diendandoanhnghiep.vn

Kinh tế thế giới

AI tái định hình vốn đầu tư ở châu Á – Thái Bình Dương

Cẩm Anh

Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đầu tư vào trung tâm dữ liệu, bán dẫn và hạ tầng tính toán tại châu Á - Thái Bình Dương.

pexels-delot-18471441.jpg
Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu, bán dẫn, nhà máy tự động hóa... tại châu Á - Thái Bình Dương. Ảnh minh họa: Pixels

Xu hướng này không chỉ mở ra những trung tâm tăng trưởng mới mà còn thúc đẩy doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh và tham gia chuỗi giá trị khu vực.

Công nghệ trở thành động lực mới

AI đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong cấu trúc kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, khi nhu cầu về năng lực tính toán, lưu trữ dữ liệu và các ứng dụng công nghệ ngày càng gia tăng.

Thay vì chỉ tập trung vào các ngành sản xuất truyền thống, dòng vốn đầu tư đang mở rộng sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, đặc biệt là trung tâm dữ liệu, bán dẫn, điện toán đám mây và hạ tầng số.

Theo báo cáo APEC Regional Trends Analysis tháng 11/2026 của Ban Thư ký APEC, đầu tư vào các công nghệ mới nổi, trong đó có trung tâm dữ liệu, bán dẫn và năng lực tính toán đang góp phần duy trì hoạt động kinh tế của khu vực trước những sức ép từ gián đoạn nguồn cung, bất ổn địa chính trị và chi phí năng lượng tăng cao.

Kinh tế APEC được dự báo tăng trưởng 3,4% trong năm 2026, cao hơn mức dự báo 3,2% đưa ra hồi tháng 8/2026. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng có thể giảm xuống 3,1% trong năm 2027.

Diễn biến này cho thấy công nghệ không còn đơn thuần là một lĩnh vực đầu tư riêng biệt mà đang trở thành yếu tố có ảnh hưởng ngày càng lớn đến năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế. Những thị trường sở hữu hệ sinh thái công nghệ, hạ tầng điện và viễn thông đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ có thêm lợi thế trong thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn.

Một trong những lĩnh vực ghi nhận sự mở rộng nhanh chóng là hạ tầng trung tâm dữ liệu. Theo Cushman & Wakefield, tổng công suất trung tâm dữ liệu đang phát triển tại châu Á - Thái Bình Dương đạt mức kỷ lục 26,5 GW trong nửa đầu năm 2026, bao gồm 4,8 GW đang được xây dựng và 21,7 GW trong kế hoạch phát triển. Riêng trong 6 tháng đầu năm nay, khu vực này bổ sung thêm 7,1 GW công suất vào danh mục dự án.

Đáng chú ý, Đông Nam Á đang trở thành một trong những khu vực thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nhờ nhu cầu dịch vụ số tăng nhanh, chi phí cạnh tranh và xu hướng đa dạng hóa địa điểm đặt hạ tầng công nghệ.

Sức hút đầu tư vào hạ tầng số tại Đông Nam Á còn được củng cố bởi quy mô thị trường và triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế số. Theo Invest ASEAN, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) của khu vực đã tăng hơn 5 lần, từ 2,5 tỷ USD năm 2016 lên khoảng 11 tỷ USD năm 2024. Giá trị đầu tư mới được công bố trong lĩnh vực ICT cũng tăng 43%, đạt 30 tỷ USD.

Trong khi đó, quy mô nền kinh tế số ASEAN được dự báo tăng từ 263 tỷ USD năm 2024 lên khoảng 600 tỷ USD vào năm 2030, nhờ sự phát triển của điện toán đám mây, AI, thương mại điện tử, công nghệ tài chính và các dịch vụ số.

Không chỉ thu hút vốn vào trung tâm dữ liệu, khu vực còn hưởng lợi từ sự mở rộng của chuỗi cung ứng bán dẫn và điện tử tiên tiến. Báo cáo East Asia and Pacific Economic Update tháng 10/2026 của WB cho biết Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đang hưởng lợi đáng kể từ vị trí trong các chuỗi giá trị sản phẩm liên quan đến AI.

Chuyển từ ứng dụng công nghệ sang tái cấu trúc hoạt động

Bên cạnh sự dịch chuyển của dòng vốn, AI cũng đang thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi phương thức tổ chức sản xuất và cung cấp dịch vụ.

Việc ứng dụng AI trong quản trị chuỗi cung ứng, dự báo nhu cầu, kiểm soát chất lượng, tự động hóa sản xuất và chăm sóc khách hàng có thể giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Theo WB, việc ứng dụng AI tại Đông Á và Thái Bình Dương đang gia tăng ở cả doanh nghiệp và người dân, dù vẫn thấp hơn mức phổ biến tại các nền kinh tế phát triển.

Trong ngắn hạn, phần lớn lợi ích có thể đến từ việc phổ biến các công cụ AI hiện có và điều chỉnh chúng phù hợp với nhu cầu thực tế của từng thị trường, thay vì chỉ tập trung phát triển những công nghệ mới.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu thay đổi đối với doanh nghiệp. Đầu tư công nghệ cần đi kèm với điều chỉnh quy trình quản trị, đào tạo nhân lực và xây dựng năng lực khai thác dữ liệu.

Nếu chỉ trang bị phần mềm mà không thay đổi cách thức tổ chức công việc, doanh nghiệp khó có thể chuyển hóa tiềm năng của AI thành năng suất thực tế.

Tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026 ở Thâm Quyến, các nhà lãnh đạo đã đặt đổi mới sáng tạo là một trong ba trọng tâm hợp tác của năm nay, bên cạnh mở cửa và hợp tác. Những trao đổi trong khuôn khổ APEC về AI, chuyển đổi số, năng suất và phát triển nguồn nhân lực cho thấy yêu cầu tăng cường phối hợp khu vực để khai thác hiệu quả hơn các công nghệ mới.

Trong dài hạn, lợi thế cạnh tranh sẽ không chỉ thuộc về những nền kinh tế thu hút được nhiều dự án trung tâm dữ liệu hay nhà máy bán dẫn, mà còn thuộc về những thị trường có khả năng kết nối hạ tầng công nghệ với năng lực sản xuất, dịch vụ và nguồn nhân lực.

Đối với doanh nghiệp, AI không đơn thuần là công cụ giúp nâng cao hiệu suất, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại chiến lược đầu tư và mô hình kinh doanh trong toàn khu vực.

Cẩm Anh

Đọc tiếp