Quảng Ninh: Kiên quyết xử lý dự án chậm triển khai không né tránh

Quan điểm nhất quán của địa phương là: Dự án nào còn khả năng thực hiện sẽ tập trung tháo gỡ rốt ráo để khơi thông nguồn lực; dự án nào vi phạm, không đủ điều kiện sẽ kiên quyết xử lý, thu hồi, tuyệt đối không để đất đai bị “treo” gây lãng phí tài nguyên và ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhân dân.

Muôn hình vạn trạng vướng mắc và chuyển động từ cơ sở

Nhìn vào bức tranh toàn cảnh, các dự án chậm triển khai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ khách quan đến chủ quan. Trong đó, có những dự án kéo dài hàng thập kỷ, trở thành "điểm nóng" dân sinh do tính chất phức tạp về pháp lý và quyền lợi của người dân góp vốn. Điển hình nhất phải kể đến Dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng Khu đô thị mới Cao Xanh - Hà Khánh C tại phường Cao Xanh, thành phố Hạ Long.

Được giao từ năm 2003 với quy mô lên tới 51,99ha (gồm 1.305 ô đất), dự án sau đó được chuyển giao cho Công ty CP Phát triển dự án Biển Đông tiếp tục đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Trải qua hơn 20 năm, dù một số hạng mục hạ tầng đã cơ bản định hình, nhưng dự án vẫn đang bị "mắc kẹt" trong một ma trận vướng mắc: từ công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), hoàn thiện hồ sơ pháp lý, thực hiện nghĩa vụ tài chính, cho đến việc kết nối hạ tầng dùng chung.

Đáng nói hơn, vấn đề nhức nhối và phức tạp nhất tại đây chính là tình trạng trùng lặp hợp đồng, trùng ô đất. Nhiều người dân đã góp vốn mua đất từ lâu nhưng đến nay vẫn mòn mỏi chờ đợi, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo ông Lê Tuấn Vũ, Chủ tịch UBND phường Cao Xanh: Địa phương đã tiếp nhận tổng cộng 1.328 hợp đồng góp vốn từ các hộ dân có quyền lợi liên quan. Tính đến tháng 5/2026, cơ quan chức năng ghi nhận có tới 242 ô đất bị trùng lặp hợp đồng. Sự chậm trễ này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân mà còn làm xấu đi bộ mặt đô thị.

Qua kiểm tra hiện trường vào tháng 4/2026, tiến độ thực hiện của chủ đầu tư là rất đáng báo động như: Hạng mục cây xanh mới chỉ trồng được 165 trong tổng số 1.329 cây, hệ thống điện chiếu sáng mới thi công vỏn vẹn 51 trên tổng số 258 cột đèn.

Thực hiện chỉ đạo sát sao của UBND tỉnh, từ tháng 7/2025 đến nay, UBND phường Cao Xanh đã liên tục vào cuộc đôn đốc, yêu cầu chủ đầu tư phải có cam kết bằng văn bản về tiến độ, bàn giao hạ tầng, hoàn thành nghĩa vụ tài chính, đồng thời giải quyết triệt để kiến nghị của cử tri. Để tăng tính minh bạch, chính quyền địa phương đã thành lập nhóm Zalo tiếp nhận thông tin trực tuyến, bố trí phòng làm việc riêng tại trụ sở và phối hợp với Mặt trận Tổ quốc phường lập Ban giám sát cộng đồng. Đây là bước đi đột phá để người dân cùng vào cuộc, cung cấp hồ sơ, giúp chính quyền tổng hợp và phối hợp với các cơ quan chức năng tháo gỡ theo đúng thẩm quyền.

Không riêng gì hạ tầng đô thị, các dự án tâm linh, nghĩa trang cũng gặp những rào cản pháp lý đặc thù. Tại thành phố Uông Bí, dự án Công viên nghĩa trang Thiên Phúc Vĩnh Hằng Viên (giai đoạn 1 khoảng 32ha) cũng đang là tâm điểm tháo gỡ. Vướng mắc lớn nhất ở đây nằm ở khâu xác định giá đất cụ thể do chưa đủ cơ sở hoàn thiện phương án. Đặc biệt là việc thẩm định chi phí đầu tư xây dựng.

Hiện tại, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thuê đơn vị tư vấn độc lập để xác định giá đất, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự toán chi phí trình Sở Xây dựng kiểm tra, làm căn cứ pháp lý để khơi thông dự án.

Phân loại "bắt bệnh" và nguyên tắc xử lý dứt điểm "5 rõ"

Để không rơi vào tình trạng "đánh trống bỏ dùi" hoặc xử lý cào bằng, UBND tỉnh Quảng Ninh đã chủ trương số hóa và quản lý các dự án tồn đọng thông qua Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo về giải quyết các dự án tồn đọng (Hệ thống 751). Đây được coi là "bộ não" giúp tỉnh theo dõi sát sao, cập nhật tiến độ liên tục của từng dự án "gặp khó".

Theo số liệu rà soát mới nhất từ UBND tỉnh, tổng số dự án, công trình được giao đất, thuê đất nhưng chậm triển khai hoặc có vướng mắc trên Hệ thống 751 là 198 dự án. Bên cạnh 68 dự án còn lại trên hệ thống, tỉnh Quảng Ninh vẫn tiếp tục mở rộng rà soát đối với các dự án nằm ngoài danh mục Hệ thống 751 nhưng có dấu hiệu chậm tiến độ, phát sinh vướng mắc để đưa vào diện đôn đốc, xử lý kịp thời, không bỏ sót bất kỳ "điểm nghẽn" nào.

Chiến lược xử lý của tỉnh được phân chia thành hai nhóm rõ rệt dựa trên tính chất và năng lực của nhà đầu tư như: Chính quyền và các sở, ngành sẽ đóng vai trò đồng hành, tập trung tháo gỡ khó khăn về các thủ tục đất đai, quy hoạch, thực hiện nghĩa vụ tài chính, đẩy nhanh GPMB hoặc hỗ trợ lựa chọn nhà đầu tư thay thế có năng lực để sớm đưa dự án vào hoạt động, phát huy giá trị đất đai.

Đối với các dự án mà chủ đầu tư không bảo đảm năng lực tài chính, cố tình trì hoãn hoặc vi phạm nghiêm trọng tiến độ sử dụng đất, tỉnh sẽ kiên quyết xử lý nghiêm minh, thực hiện thu hồi đất, chấm dứt hoạt động theo đúng quy định của pháp luật.

Đặc biệt, UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh việc xử lý các dự án tồn đọng phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”. Sự phân cấp, phân quyền được quy định một cách triệt để: nội dung thuộc thẩm quyền của địa phương nào thì địa phương đó phải chủ động đứng ra giải quyết. Trong đó, nội dung thuộc trách nhiệm của sở, ngành nào thì đơn vị đó phải chủ động tham mưu, đề xuất giải pháp. Trong trường hợp những vấn đề phức tạp, vượt thẩm quyền phải ngay lập tức báo cáo UBND tỉnh để xin ý kiến chỉ đạo.

Theo ông Phạm Văn Thể - Chủ tịch Hiệp hội tỉnh: Cách làm bài bản, quyết liệt và minh bạch này của Quảng Ninh kỳ vọng sẽ giải quyết thực chất, dứt điểm các điểm nghẽn kéo dài nhiều năm. Việc giải phóng nguồn lực đất đai không chỉ giúp khôi phục, phát triển kinh tế - xã hội, chống lãng phí tài sản công, mà quan trọng hơn cả là củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân, của các nhà đầu tư chân chính vào một môi trường đầu tư lành mạnh, minh bạch và bền vững tại địa phương.