Sở Tư pháp Bắc Ninh: Góp phần tạo môi trường pháp lý ổn định và minh bạch

Phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Trương Minh Thắng - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Bắc Ninh về vai trò “gác cổng” và kiến tạo thể chế minh bạch, động lực cho “Trung tâm công nghiệp – công nghệ” bứt phá.

- Thưa ông, một môi trường pháp lý ổn định và minh bạch luôn là “thỏi nam châm” thu hút các nhà đầu tư. Sở Tư pháp đã tham mưu như thế nào để đảm bảo hệ thống văn bản pháp luật không bị đứt gãy, tạo niềm tin cho doanh nghiệp?

Nhận thức rõ môi trường pháp lý là nền tảng cốt lõi, ngay từ khi triển khai phương án sáp nhập, Sở Tư pháp tỉnh Bắc Ninh đã chủ động xác định: Thể chế phải đi trước một bước.

Chúng tôi đã tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị. Điểm mấu chốt là bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng trong xây dựng pháp luật. Sở đã tham mưu Đảng ủy UBND tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị chuyên đề, quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Đặc biệt, sau ngày 01/7/2025, áp lực về việc xử lý hệ thống văn bản QPPL do hai tỉnh trước sáp nhập là rất lớn. Với tổng số 668 văn bản cần xử lý (gồm 221 Nghị quyết và 447 Quyết định), Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu thành lập Tổ công tác rà soát, đồng thời huy động lực lượng lãnh đạo, cán bộ tập trung thực hiện nhiệm vụ với quyết tâm cao nhất. Tính đến hết quý I/2026, Sở Tư pháp đã tham mưu, xử lý và ban hành mới được 471 văn bản (160 Nghị quyết, 287 Quyết định).

Những nỗ lực này không chỉ giúp bộ máy chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt mà còn cụ thể hóa các chính sách đặc thù, an sinh xã hội, tạo nền tảng vững chắc để thu hút các dự án FDI lớn đầu tư trên địa bàn tỉnh.

- Công tác thẩm định văn bản thường được ví như “bộ lọc” để loại bỏ những quy định bấp cập, chồng chéo. Sở đã thực hiện vai trò này ra sao để văn bản ban hành thực sự có tính khả thi cao, thưa ông?

Chúng tôi quan niệm thẩm định không chỉ là kiểm tra tính hợp hiến, hợp pháp mà phải thẩm định cả "tính thực tiễn” của văn bản. Sở Tư pháp đã tăng cường phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành ngay từ khâu đánh giá tác động dự thảo.

Rà soát kỹ để phát hiện những điểm mâu thuẫn, chồng chéo. Mục tiêu là làm sao để khi văn bản ban hành, doanh nghiệp không phải hỏi "làm như thế nào" mà có thể áp dụng được ngay. Tinh thần là kiến tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch nhất, để pháp luật không trở thành rào cản mà là động lực phát triển.

- Sở Tư pháp sẽ tập trung vào những giải pháp đột phá nào trong thời gian tới, thưa ông?

Sở Tư pháp xác định 06 nhóm giải pháp trọng tâm:

Một là, đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Tiếp tục bám sát Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị 01-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng, tổ chức thi hành và phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh. Người đứng đầu các cơ quan, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật, không được xem đây là việc riêng của ngành Tư pháp hay pháp chế.

Hai là, đổi mới tư duy xây dựng thể chế. Chuyển từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo, khơi thông nguồn lực". Pháp luật của tỉnh phải trở thành lợi thế cạnh tranh. Chính sách nào giúp giải phóng sức sản xuất, khuyến khích sáng tạo sẽ được ưu tiên tham mưu ban hành. Chủ động tham mưu, xây dựng cơ chế đặc thù. Sở sẽ phối hợp các ngành tham mưu cho HĐND tỉnh ban hành các chính sách đột phá, vượt trội trong thu hút đầu tư công nghệ cao.

Ba là, thực hiện "tổng rà soát" và hoàn thiện cấu trúc pháp luật. Năm 2026 sẽ là năm tổng rà soát văn bản QPPL trên toàn địa bàn. Đây là bước để bãi bỏ những quy định lỗi thời, chuẩn bị cho Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”.

Bốn là, thu hút chuyên gia pháp lý trình độ cao. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ pháp chế giai đoạn 2026-2030, thu hút các chuyên gia, luật sư giỏi tham gia vào quá trình soạn thảo và phản biện chính sách. Tiêu biểu, Bắc Ninh là 1 trong 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được lựa chọn thí điểm Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Năm là, "AI hóa" công tác tư pháp. Đây là giải pháp mũi nhọn. Sở sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc tra cứu, kiểm tra tính thống nhất của văn bản và theo dõi thi hành pháp luật. Hệ thống thông tin pháp luật của tỉnh sẽ được kết nối đồng bộ với Cổng pháp luật quốc gia.

Sáu là, phát huy vai trò của cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Mọi văn bản liên quan đến kinh tế đều phải có sự tham đóng góp của đối tượng chịu sự tác động. Doanh nghiệp và người dân phải được tiếng nói ngay từ khi đánh giá, tham gia ý kiến xây dựng văn bản để đảm bảo tính khách quan và khả thi.

- Sở Tư pháp từ “người gác cổng” đến người kiến tạo cuối cùng trước khi văn bản của tỉnh được ban hành. Ông đánh giá thời gian qua ngành Tư Pháp đã thực hiện tốt vai trò này chưa, thưa ông?

Đúng là chúng tôi giữ vai trò "gác cổng", nhưng không phải để đóng cửa, mà để mở ra những cánh cửa an toàn. Nếu một văn bản ban hành sai quy định, hậu quả cho doanh nghiệp và tác động đời sống kinh tế - xã hội là rất lớn.

Tuy nhiên, trong giai đoạn mới này, Sở Tư pháp đang chuyển dịch từ vai trò "gác cổng" sang vai trò "kiến tạo". Chúng tôi không chỉ nói "Cái này sai rồi", mà chúng tôi sẽ cùng các ngành tìm lời giải "Làm thế nào cho đúng và nhanh nhất". Tinh thần là đồng hành, tháo gỡ và kiến tạo không gian phát triển.

Năm 2026, Sở sẽ tăng cường công tác kiểm tra theo chuyên đề, đặc biệt là các lĩnh vực đất đai, đầu tư, môi trường. Những văn bản không phù hợp sẽ được kiến nghị bãi bỏ, sửa đổi ngay để tránh gây thiệt hại cho người dân và nhà đầu tư.

- Ông có thông điệp gì gửi đến cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư đang quan tâm đến tỉnh Bắc Ninh?

Tỉnh Bắc Ninh đang sở hữu những cơ hội và lợi thế sau sáp nhập. Với vai trò là cơ quan tham mưu pháp luật, Sở Tư pháp cam kết sẽ nỗ lực hết mình để mỗi văn bản QPPL của tỉnh đều mang tinh thần phục vụ, minh bạch và hiện đại. Chúng tôi luôn lắng nghe phản ánh từ doanh nghiệp về những bất cập thể chế để kịp thời tham mưu sửa đổi, giúp doanh nghiệp phát triển và lớn mạnh .

Bắc Ninh không chỉ mời gọi các bạn bằng vị trí địa lý hay hạ tầng khu công nghiệp, mà chúng tôi mời gọi các bạn bằng một “hạ tầng pháp lý” an toàn và bền vững nhất.

Trân trọng cảm ơn ông!