Quảng Ninh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng kinh tế tập thể

UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Chương trình phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030, xác định khu vực kinh tế tập thể phát triển theo hướng năng động, hiệu quả, gắn với thị trường, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, xác định hợp tác xã nông nghiệp là hạt nhân trong kinh tế nông thôn, nông nghiệp sinh thái, nông dân thông minh.

Đặt mục tiêu tăng cả về lượng và chất

Theo Chương trình phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030, tỉnh Quảng Ninh phấn đấu có khoảng 200 tổ hợp tác với trên 700 thành viên, 1.500 hợp tác xã với trên 63.000 thành viên, 5 liên hiệp hợp tác xã với trên 25 hợp tác xã thành viên.

Đáng chú ý, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở việc mở rộng số lượng. Tỉnh Quảng Ninh đặt yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động, phấn đấu số hợp tác xã được xếp loại tốt, khá chiếm 65-70% tổng số hợp tác xã trên địa bàn. Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2030 toàn tỉnh có thêm trên 20 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản; thực hiện truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông sản.

Địa phương này cũng đặt mục tiêu tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã, phấn đấu khoảng 50% hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Một trong những mục tiêu đáng chú ý trong giai đoạn này là tỉnh Quảng Ninh sẽ lựa chọn tối thiểu 6 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động hiệu quả để nhân rộng; 100% hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được lựa chọn để nhân rộng xếp loại hoạt động tốt sau khi củng cố, hoàn thiện.

Tỉnh Quảng Ninh cũng sẽ xử lý dứt điểm tình trạng các hợp tác xã ngừng hoạt động, chờ giải thể. Tỉnh cũng sẽ bố trí tối thiểu 1 dự án đầu tư công hỗ trợ các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (trong đó có nội dung hỗ trợ các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được lựa chọn để nhân rộng) trong kế hoạch đầu tư công trung hạn của địa phương.

Đẩy mạnh liên kết, chuyển đổi số

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, khu vực kinh tế tập thể với nòng cốt là các hợp tác xã ngày càng khẳng định vai trò trong tổ chức sản xuất và liên kết thị trường.

Không chỉ góp phần khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, các hợp tác xã còn đóng vai trò là đầu mối liên kết nông dân với doanh nghiệp, thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Quảng Ninh ưu tiên xây dựng các mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị, sản phẩm chủ lực của từng địa phương, chương trình OCOP, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong phát triển kinh tế tập thể. Đồng thời, tăng cường liên kết, hợp tác giữa các hợp tác xã với các thành phần kinh tế khác nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng thị trường, năng lực cạnh tranh và tăng thu nhập cho thành viên. Thúc đẩy phát triển các mô hình kinh tế tập thể hoạt động hiệu quả gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức và các mô hình sản xuất tiên tiến của thế giới.

Cụ thể, trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh Quảng Ninh định hướng phát triển hợp tác xã nông nghiệp theo mô hình dịch vụ tổng hợp, mô hình gắn với vùng nguyên liệu tập trung, liên kết sản xuất - tiêu thụ theo chuỗi giá trị, tập trung phát triển hợp tác xã thủy sản nuôi biển, ứng dụng công nghệ hiện đại. Các hợp tác xã được hỗ trợ ứng dụng công nghệ cao, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận chất lượng, sản xuất hữu cơ. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp, viện, trường và tổ chức tín dụng để nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng cho sản phẩm…

Không chỉ trong nông nghiệp, khu vực kinh tế tập thể còn được mở rộng sang lĩnh vực công nghiệp - xây dựng, thương mại - dịch vụ, ngân hàng và các lĩnh vực khác. Trong đó, ở lĩnh vực thương mại - dịch vụ, tỉnh Quảng Ninh định hướng thúc đẩy, khuyến khích hợp tác xã thương mại, dịch vụ hoạt động theo hướng đa ngành nhằm phục vụ tốt nhu cầu sản xuất, đồng thời góp phần tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. Tiếp tục củng cố các liên hiệp hợp tác xã hiện có, thành lập mới các liên hiệp hợp tác xã để hỗ trợ các hợp tác xã thành viên về nguồn hàng, thị trường. Khuyến khích phát triển các hợp tác xã theo hướng kinh doanh tổng hợp, khuyến khích liên kết, tham gia vào hệ thống phân phối hoặc chuỗi kinh doanh của các doanh nghiệp lớn để nâng cao khả năng cạnh tranh.

Tỉnh Quảng Ninh cũng định hướng phát triển các hợp tác xã kinh doanh du lịch, đặc biệt là các hợp tác xã du lịch cộng đồng, du lịch gắn với nông nghiệp sinh thái, trải nghiệm, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, ngành nghề nông thôn. Cùng với đó, tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ cho sản phẩm, dịch vụ du lịch bản địa thông qua phát triển chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể. Đây là hướng đi phù hợp với lợi thế về du lịch, dịch vụ và kinh tế biển của Quảng Ninh, đồng thời mở thêm không gian để hợp tác xã tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ.

Để đạt được những mục tiêu trên, một trong những nhóm giải pháp được tỉnh Quảng Ninh xác định là ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Chương trình phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030, tỉnh Quảng Ninh sẽ tăng cường hỗ trợ hợp tác xã áp dụng các giải pháp công nghệ vào sản xuất, chế biến, bảo quản sản phẩm, quản trị nội bộ và tiếp thị trực tuyến; phát triển sàn giao dịch thương mại điện tử, phần mềm, ứng dụng dùng chung, đặc thù cho hợp tác xã. Đồng thời, tư vấn, hỗ trợ cho các hợp tác xã xây dựng kế hoạch và lộ trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quản trị hợp tác xã, sản xuất kinh doanh và kết nối thị trường.

Địa phương này cũng chú trọng phát triển thị trường cho sản phẩm hợp tác xã thông qua kết nối với doanh nghiệp lớn, siêu thị, hệ thống bán lẻ hiện đại; hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm, các chương trình xúc tiến thương mại và phát triển sản phẩm OCOP. Việc xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu chứng nhận cũng được đặt ra nhằm nâng giá trị sản phẩm.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Đỗ Quang Sáng – Chủ tịch HĐQT Công ty CP XNK thủy sản Quảng Ninh cho biết, việc tỉnh Quảng Ninh định hướng phát triển hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị sẽ mở ra cơ hội lớn để các doanh nghiệp kết nối, tìm kiếm và phát triển các mặt hàng có thế mạnh của địa phương.

Theo ông Sáng, điều quan trọng là hình thành được mối liên kết từ nhu cầu thị trường, lựa chọn mặt hàng, tổ chức vùng nguyên liệu đến chuẩn hóa chất lượng và tiêu thụ sản phẩm. Khi kết nối được doanh nghiệp với các hợp tác xã có năng lực sản xuất, Quảng Ninh có thể hình thành những chuỗi sản phẩm đặc trưng, vừa đáp ứng thị trường trong nước, vừa từng bước mở rộng sang thị trường xuất khẩu.