Nâng nội lực cho doanh nghiệp xuất khẩu
Kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng vượt mốc 1.000 tỷ USD, sớm hơn dự báo. Tuy nhiên, nhập siêu vẫn ở mức 12,07 tỷ USD, trong khi đóng góp về xuất khẩu khu vực trong nước vẫn còn khiêm tốn.
Trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD, đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại đảo chiều, ghi nhận nhập siêu 12,07 tỷ USD.

Triển vọng thu hẹp mức nhập siêu
Theo Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng cao trong 10 tháng đầu năm 2026, với tổng kim ngạch ước đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025, chính thức vượt mốc 1.000 tỷ USD. Riêng tháng 10, kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 122,2 tỷ USD, tăng 47,6% so với cùng kỳ năm trước.
Đây là lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD, xác lập mức cao nhất từ trước đến nay. Như vậy, dấu mốc mới này đã đạt được sớm hơn dự báo, khi còn 2 tháng nữa mới kết thúc năm.
Dù là tháng thứ hai liên tiếp ghi nhận xuất siêu mức 6,8 tỷ USD của năm 2026, nhưng nhập siêu lũy kế 10 tháng vẫn khoảng 12,07 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 19,49 tỷ USD.
Tuy nhiên, theo bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, những tháng cuối năm, hoạt động sản xuất và xuất khẩu bước vào giai đoạn cao điểm. Khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu cao hơn nhập khẩu sẽ là yếu tố quan trọng để thu hẹp mức nhập siêu về dưới 10 tỷ USD.
Theo đó, xuất khẩu ghi nhận mức tăng trưởng tích cực tại nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và ASEAN. Cụ thể, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng 18,6%, Hàn Quốc tăng 19,1%, Canada tăng 14,4% và Mexico tăng 42,5%.
Riêng quy mô xuất nhập khẩu với 2 thị trường lớn nhất là Trung Quốc và Mỹ cầm chắc vượt 500 tỷ USD vào cuối năm nay.
Dữ liệu thống kê 9 tháng cho thấy, riêng trao đổi thương mại với Trung Quốc đã vượt 253,24 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 65,9 tỷ USD, tăng 32,9%; nhập khẩu đạt 187,34 tỷ USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, với thị trường Mỹ, hết tháng 9, thương mại song phương đạt trên 157 tỷ USD (xuất khẩu 140 tỷ USD, nhập khẩu 17 tỷ USD). Dự kiến, trong khoảng thời gian còn lại, đà xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục được duy trì do tiêu dùng cuối năm tăng cao, với các đơn hàng đã được ký kết từ nhiều tháng trước, tạo dư địa để duy trì mức tăng khá, nhờ đó đưa thương mại hai chiều chạm hoặc vượt 200 tỷ USD.
Làm sao nâng sức cạnh tranh nội địa?
Đáng lưu ý, 10 tháng ghi nhận, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 37,83 tỷ USD, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 25,76 tỷ USD.

Cùng với đó, về kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 499 tỷ USD. Khu vực kinh tế trong nước đạt 93,93 tỷ USD, tăng 8,2%, nhưng chỉ chiếm 18,8% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 405,31 tỷ USD, tăng 33,0%, chiếm 81,2%. Cơ cấu này cho thấy tăng trưởng xuất khẩu hiện vẫn dựa rất lớn vào khu vực FDI. Đây vừa là động lực quan trọng về vốn, công nghệ, thị trường và đơn hàng, vừa đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước.
Trong 2 tháng còn lại của năm nay, Bộ Công thương xác định đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực tuân thủ.
Hướng tới tăng trưởng cao, nâng hàm lượng công nghệ, Bộ Công thương đang xây dựng dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với định hướng phát triển theo chiều sâu và đa dạng hóa thị trường.
Theo đó, xuất nhập khẩu hàng hóa được kỳ vọng góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân được đặt mục tiêu đạt 15 - 16%/năm; nhập khẩu tăng bình quân 12 - 13%/năm. Cán cân thương mại hướng tới duy trì thặng dư bền vững, với tỷ lệ xuất siêu bình quân đạt 3 - 6% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Thy Hằng