Siết đặt cọc mua nhà, công khai thông tin chủ đầu tư
Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định chủ đầu tư dự án chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua bất động sản.
Quốc hội vừa thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với trên 98% đại biểu tham gia tán thành. Luật gồm 10 chương, 63 điều, giảm 20 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Theo quy định tại Điều 18, chủ đầu tư dự án bất động sản chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua bất động sản để bảo đảm việc ký kết hợp đồng khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc phải ghi rõ giá bán, cho thuê mua bất động sản; khoản tiền đặt cọc được tính vào số tiền thanh toán lần đầu của hợp đồng kinh doanh bất động sản.
Quy định này đặt ra giới hạn cụ thể đối với khoản tiền đặt cọc, đồng thời gắn việc thu tiền với điều kiện pháp lý của dự án. Chủ đầu tư không được thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào để bảo đảm ký kết hợp đồng mua bán, thuê mua, chuyển nhượng bất động sản trước khi dự án, bất động sản hoặc quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Về tiến độ thanh toán, Luật quy định lần thanh toán đầu tiên không quá 30% giá trị hợp đồng, bao gồm cả tiền đặt cọc. Những lần tiếp theo phải phù hợp với tiến độ xây dựng, nhưng tổng số tiền thanh toán không quá 70% giá trị hợp đồng khi chưa bàn giao nhà ở, công trình xây dựng cho bên mua.
Đáng chú ý, trước khi người mua được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, chủ đầu tư không được thu quá 95% giá trị hợp đồng. Phần giá trị còn lại được thanh toán sau khi người mua nhận được giấy chứng nhận hoặc tự nguyện làm thủ tục cấp giấy chứng nhận và chủ đầu tư đã bàn giao đầy đủ hồ sơ liên quan.
Đối với hoạt động thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai, Luật cũng quy định lần thanh toán đầu tiên không quá 30% giá trị hợp đồng. Tổng số tiền thanh toán trước cho bên cho thuê mua không quá 50% giá trị hợp đồng; phần còn lại được tính thành tiền thuê để trả hằng tháng trong thời hạn thuê mua, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Điểm mới người mua nhà cần lưu ý là trách nhiệm công khai thông tin của chủ đầu tư trước khi đưa bất động sản, dự án vào kinh doanh. Theo luật, chủ đầu tư phải công khai đầy đủ, trung thực, chính xác thông tin về bất động sản và dự án trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, đồng thời trên trang thông tin thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp.
Những thông tin phải công khai không chỉ gồm hồ sơ pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng mà còn có các hạn chế về quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản; tình trạng tranh chấp, thế chấp và hợp đồng mà chủ đầu tư sử dụng để ký kết với khách hàng. Khi thông tin thay đổi, doanh nghiệp có trách nhiệm cập nhật.
Quy định này hướng tới việc giúp người mua có thêm cơ sở kiểm tra pháp lý dự án trước khi xuống tiền, thay vì chỉ tiếp cận thông tin qua quảng cáo, môi giới hoặc tài liệu do chủ đầu tư cung cấp.
Một nội dung đáng chú ý khác là quy định về xây dựng, quản lý Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Luật đặt ra yêu cầu quản lý thống nhất dữ liệu về nhà ở, bất động sản và hoạt động kinh doanh bất động sản; đồng thời quy định việc cấp, quản lý và sử dụng mã định danh điện tử đối với bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở...
Đình Đại