Từ vùng di sản đến không gian biển, Ninh Bình đang đa dạng hóa các sản phẩm, đẩy mạnh liên kết, tạo dư địa tăng trưởng mạnh mẽ cho hoạt động du lịch, dịch vụ.
Sở hữu hệ thống di sản văn hóa, danh thắng nổi tiếng cùng những lợi thế mới về du lịch biển, nghỉ dưỡng và làng nghề truyền thống, Ninh Bình đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển du lịch. Đặc biệt, sau hợp nhất, việc kết nối các vùng tài nguyên, hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng không chỉ góp phần gia tăng sức hút của điểm đến mà còn mở ra dư địa thu hút đầu tư, thúc đẩy kinh tế dịch vụ phát triển.
Sau hợp nhất, Ninh Bình có diện tích gần 4.000 km2, đồng thời sở hữu hệ sinh thái đa dạng hơn. Nếu trước đây, Ninh Bình nổi tiếng với các địa danh như Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, Cố đô Hoa Lư… thì nay Ninh Bình còn có thêm không gian biển như Thịnh Long, cùng hệ thống các làng nghề truyền thống như đúc đồng Tống Xá, thêu ren Văn Lâm… Sự kết hợp giữa du lịch di sản, văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng biển và trải nghiệm làng nghề đang mở ra cơ hội hình thành những sản phẩm du lịch mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Theo báo cáo của Sở Du lịch Ninh Bình, 9 tháng năm 2026, Ninh Bình ước tính đón hơn 20,958 triệu lượt khách, trong đó có hơn 2,442 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch ước đạt trên 21.979 tỷ đồng, vượt kế hoạch năm lần lượt 4,79% và 9,89%. Việc sớm hoàn thành hai chỉ tiêu quan trọng không chỉ cho thấy sức hấp dẫn của điểm đến mà còn tạo đà thuận lợi để ngành du lịch tiếp tục bứt phá trong những tháng cuối năm.
Theo ông Bùi Văn Mạnh - Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, kết quả đạt được trong 9 tháng đầu năm là tiền đề quan trọng để ngành du lịch triển khai các mục tiêu dài hạn. Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tổ chức khai thác tài nguyên du lịch trong một tổng thể thống nhất, đồng thời xác định rõ đặc trưng và định hướng phát triển của từng khu vực.
Kết quả này có sự đóng góp của các hoạt động văn hóa, du lịch gắn với bản sắc địa phương, cùng những nỗ lực trong quảng bá, xúc tiến và nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, Ninh Bình cần tiếp tục đổi mới sản phẩm, khai thác hiệu quả những lợi thế trong không gian phát triển mới.
Ở góc độ doanh nghiệp, không gian phát triển mới cũng đặt ra yêu cầu đổi mới cách xây dựng và chào bán sản phẩm. Thay vì những chương trình tham quan đơn lẻ, các doanh nghiệp lữ hành có thể thiết kế hành trình kết hợp khám phá di sản, trải nghiệm văn hóa, làng nghề và nghỉ dưỡng biển, tạo thêm lựa chọn cho du khách, góp phần kéo dài thời gian lưu trú...
Bà Dương Thị Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Ninh Bình cho rằng, nguồn tài nguyên đa dạng mở thêm cơ hội xây dựng sản phẩm, song cần đẩy mạnh sự hợp tác thực chất giữa các đơn vị kinh doanh. Doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, điểm tham quan và đơn vị cung ứng dịch vụ phải cùng tìm hiểu nhu cầu thị trường, thống nhất cách tổ chức và chất lượng phục vụ. Thời gian tới, Hiệp hội sẽ tiếp tục kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ nâng nghiệp vụ, trao đổi thông tin và phản ánh những vướng mắc trong quá trình hoạt động. Các chương trình khảo sát cần được tiếp nối bằng hợp tác cụ thể để đưa sản phẩm đến với khách hàng.
Trong khi đó, ở góc độ nhà đầu tư, ông Hoàng Mạnh Quân - đại diện chủ đầu tư Legend Valley Country Club cho biết, sự quan tâm của tỉnh trong phát triển hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và đẩy mạnh cải cách hành chính đã tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp triển khai các dự án du lịch, dịch vụ. Hiện, Legend Valley Country Club đang tập trung từng bước hoàn thiện sân golf Canyon Course 18 hố, đưa Legend Farm vào vận hành và tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ trong toàn quần thể, góp phần bổ sung những sản phẩm nghỉ dưỡng, trải nghiệm cho du lịch địa phương.
Xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, Ninh Bình đang từng bước chuyển từ khai thác lợi thế sẵn có sang phát triển du lịch theo hướng bài bản, đa dạng và có chiều sâu. Trong đó, việc kết nối không gian di sản với du lịch biển, làng nghề, nghỉ dưỡng và các dịch vụ bổ trợ được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Đặc biệt, sau hợp nhất, sự mở rộng về không gian địa lý không chỉ gia tăng nguồn tài nguyên mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng những chuỗi sản phẩm có tính liên kết, tránh tình trạng phát triển phân tán, thiếu đồng bộ.
Để tạo nền tảng cho phát triển lâu dài, Ninh Bình đã ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TU về chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và phê duyệt đề án triển khai. Trong định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng Đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo, phát triển du lịch được xác định cần gắn chặt với công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng, bảo tồn di sản và thu hút các dự án có chất lượng.
Theo đó, cùng với việc phát triển sản phẩm, Ninh Bình tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng tại các khu, điểm du lịch trọng điểm. Các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng Khu du lịch sinh thái Tràng An, Khu công viên văn hóa Tràng An và khu núi chùa Bái Đính đang được rà soát, hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và tiến độ thi công.
Việc hoàn thiện hạ tầng không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động tham quan, trải nghiệm mà còn góp phần nâng cao khả năng kết nối giữa các điểm đến, thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển những sản phẩm du lịch mới.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả không gian du lịch rộng mở, Ninh Bình cần chú trọng hơn đến liên kết giữa các khu vực có lợi thế khác nhau. Trong đó, các tuyến du lịch kết nối di sản Tràng An, Cố đô Hoa Lư với không gian biển Thịnh Long, các làng nghề truyền thống và khu nghỉ dưỡng có thể tạo nên những hành trình đa trải nghiệm, thay vì chỉ tập trung vào các điểm đến quen thuộc.
Thực tế, khi lượng khách tăng mạnh, áp lực đối với hạ tầng, môi trường, nguồn nhân lực và chất lượng dịch vụ cũng ngày càng lớn. Vì vậy, việc mở rộng không gian, đa dạng hóa sản phẩm cần song hành với quản trị điểm đến, phát triển du lịch xanh, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử.
