Quảng Ninh: Hàng tấn giá đỗ ngậm chất cấm bị triệt phá

Sử dụng thủ đoạn tinh vi để sản xuất giá đỗ "ngậm" chất cấm, các cơ sở này đã bất chấp sức khỏe cộng đồng vì siêu lợi nhuận. Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về thực trạng thực phẩm bẩn, trở thành bóng ma ám ảnh bữa cơm mỗi gia đình hiện nay.

"Công nghệ" kích trưởng thần tốc và những xưởng sản xuất trong bóng tối

Quảng Ninh, một địa bàn năng động với nhu cầu tiêu thụ thực phẩm cực lớn, đang trở thành mảnh đất màu mỡ để các đối tượng kinh doanh bất chính trục lợi. Thời gian gần đây, dư luận không khỏi bàng hoàng trước thông tin lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh liên tiếp triệt phá các xưởng sản xuất giá đỗ quy mô lớn sử dụng hóa chất cấm. Những con số được đưa ra khiến bất cứ ai cũng phải giật mình: hàng chục tấn giá đỗ "ngậm" độc chất đã và đang chuẩn bị tuồn ra các sạp chợ dân sinh.

Điển hình là vụ đột kích mới đây tại phường Mạo Khê. Trong không gian chật hẹp, ẩm thấp của một nhà xưởng rộng khoảng 100m², lực lượng chức năng đã bắt quả tang "công nghệ" sản xuất thực phẩm bằng hóa chất. Chủ cơ sở là Tạ Văn Xã (SN 1992) đã vận hành xưởng này từ đầu năm 2024 với công suất đáng kinh ngạc: khoảng 700kg giá đỗ mỗi ngày. Để có được sản lượng khổng lồ và vẻ ngoài bắt mắt, đối tượng đã sử dụng một loại dung dịch mà giới sản xuất lén lút gọi là “nước kẹo”.

Thực chất, qua giám định, loại “nước kẹo” này chính là 6-Benzylaminopurine (6-BAP) – một loại hormone tăng trưởng thực vật thuộc nhóm Cytokinin hoàn toàn bị cấm trong sản xuất thực phẩm. Thủ đoạn của các đối tượng cực kỳ tinh vi: hóa chất sau khi mua về sẽ được bóc sạch nhãn mác, sang chiết sang các can nhựa không màu, không mùi để qua mặt cơ quan chức năng. Chỉ cần một lượng nhỏ dung dịch này pha với nước tưới trực tiếp, giá đỗ sẽ phát triển nhanh gấp đôi bình thường, thân mập mạp, trắng muốt, đặc biệt là không có rễ – một đặc điểm mà người tiêu dùng vốn ưa chuộng vì sự tiện lợi khi chế biến.

Tuy nhiên, sự "hoàn hảo" về ngoại hình đó lại chứa đựng hiểm họa khôn lường. Theo các chuyên gia y tế, chất 6-BAP tích tụ trong cơ thể có thể gây ra các vấn đề về nội tiết, ảnh hưởng đến chức năng gan, thận và tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư lâu dài. Tại hiện trường, lực lượng chức năng đã phải thu giữ tới 4 tấn hàng vi phạm. Điều đáng nói là trước đó, tại khu vực Quảng Yên, hai cơ sở khác cũng bị triệt phá với hơn 8 tấn giá đỗ chứa chất cấm tương tự. Điều này cho thấy đây không còn là những vụ việc đơn lẻ, mà là một thực trạng báo động về sự xuống cấp của đạo đức kinh doanh.

Những vụ việc liên tiếp bị phát hiện cho thấy thực trạng đáng báo động về tình trạng sử dụng hóa chất cấm trong sản xuất thực phẩm. Điều này không chỉ đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, mà còn đòi hỏi người tiêu dùng nâng cao cảnh giác, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn: Cần sự quyết liệt từ gốc đến ngọn

Tại sao dù bị truy quét gắt gao, các "lò" thực phẩm bẩn vẫn liên tục mọc lên? Câu trả lời nằm ở hai chữ: Lợi nhuận. Với giá bán dao động từ 6.000 đến 7.000 đồng/kg, mỗi ngày một xưởng sản xuất như của Tạ Văn Xã có thể thu về doanh thu hàng triệu đồng với chi phí đầu vào cực thấp nhờ hóa chất rút ngắn thời gian ủ. Các đối tượng thường lợi dụng đêm tối để vận chuyển hàng hóa đến các chợ đầu mối, chợ dân sinh – nơi việc kiểm soát nguồn gốc và hóa đơn chứng từ còn nhiều kẽ hở.

Thiếu tá Nguyễn Thành Trung, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh, chia sẻ rằng công tác đấu tranh gặp rất nhiều khó khăn do các đối tượng luôn tìm cách xóa dấu vết hóa chất. Việc phát hiện chỉ có thể thực hiện thông qua công tác trinh sát địa bàn chặt chẽ và lấy mẫu xét nghiệm độc lập. "Bóng ma" thực phẩm bẩn không chỉ thách thức nỗ lực của ngành công an mà còn đặt ra bài toán hóc búa cho các cơ quan quản lý thị trường và y tế địa phương.

Để giải quyết triệt để tình trạng này, chỉ ra quân theo đợt là chưa đủ. Chúng ta cần một hệ thống giám sát đa tầng như: Cần tăng nặng khung hình phạt đối với hành vi sử dụng chất cấm trong thực phẩm. Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính hay đình chỉ hoạt động, mà cần truy cứu trách nhiệm hình sự mạnh tay để tạo sức răn đe. Việc quản lý chặt chẽ các loại hóa chất nông nghiệp ngay từ biên giới và các cửa hàng kinh doanh vật tư cũng là yếu tố then chốt. Thêm nữa, cần đẩy mạnh xây dựng các chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, có dán mã QR truy xuất nguồn gốc. Khi người dân có thể dễ dàng kiểm tra "lịch sử" của bó rau, mớ giá ngay trên điện thoại, thực phẩm bẩn sẽ tự khắc bị đào thải khỏi kệ hàng.

Trong khi chờ đợi những giải pháp vĩ mô, mỗi người nội trợ cần tự bảo vệ mình. Hãy nâng cao cảnh giác với những thực phẩm có vẻ ngoài "đẹp lạ" như giá đỗ không rễ, trắng muốt một cách bất thường hay thịt cá tươi rói dù để ngoài trời nắng nóng. Hãy ưu tiên mua sắm tại các địa chỉ uy tín, có chứng nhận ATVSTP.

Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn tại Quảng Ninh nói riêng và cả nước nói chung là một cuộc chiến trường kỳ, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Khi mỗi bữa cơm gia đình vẫn còn bị ám ảnh bởi những "loại thuốc tử thần", thì nỗ lực quản lý an toàn thực phẩm vẫn còn là một thách thức lớn lao. Đã đến lúc cần những hành động quyết liệt hơn để những kẻ vì lợi nhuận mà đầu độc đồng bào mình phải trả giá xứng đáng trước pháp luật.

Vụ việc tại Mạo Khê hay Quảng Yên vừa qua là lời cảnh tỉnh đắt giá. Mong rằng sau những đợt đột kích này, môi trường kinh doanh thực phẩm sẽ dần được làm sạch, để người dân không còn phải lo âu mỗi khi đi chợ, để "an toàn thực phẩm" không chỉ là một khẩu hiệu suông.