diendandoanhnghiep.vn

Nghiên cứu - Trao đổi

Cần kiểm soát thực chất trách nhiệm của nhà thầu chính

Bài: Yến Nhung - Ảnh: Quốc Tuấn

Quy định giới hạn khối lượng công việc giao cho nhà thầu phụ được đề nghị siết chặt nhằm bảo đảm nhà thầu trúng thầu phải trực tiếp thực hiện phần việc tương xứng với năng lực đã cam kết.

Việc sử dụng nhà thầu phụ là cần thiết để tăng tính linh hoạt trong quá trình triển khai các gói thầu, nhất là đối với những công việc đòi hỏi chuyên môn hoặc năng lực thực hiện đặc thù. Tuy nhiên, nếu thiếu giới hạn cụ thể về khối lượng công việc được giao, cơ chế này có thể bị lợi dụng để nhà thầu chính chuyển giao phần lớn công việc cho đơn vị khác, trong khi năng lực thực tế của nhà thầu trúng thầu không được phát huy. Đây là vấn đề được các đại biểu Quốc hội đặt ra khi thảo luận về Dự án Luật Đấu thầu sửa đổi (Dự thảo).

Cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý Dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành nội dung tiếp thu, giải trình của Chính phủ.

athh_2855.jpg
Quy định giới hạn khối lượng công việc giao cho nhà thầu phụ được đề nghị siết chặt.

Tuy nhiên, do một số quy định của Dự thảo Luật có liên quan trực tiếp đến pháp luật về đất đai, đầu tư công, xây dựng, ngân sách nhà nước và các lĩnh vực đặc thù như y tế, dược, khoa học, công nghệ, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các luật có liên quan, nhất là những luật đang được Quốc hội xem xét, sửa đổi tại Kỳ họp này, nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật về đấu thầu.

Đáng chú ý, đối với quy định về sử dụng nhà thầu phụ tại điểm a khoản 8 Điều 14, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc bỏ giới hạn giá trị công việc giao cho nhà thầu phụ theo hợp đồng, đồng thời cho phép các bên thỏa thuận sửa đổi hợp đồng, có thể dẫn đến tình trạng nhà thầu trúng thầu chuyển giao phần lớn công việc cho nhà thầu phụ.

Điều này có nguy cơ làm thay đổi thực chất phương án thực hiện đã được đánh giá trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Bởi quy định cấm giao toàn bộ công việc cho nhà thầu phụ tại Dự thảo Luật chưa đủ để kiểm soát trường hợp nhà thầu chính chỉ trực tiếp thực hiện một phần công việc không đáng kể.

Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ giới hạn về phạm vi, giá trị công việc được giao cho nhà thầu phụ cũng như trách nhiệm trực tiếp thực hiện của nhà thầu chính, bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện nhưng không làm thay đổi thực chất kết quả lựa chọn nhà thầu.

Cùng quan điểm, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cho rằng, quy định về sử dụng nhà thầu phụ tại Dự thảo chưa thực sự chặt chẽ, có thể tạo ra kẽ hở trong quá trình thực hiện.

Theo ông, tại điểm b khoản 8 Điều 14, Dự thảo quy định cấm giao toàn bộ nhiệm vụ của nhà thầu chính cho nhà thầu phụ. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc cấm giao toàn bộ công việc, nhà thầu chính vẫn có thể chuyển giao tới 99% khối lượng công việc cho nhà thầu phụ mà không vi phạm quy định.

aTHH_2967 (1)
Tại điểm b khoản 8 Điều 14, Dự thảo quy định cấm giao toàn bộ nhiệm vụ của nhà thầu chính cho nhà thầu phụ.

Thực tế có thể phát sinh tình trạng một số nhà thầu chuyên đi đấu thầu, trúng nhiều gói thầu nhưng sau đó không trực tiếp tổ chức thực hiện mà chuyển phần lớn công việc cho nhà thầu phụ. Khi đó, nhà thầu chính vẫn đứng tên trong hợp đồng, trong khi phần lớn công việc thực tế lại do đơn vị khác đảm nhận.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, tình trạng này không chỉ làm thay đổi vai trò, trách nhiệm thực chất của nhà thầu chính mà còn ảnh hưởng đến bản chất cạnh tranh của hoạt động đấu thầu. Bởi năng lực của nhà thầu được đánh giá trong quá trình lựa chọn có thể không còn tương ứng với đơn vị trực tiếp triển khai gói thầu.

Từ thực tế trên, ông Đỗ Văn Chiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra thể hiện rõ quan điểm, có phương án xử lý cụ thể đối với vấn đề này. Trong đó, cần điều chỉnh quy định tại điểm b khoản 8 Điều 14 theo hướng nghiêm cấm việc giao quá 50% khối lượng gói thầu cho nhà thầu phụ.

Việc xác lập giới hạn cụ thể được cho là cần thiết để bảo đảm nhà thầu trúng thầu thực sự có năng lực thực hiện gói thầu, tránh tình trạng tham gia đấu thầu để giành hợp đồng rồi chuyển phần lớn công việc cho đơn vị khác thực hiện.

Bài: Yến Nhung - Ảnh: Quốc Tuấn

Đọc tiếp