VCCI đề nghị làm rõ lộ trình xử lý các quy định pháp luật về lao động

Góp ý Báo cáo kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) của Bộ Nội vụ (Báo cáo), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao nỗ lực rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh của Bộ. Tuy nhiên, VCCI cho rằng một số nội dung cần tiếp tục được làm rõ, nhất là lộ trình xử lý văn bản và các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo VCCI, Báo cáo đã đưa ra nhiều đề xuất thiết thực như bãi bỏ ít nhất 7 thủ tục hành chính, cắt giảm thời gian giải quyết 11 thủ tục và đưa 3 ngành, nghề gồm cho thuê lại lao động, kinh doanh dịch vụ lưu trữ và dịch vụ việc làm ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Tuy nhiên, về lộ trình xử lý văn bản, VCCI nhận thấy một số quy định đã mất căn cứ hoặc đã có chủ trương xử lý nhưng thời điểm thực hiện còn kéo dài. Chẳng hạn, từ ngày 31/5/2026 đã thực hiện Kết luận số 34-KL/TW về kết thúc sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, nhưng việc bãi bỏ các quy định tương ứng tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP dự kiến đến quý I/2027.

Bên cạnh đó, 7 văn bản tại Phụ lục IV chỉ được ghi nhận là thực hiện theo lộ trình bãi bỏ chung của Bộ Tư pháp mà chưa có mốc thời gian cụ thể. VCCI đề nghị xác định thời hạn xử lý đối với từng văn bản, đồng thời cân nhắc cơ chế xử lý đặc thù hoặc tạm ngưng hiệu lực đối với những quy định đã mất căn cứ nhưng chưa thể sửa đổi ngay.

VCCI cũng đề nghị làm rõ phương án xử lý đối với các nghị định liên quan đến phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực nội vụ và thi đua, khen thưởng, dự kiến được thực hiện đến ngày 28/2/2027 nhưng chưa thể hiện rõ trong các phụ lục về phương án thay thế. Việc này nhằm tránh khoảng trống pháp lý về thẩm quyền giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp sau ngày 1/3/2027.

Một trong những nội dung được VCCI lưu ý là định hướng sửa đổi quy định đối với ngành nghề cho thuê lại lao động. Theo VCCI, khi hoạt động này đã được đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, việc tiếp tục giới hạn một số công việc được phép cho thuê lại lao động, yêu cầu bên thuê chỉ sử dụng lao động từ doanh nghiệp có hoạt động cho thuê lại lao động và chuyển từ cấp phép sang thông báo hoạt động có nguy cơ tạo ra cơ chế quản lý tương tự ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

VCCI cho rằng các giới hạn này chưa làm rõ mục tiêu quản lý, đồng thời can thiệp vào quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp. Đặc biệt, thủ tục thông báo hoạt động và chấm dứt hoạt động có nguy cơ biến tướng thành thủ tục cấp phép dưới hình thức khác. Do đó, đề nghị bỏ các giới hạn và thủ tục dự kiến nêu trên.

Tương tự, đối với kinh doanh dịch vụ lưu trữ, VCCI đề nghị không tiếp tục quy định về trình độ chuyên môn của cá nhân phụ trách kỹ thuật, nghiệp vụ lưu trữ tại tổ chức kinh doanh và cá nhân độc lập kinh doanh dịch vụ này. Bởi khi đã không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, việc duy trì các yêu cầu về chuyên môn có bản chất là điều kiện kinh doanh, chưa phù hợp với định hướng cải cách.

Đối với dịch vụ việc làm, VCCI cho rằng định hướng sửa đổi Luật Việc làm hiện chưa rõ ràng. Bộ Nội vụ cần bổ sung nội dung cụ thể về việc bãi bỏ các quy định liên quan đến điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính đi kèm, bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư.

Ngoài các nội dung trên, VCCI cũng đề nghị Bộ Nội vụ xem xét những vướng mắc thực tế của doanh nghiệp chưa được phản ánh đầy đủ trong Báo cáo.

Cụ thể, doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài phản ánh vướng mắc từ yêu cầu thông báo với cơ quan có thẩm quyền tại từng địa phương mỗi khi người lao động di chuyển liên tỉnh ngắn ngày để họp, đào tạo, khảo sát dự án hoặc hỗ trợ kỹ thuật. VCCI đề nghị làm rõ khái niệm “làm việc” liên tỉnh, phân biệt với hoạt động công tác ngắn ngày; đồng thời nghiên cứu miễn thông báo đối với trường hợp phù hợp hoặc cho phép khai báo một lần theo hình thức trực tuyến.

Đối với ngành chế biến thủy sản, VCCI dẫn phản ánh của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) về tình trạng thiếu hụt lao động phổ thông, quy hoạch đào tạo nghề chưa sát nhu cầu và áp lực chi phí bảo hiểm xã hội, thuế thu nhập cá nhân. Theo VCCI, những vấn đề này chưa được đề cập tương xứng trong các đề xuất sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội và kiến nghị chính sách của Báo cáo.

Vì vậy, VCCI đề nghị bổ sung các vấn đề về nguồn cung lao động, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế và chi phí lao động vào nội dung kiến nghị, để cấp có thẩm quyền xem xét, đánh giá tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, nhất là các ngành thâm dụng lao động.