Chuyển dịch phân bổ tài sản: Xu hướng ra sao?

Cơ hội trên thị trường và sự chi phối của lãi suất

Từ cuối năm 2025 đến nay, những thay đổi của bối cảnh thị trường đã tác động đến hành vi của cả nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư tổ chức. Ông Nguyễn Duy Linh, CEO CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) cho rằng hiện nay, đang có động lực để nhà đầu tư phân bổ nhiều vốn hơn vào chứng khoán.

Ông Linh chỉ ra ba thay đổi đáng chú ý. Thứ nhất, nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả sử dụng đồng vốn. Trong giai đoạn 2024 - 2025, khi tiền rẻ và lãi suất thấp, chúng ta có thể mua bất động sản, cổ phiếu hoặc vàng rồi kiên nhẫn chờ giá tăng.

Nhưng từ cuối năm 2025 đến nay, tình hình đã khác. Khi mặt bằng lãi suất thay đổi, chi phí cơ hội của việc đầu tư vào các tài sản khác so với gửi tiết kiệm tăng lên. Nhà đầu tư cân nhắc kỹ hơn trước khi giải ngân vào bất động sản, chứng khoán hay các kênh đầu tư khác, đồng thời đòi hỏi mức lợi nhuận kỳ vọng cao hơn đối với những tài sản có rủi ro lớn hơn.

Thứ hai là sự thay đổi về tâm lý. Khi thị trường tăng mạnh, nhà đầu tư thường có tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO). Những kết quả đầu tư gần nhất cũng thường để lại ấn tượng sâu sắc nhất. Sau giai đoạn nhiều loại tài sản giảm giá, nhà đầu tư trở nên lo ngại thua lỗ và có xu hướng phòng thủ.

Tâm lý thường thay đổi chậm hơn so với điều kiện thực tế bởi nhà đầu tư vẫn chịu ảnh hưởng từ những gì vừa xảy ra. Hiện nay, trong bối cảnh lãi suất cao, tâm lý phòng thủ vẫn còn hiện hữu. Thị trường chứng khoán vẫn có nhiều cơ hội và nhà đầu tư cần tránh để những kết quả gần nhất chi phối các quyết định hiện tại, ông phân tích.

Thứ ba là sự chuyển dịch từ việc xem xét từng tài sản riêng lẻ sang quản lý toàn bộ danh mục đầu tư. Nhìn vào các chỉ số, ông Linh cho rằng chúng ta có thể thấy thị trường đi ngang hoặc tăng điểm. Tuy nhiên, nếu loại trừ các cổ phiếu vốn hóa lớn, phần lớn cổ phiếu còn lại lại giảm giá.

Từ cuối năm 2025 đến nay, khoảng 80% số cổ phiếu giảm giá, trong đó gần 50% giảm trên 20%. Diễn biến này khiến nhà đầu tư phải nhìn lại cách phân bổ vốn, đặc biệt khi dồn toàn bộ 100% vốn vào một cổ phiếu hoặc một thị trường. Theo ông Linh, khi các loại tài sản đều chịu tác động từ những yếu tố bên ngoài thì việc phân bổ vốn là một bài toán khó.

Về nguyên tắc chung, Tổng Giám đốc SHS nhấn mạnh, nhà đầu tư cần xem xét kỹ phương pháp phân bổ vốn, cách đánh giá dòng tiền, hiệu quả đầu tư cũng như quản trị rủi ro. Khi vốn còn rẻ, những hạn chế về chất lượng của một số tài sản có thể chưa bộc lộ rõ. Nhưng khi chi phí vốn tăng lên, chúng ta cần nâng cao năng lực lựa chọn và phân bổ tài sản. Dù vậy, ông khẳng định "vẫn nhìn thấy nhiều cơ hội trên thị trường vốn".

Phân bổ các lớp tài sản cần chú trọng gì?

Trước khi phân bổ tài sản, chúng ta cần xác định rõ vai trò của từng lớp tài sản đối với mục tiêu đầu tư của mình, ông Nguyễn Duy Linh lưu ý.

Ông phân tích, tiền gửi ngân hàng đáp ứng nhu cầu thanh khoản, đồng thời mang lại mức sinh lời tương đối dễ dự tính. Tuy nhiên, kênh đầu tư này vẫn đối mặt với rủi ro lạm phát và rủi ro liên quan đến tổ chức tín dụng. Tài sản có thu nhập cố định giúp tạo dòng tiền ổn định. Với nhóm tài sản này, nhà đầu tư cần đánh giá kỹ tổ chức phát hành, khả năng trả nợ và chất lượng tài sản.

Cổ phiếu có khả năng giúp tài sản tăng trưởng nhanh hơn. Trong bối cảnh lãi suất cao, việc lựa chọn doanh nghiệp có chất lượng trở nên đặc biệt quan trọng. Đối với bất động sản, lớp tài sản này có hai giá trị chính là tiềm năng tăng giá và khả năng tạo dòng tiền. Vì vậy, ngay từ khi quyết định đầu tư, chúng ta cần xác định rõ mục tiêu hướng đến.

Về danh mục cá nhân, ông Linh chia sẻ luôn dành một phần tài sản để bảo đảm thanh khoản, với tỷ trọng tùy thuộc vào nhu cầu của mỗi người. "Hiện nay, tôi đang giảm tỷ trọng tài sản dành cho mục tiêu thanh khoản và tăng tỷ trọng tài sản có thu nhập cố định lên khoảng 30 - 40%. Tôi quan tâm đến trái phiếu của những tổ chức phát hành có chất lượng tốt, được ngân hàng bảo lãnh và có lãi suất cao hơn tiền gửi tiết kiệm. Tôi cũng đang từng bước tăng tỷ trọng cổ phiếu vì cho rằng mặt bằng định giá hiện nay tương đối thấp. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, P/E của thị trường hiện vào khoảng 9,3 - 9,4 lần", ông nói.

Với kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng 15 - 17%, chúng tôi ước tính P/E có thể giảm xuống khoảng 8,5 lần. Mặt bằng định giá thấp đang tạo ra cơ hội đầu tư. Với mức định giá hiện tại và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận, tôi cho rằng lợi nhuận kỳ vọng đang lớn hơn rủi ro. Khi lựa chọn cổ phiếu, tôi tập trung đánh giá chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp, khả năng tạo ra dòng tiền thực, hiệu quả kinh doanh qua nhiều năm và mức độ lành mạnh của bảng cân đối kế toán.

Đối với bất động sản, tôi ít quan tâm hơn do nhận thấy hiệu quả khai thác cho thuê đã giảm. Vàng cũng không nằm trong những lựa chọn đầu tư ưu tiên của tôi", ông Linh "bật mí" và nhấn mạnh đây là cách phân bổ tài sản mang tính cá nhân. Mỗi nhà đầu tư cần căn cứ vào tình hình tài chính của mình để xác định vai trò của từng lớp tài sản, từ bảo toàn tài sản, bảo đảm thanh khoản, gia tăng giá trị đến tạo thu nhập ổn định. Trên cơ sở đó, tỷ trọng phân bổ có thể được điều chỉnh linh hoạt theo từng bối cảnh thị trường.

Đầu tư tư nhân và những lưu ý

Cùng chia sẻ với ông Nguyễn Duy Linh, ông Duc Tran, Quản lý Đầu tư & Quan hệ Nhà đầu tư tại Vietnam Investments Group (VIG) cho hay muốn đề cập thêm kênh mà ông sẽ cân nhắc tăng tỷ trọng trong năm tới, đó là đầu tư vào các doanh nghiệp tư nhân.

Rõ ràng trong bối cảnh lãi suất đang ở mức cao, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn hơn khi huy động vốn vay. Điều này cũng làm gia tăng nhu cầu chuyển nhượng cổ phần tại các doanh nghiệp.

Ngay cả các quỹ đầu tư tư nhân cũng luôn tìm kiếm nhà đầu tư đồng hành. Đó có thể là những công ty, doanh nghiệp có kinh nghiệm và am hiểu cùng lĩnh vực để cùng tham gia đầu tư vào các doanh nghiệp tư nhân.

Có một điểm cần lưu ý là nếu một doanh nghiệp đầu tư vào một doanh nghiệp tư nhân khác hoạt động trong cùng ngành, rủi ro tập trung có thể gia tăng. Chẳng hạn, một doanh nghiệp sản xuất thép xây dựng đầu tư vào một công ty phát triển nhà ở. Khi thị trường bất động sản biến động mạnh, cả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thép lẫn khoản đầu tư vào công ty xây dựng nhà ở đều có thể chịu ảnh hưởng đáng kể.

Vì vậy, điều quan trọng là mỗi doanh nghiệp phải xác định rõ năng lực cốt lõi của mình nằm ở đâu, các rủi ro trong đầu tư cần lưu ý, nhà quản lý VIG nêu.

Ông cũng khẳng định ưu tiên lựa chọn những doanh nghiệp mà mình am hiểu, có kiến thức chuyên môn và có khả năng đóng góp, tạo ra giá trị cho doanh nghiệp đó. Đồng thời, phải kiểm soát rủi ro tập trung trong danh mục. Đây là hướng đầu tư đầu tiên vào các doanh nghiệp tư nhân đang cân nhắc như một lớp tài sản mới.

Đáng chú ý, ông cũng chia sẻ về danh mục cá nhân, ngoài phần vốn dành cho đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân, trong năm tới, khi lãi suất duy trì ở mức cao, ông sẽ ưu tiên giảm tỷ lệ sử dụng đòn bẩy tài chính và đòn bẩy nợ, đồng thời tăng tỷ trọng các tài sản có tính thanh khoản cao hơn, bao gồm cả tài sản có thu nhập cố định và cổ phiếu.