không thể phát triển du lịch bằng cách chỉ ưu đãi cho nhà đầu tư; phải bắt đầu từ việc tạo ra những sản phẩm du lịch khác biệt mà thế giới muốn đến, du khách muốn trải nghiệm và người dân được hưởng lợi”, đại biểu Lê Hữu Trí nhấn mạnh.