Siết chặt quản lý thị trường, đấu tranh quyết liệt với buôn lậu và hàng giả

Từ những hội thảo khoa học chuyên sâu đến sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng như Công an, Hải quan và Quản lý thị trường, thành phố Cảng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp toàn diện. Mục tiêu không chỉ là ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa mà còn xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Khơi thông điểm nghẽn thực thi pháp luật

Thực tế cho thấy công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại không thể chỉ dựa vào các đợt kiểm tra cao điểm. Khi phương thức kinh doanh thay đổi, hàng hóa vi phạm có thể đi qua nhiều kênh khác nhau, việc bám sát địa bàn, nhận diện nguy cơ và xử lý ngay từ cơ sở càng trở nên cần thiết.

Vừa qua, Công an thành phố Hải Phòng đã phối hợp với Học viện Cảnh sát nhân dân và Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp thuộc Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Nhận diện và giải pháp đột phá góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố”.

Theo báo cáo được trình bày tại hội thảo, chỉ tính riêng trong 9 tháng năm 2026, lực lượng Cảnh sát kinh tế thuộc Công an thành phố Hải Phòng đã phát hiện và xử lý 445 vụ việc với 505 đối tượng vi phạm. Tổng giá trị hàng hóa vi phạm ước tính lên tới gần 60 tỷ đồng, phản ánh quy mô và diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm kinh tế. Tại sự kiện, các đại biểu và chuyên gia đã tập trung thảo luận, phân tích sâu về thực trạng thực thi pháp luật cũng như các phương thức, thủ đoạn mới nổi lên gần đây. Trọng tâm của các hành vi vi phạm hiện nay là việc các đối tượng lợi dụng không gian mạng và các nền tảng thương mại điện tử để qua mặt cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng chỉ ra những nút thắt lớn trong công tác phát hiện, điều tra, xử lý vụ việc. Những vướng mắc tiêu biểu bao gồm việc xác định số lợi bất chính, đánh giá thiệt hại, định giá hàng hóa, công tác giám định chuyên môn và việc thu thập chứng cứ điện tử. Với vai trò là trung tâm cảng biển, công nghiệp, logistics và thương mại lớn của khu vực phía Bắc, Hải Phòng đứng trước yêu cầu bắt buộc phải chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa trên các tuyến, địa bàn, lĩnh vực và ngành hàng trọng điểm.

Từ những thực tiễn đó, hội thảo đã thống nhất đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Trước hết là việc hoàn thiện thể chế và pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch, phân định rõ vi phạm hành chính và tội phạm hình sự để bảo đảm xử lý nghiêm minh, đúng quy định, tuyệt đối không hình sự hóa các quan hệ dân sự và kinh tế thuần túy. Song song với đó, thành phố cần tăng cường phối hợp liên ngành giữa lực lượng Công an với Hải quan, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và các cơ quan chức năng trong công tác trao đổi thông tin, kiểm tra, giám định, định giá và chuyển giao hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

Đồng thời, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu số cùng nâng cao năng lực thu thập, bảo quản và đánh giá chứng cứ điện tử sẽ góp phần kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý triệt để các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường trực tuyến.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thiếu tướng, Tiến sĩ Bùi Quang Bình, Giám đốc Công an thành phố, đã yêu cầu các phòng nghiệp vụ khẩn trương chuyển hóa các kết quả nghiên cứu và giải pháp thành chương trình hành động thực tế. Người đứng đầu lực lượng Công an thành phố giao Phòng Cảnh sát kinh tế chủ trì tổng hợp các ý kiến, tham luận để kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ những vướng mắc về chính sách và cơ chế phối hợp. Đồng thời, lực lượng Công an tiếp tục bám sát địa bàn, rà soát chặt chẽ các kho bãi, tuyến vận chuyển logistics và hoạt động xuất nhập khẩu, kết hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp tích cực tham gia tố giác tội phạm, góp phần giữ vững trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường đầu tư lành mạnh trên địa bàn.

Tăng cường kiểm soát đa ngành

Không chỉ dừng lại ở khu vực nội địa, trong công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại nói chung, tình hình tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp, nhất là trên tuyến đường biển và đường hàng không. Số liệu thống kê cho thấy, chỉ tính riêng từ ngày 15/12/2025 đến 14/8/2026, Cục Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 15.273 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa ước tính lên tới 15.371 tỷ đồng; đồng thời tiến hành khởi tố 15 vụ, chuyển khởi tố 104 vụ và thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 899,7 tỷ đồng.

Ở tuyến đầu quản lý thị trường nội địa, theo ông Trần Văn Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hải Phòng, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn còn nhiều diễn biến khó lường trong bối cảnh phương thức kinh doanh ngày càng đa dạng và tinh vi. Do đó, lực lượng quản lý thị trường buộc phải chủ động bám sát địa bàn, nhận diện chính xác nhóm hàng và đối tượng có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành và phát huy nguồn tin tin cậy từ cơ sở.

Trong thời gian tới, Chi cục sẽ tiếp tục tập trung kiểm tra có trọng tâm đối với hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đặc biệt, lực lượng chức năng sẽ ưu tiên giám sát chặt chẽ nhóm hàng thiết yếu liên quan trực tiếp đến sức khỏe của người dân. Cùng với việc xử lý nghiêm minh các vi phạm, lực lượng quản lý thị trường sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, yêu cầu các tổ chức và cá nhân kinh doanh ký cam kết tuân thủ pháp luật, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm để chấm dứt tình trạng ký cam kết hình thức nhưng vẫn tái phạm.

Nhằm tạo kênh kết nối thông suốt với người dân, Chi cục Quản lý thị trường đã công khai đường dây nóng trực 24/7 cùng số điện thoại của 12 đội trưởng các đội quản lý thị trường cơ động và địa bàn để tiếp nhận kịp thời mọi phản ánh về hàng lậu, hàng giả và các hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ. Đây là kênh thông tin chiến lược giúp lực lượng chức năng nhanh chóng xác minh, khoanh vùng và tổ chức kiểm tra những dấu hiệu bất thường trên thị trường. Ngoài ra, bên cạnh các nhóm hàng tiêu dùng thông thường, hoạt động kinh doanh xăng dầu cũng được giám sát thường xuyên không kể ngày nghỉ cuối tuần. Lực lượng quản lý thị trường liên tục theo dõi sát sao cung cầu, giá bán để kịp thời phát hiện những dấu hiệu tiêu cực như thiếu hàng cục bộ, bán nhỏ giọt, ngừng bán không có lý do chính đáng, tăng giá bất hợp lý hay thu thêm tiền ngoài giá niêm yết.

Nhìn chung, kiểm soát tốt thị trường không chỉ nhằm ngăn chặn hiệu quả hàng giả, hàng lậu mà còn mang ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ những doanh nghiệp và hộ kinh doanh chân chính, từ đó kiến tạo một môi trường cạnh tranh lành mạnh và công bằng. Sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, kết hợp cùng ý thức chấp hành pháp luật của người kinh doanh và sự chủ động giám sát từ người tiêu dùng, chính là chìa khóa vững chắc để hạn chế tối đa hàng vi phạm, giữ cho thị trường Hải Phòng luôn minh chứng được sự ổn định và phát triển bền vững.