Trong Quý I/2026, Bộ Tài chính đã triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều nhiệm vụ trọng tâm liên quan đến xây dựng thể chế, điều hành kinh tế vĩ mô và quản lý thị trường tài chính.
Các kết quả đạt được cho thấy nỗ lực lớn của Bộ trong việc vừa hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, vừa góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều thách thức từ bên ngoài.
Chủ động hoàn thiện cơ chế, chính sách tài chính
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, bám sát Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh và kế hoạch công tác năm, Bộ đã báo cáo Chính phủ điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026, đề xuất bổ sung hai dự án luật quan trọng là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.
Đồng thời, Bộ cũng kiến nghị rút khỏi chương trình đối với một số dự án luật và nghị quyết liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, cũng như đang phối hợp hoàn thiện hồ sơ xin rút dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi).
Về công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, riêng trong Quý I/2026, Bộ đã trình cấp có thẩm quyền ban hành 22 nghị định và trực tiếp ban hành 31 thông tư. Hiện còn 31 đề án đang trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét và 6 thông tư đang trong quá trình xây dựng.
Khối lượng công việc được giao cũng rất lớn với tổng cộng 273 nhiệm vụ từ đầu năm. Đến hết ngày 31/3/2026, Bộ Tài chính đã hoàn thành 139 nhiệm vụ, đang triển khai đúng tiến độ 121 nhiệm vụ và còn 13 nhiệm vụ tiếp tục được xử lý.
Đáng chú ý, công tác chuẩn bị cho Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Bộ Tài chính được giao chủ trì 9/32 nội dung Chính phủ trình Quốc hội, chiếm tỷ lệ cao nhất (28,12%) trong số các bộ, ngành. Đến nay, các tài liệu cơ bản đã hoàn thiện, sẵn sàng trình theo quy định.
Trong công tác điều hành kinh tế, Bộ Tài chính đã chủ động theo dõi sát tình hình, kịp thời tham mưu các kịch bản và giải pháp tăng trưởng cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Ngay từ đầu năm, Bộ đã tham gia xây dựng và trình ban hành nhiều văn bản quan trọng như Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm 2026; Nghị quyết số 02/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bên cạnh đó, Bộ cũng xây dựng các báo cáo chiến lược như đánh giá tác động của kịch bản đàm phán thuế quan với Hoa Kỳ, đề xuất thành lập Tổ điều phối kinh tế vĩ mô, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030, cũng như các kịch bản ứng phó với biến động địa chính trị toàn cầu.
Đặc biệt, Bộ đã tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, đồng thời xây dựng kế hoạch triển khai và chương trình hành động cụ thể.
Tăng trưởng kinh tế đạt kết quả tích cực
Với vai trò là cơ quan đầu mối tham mưu triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW về kinh tế tư nhân, Bộ Tài chính đã hoàn tất xây dựng Báo cáo Bộ Chính trị về kết quả thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW trong năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 để Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Đồng thời, Bộ đã tích cực tổng hợp thông tin, xây dựng nội dung báo cáo, đề xuất định hướng và giải pháp điều hành phục vụ các phiên họp của Ban Chỉ đạo.
Về tình hình phát triển doanh nghiệp, trong Quý I/2026, cả nước ghi nhận hơn 91 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, quy mô này cao hơn số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (88,5 nghìn doanh nghiệp). Tổng số vốn đăng ký tăng thêm vào nền kinh tế đạt gần 568 nghìn tỷ đồng, tăng gần 14% so với cùng kỳ năm trước.
Cũng trong Quý I/2026, Bộ Tài chính đã tập trung nghiên cứu, báo cáo Lãnh đạo Chính phủ về việc hoàn thiện khung khổ pháp lý đối với kinh doanh cá thể; thực hiện báo cáo tổng kết tình hình triển khai Quyết định số 167/QĐ-TTg ngày 08/02/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022-2025. Song song đó, Bộ đã hoàn thành báo cáo tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về kinh tế tập thể; tổng kết tình hình thực hiện Nghị quyết số 58/NQ-CP ngày 21/4/2023 của Chính phủ về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng, phục hồi nhanh và phát triển bền vững; ban hành Bộ chỉ số đo lường sức khỏe doanh nghiệp…
Trên thị trường chứng khoán, tính đến ngày 31/3/2026, chỉ số VN-Index đạt 1.674,49 điểm, giảm so với tháng trước và cuối năm 2025; trong khi HNX-Index tăng nhẹ so với cuối năm. Tổng vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 9,68 triệu tỷ đồng, tương đương 75,4% GDP.
Thanh khoản thị trường cải thiện rõ rệt, với giá trị giao dịch bình quân từ đầu năm đạt hơn 35.000 tỷ đồng/phiên, tăng gần 20% so với năm trước.
Đối với thị trường trái phiếu, trong 3 tháng đầu năm, Chính phủ đã phát hành hơn 80 nghìn tỷ đồng trái phiếu, đạt 16% kế hoạch năm. Lãi suất phát hành có xu hướng tăng, trong khi kỳ hạn bình quân được kéo dài.
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận sự sụt giảm về khối lượng phát hành (đạt khoảng 8,9 nghìn tỷ đồng), phản ánh xu hướng thận trọng của doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Riêng lĩnh vực bảo hiểm, tổng doanh thu phí trong quý I/2026 ước đạt 57,1 nghìn tỷ đồng, tăng 2,45% so với cùng kỳ. Tổng vốn đầu tư trở lại nền kinh tế đạt trên 1 triệu tỷ đồng, tăng hơn 13%.
Ngoài ra, các chỉ tiêu quan trọng khác như tổng tài sản, vốn chủ sở hữu và dự phòng nghiệp vụ đều tăng trưởng tích cực, cho thấy sự ổn định và vai trò ngày càng lớn của ngành bảo hiểm trong hệ thống tài chính.
Nhìn chung, trong quý I/2026, Bộ Tài chính đã thể hiện rõ vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược của Chính phủ trong cả ba trụ cột: hoàn thiện thể chế, điều hành kinh tế vĩ mô và giám sát thị trường tài chính. Những kết quả đạt được là nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai các mục tiêu phát triển trong các quý tiếp theo của năm
