Rút ngắn thủ tục giải thể, giảm gánh nặng cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính vừa đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục giải thể doanh nghiệp, trong đó rút ngắn thời gian xử lý một số công đoạn xuống còn một ngày làm việc. Đây là động thái tích cực nhằm giảm thời gian chờ đợi, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi chấm dứt hoạt động, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

Cụ thể, tại Công văn số 16148/BTC-DNTN ngày 12/10/2026, Bộ Tài chính đề nghị Sở Tài chính các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh phối hợp với cơ quan thuế khẩn trương rà soát, đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ đăng ký giải thể.

Theo đó, trong thời hạn một ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký giải thể, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh phải xử lý và gửi thông tin đến cơ quan thuế. Khi nhận được ý kiến xác nhận doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp sang trạng thái “Đã giải thể” trong thời hạn một ngày làm việc.

Trường hợp cơ quan thuế không phản hồi trong thời hạn hai ngày làm việc kể từ khi được gửi thông tin, cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện chuyển trạng thái pháp lý của doanh nghiệp trong một ngày làm việc tiếp theo theo quy định.

Đối với doanh nghiệp đã có nghị quyết, quyết định giải thể hoặc được thông báo đang làm thủ tục giải thể nhưng không nộp hồ sơ hoàn tất, sau thời hạn 180 ngày, cơ quan đăng ký kinh doanh cũng thực hiện cập nhật tình trạng pháp lý nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Bộ Tài chính đồng thời đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế chủ động phối hợp, trao đổi thông tin khi phát sinh sự cố kỹ thuật hoặc dữ liệu chưa được truyền, nhận kịp thời, bảo đảm tiến độ giải quyết hồ sơ.

Việc xác định rõ thời hạn xử lý ở từng công đoạn được kỳ vọng hạn chế tình trạng chậm trễ trong quá trình trao đổi thông tin giữa các cơ quan. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc theo dõi tiến độ và hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

Đáng chú ý, yêu cầu đẩy nhanh thủ tục giải thể được đưa ra trong bối cảnh ngành Thuế đang triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế, tập trung rà soát, xử lý những trường hợp doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc chưa hoàn tất các thủ tục liên quan.

Bình luận về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc Bộ Tài chính đề nghị đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục giải thể là bước đi tích cực, thể hiện nỗ lực cải cách hành chính, hướng tới giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Việc quy định rõ thời hạn xử lý ở từng công đoạn cũng góp phần nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Khi thông tin được trao đổi kịp thời, hồ sơ được giải quyết đúng thời hạn, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong quá trình hoàn tất thủ tục.

Luật sư Phong phân tích, giải thể doanh nghiệp gắn với việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm đối với những bên có liên quan. Vì vậy, cùng với việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, việc hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ thuế cũng có ý nghĩa thiết thực.

Trên thực tế, một số doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài có thể gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục giải thể do hồ sơ kế toán chưa đầy đủ, còn nghĩa vụ kê khai hoặc chưa hoàn tất việc đối chiếu số thuế phải nộp. Đối với doanh nghiệp nhỏ, việc rà soát chứng từ và hoàn thiện những thủ tục còn thiếu đôi khi cần thêm thời gian.

Theo Luật sư Phong, những trường hợp này cần được hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp có điều kiện thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định. Việc cơ quan thuế hỗ trợ rà soát hồ sơ, xác định rõ nghĩa vụ còn phải hoàn thành sẽ giúp doanh nghiệp chủ động khắc phục, hạn chế thời gian và chi phí phát sinh.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Khi thông tin được cập nhật đầy đủ, thống nhất và kịp thời, quá trình giải quyết hồ sơ sẽ thuận lợi hơn, đồng thời giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi tiến độ thực hiện thủ tục.

Luật sư Phong cho rằng việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp giải thể cần gắn với yêu cầu bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước, người lao động và các bên liên quan. Sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan, cùng với việc hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, sẽ góp phần hài hòa yêu cầu quản lý và mục tiêu cải cách thủ tục hành chính.

“Việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp rút khỏi thị trường cũng là một phần quan trọng trong quá trình cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Khi thủ tục giải thể được thực hiện minh bạch, thuận tiện và đúng pháp luật, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc sắp xếp lại hoạt động, nguồn lực và kế hoạch đầu tư”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nói.