Qualcomm tăng tốc đầu tư, R&D và phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam, mở ra cơ hội để doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Ông Cristiano Amon, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Qualcomm cho biết tập đoàn này coi Việt Nam là thị trường và trung tâm công nghệ ngày càng quan trọng tại châu Á, hướng tới xây dựng trung tâm R&D AI lớn thứ ba toàn cầu của tập đoàn này tại Việt Nam.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô vốn đầu tư hay số lượng nhà máy. Quan trọng hơn, Việt Nam đang có cơ hội dịch chuyển lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị công nghệ, từ sản xuất và cung ứng linh kiện đến R&D, AI, bán dẫn, tự động hóa và các dịch vụ công nghệ cao.
Qualcomm mong muốn mở rộng hợp tác, đầu tư lâu dài tại Việt Nam trong AI, bán dẫn, 5G/6G, điện toán kết nối và hạ tầng công nghệ thế hệ mới; tăng cường nghiên cứu, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái bán dẫn, AI, đổi mới sáng tạo.
Với Qualcomm, tham vọng xây dựng trung tâm R&D AI lớn thứ ba toàn cầu ở Việt Nam cho thấy vai trò của Việt Nam đang được đặt trong một chiến lược công nghệ dài hạn. Tập đoàn cũng mong muốn mở rộng hợp tác trong AI, bán dẫn, 5G/6G, điện toán kết nối và hạ tầng công nghệ thế hệ mới, đồng thời đẩy mạnh đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Việc "ông lớn" công nghệ Mỹ tiếp tục tăng đầu tư, đào tạo và phối hợp để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng cho thấy dư địa phía sau các nhà máy FDI vẫn còn rất lớn.
Câu chuyện này đặt doanh nghiệp Việt trước một cơ hội nhưng cũng là một phép thử: làm thế nào để chuyển từ vị trí đứng cạnh các tập đoàn công nghệ lớn sang trở thành một mắt xích thực sự trong chuỗi giá trị của họ?
Trong nhiều năm, khi nói đến việc doanh nghiệp Việt hưởng lợi từ dòng vốn FDI công nghệ, cơ hội thường được hình dung là trở thành nhà cung cấp linh kiện hoặc dịch vụ cho các tập đoàn lớn. Cách tiếp cận này vẫn đúng, nhưng chưa đủ.
Với định hướng của Qualcomm, không gian tham gia của doanh nghiệp Việt có thể mở rộng sang phần mềm, AI, thiết kế, tự động hóa, dữ liệu, giải pháp kết nối và các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu.
Một doanh nghiệp Việt có năng lực phát triển phần mềm, thuật toán AI, thiết kế phần cứng hay cung cấp giải pháp tự động hóa có thể không cần sở hữu một nhà máy quy mô lớn nhưng vẫn có khả năng trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái công nghệ.
Thứ nhất, đầu tư vào năng lực công nghệ thay vì chỉ mở rộng công suất. Nếu chỉ cạnh tranh bằng giá nhân công hoặc năng lực gia công, doanh nghiệp Việt rất khó duy trì lợi thế khi các chuỗi cung ứng ngày càng yêu cầu hàm lượng công nghệ cao hơn.
Doanh nghiệp cần dành nguồn lực cho R&D, tự động hóa, dữ liệu và phát triển sản phẩm. Với những doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa đủ nguồn lực để tự đầu tư lớn, có thể bắt đầu từ việc hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học hoặc các doanh nghiệp công nghệ khác.
Thứ hai, chọn một mắt xích để làm thật sâu. Doanh nghiệp Việt Nam không nhất thiết phải trở thành một tập đoàn công nghệ đa ngành. Cơ hội có thể nằm ở một công đoạn rất cụ thể: một loại linh kiện, một phần mềm, một giải pháp AI, một công nghệ kiểm định hay một dịch vụ kỹ thuật.
Thứ ba, chủ động tiếp cận hệ sinh thái FDI thay vì chờ đơn hàng. Doanh nghiệp cần tìm hiểu tiêu chuẩn của các tập đoàn, tham gia các chương trình kết nối nhà cung ứng, chủ động đầu tư chứng nhận chất lượng, cải thiện quản trị và xây dựng hồ sơ năng lực theo chuẩn quốc tế.
Đặc biệt, với những doanh nghiệp đang có sản phẩm công nghệ, việc Qualcomm thúc đẩy đào tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái AI, bán dẫn có thể tạo ra cơ hội hợp tác không chỉ ở cấp độ thương mại mà còn ở cấp độ nghiên cứu và phát triển.