Hàng loạt doanh nghiệp bất động sản kiến nghị TP HCM sớm tháo gỡ vướng mắc pháp lý, cải tiến quy trình xử lý hồ sơ và định giá đất để khơi thông các dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm.
Tại hội nghị triển khai Chỉ thị 45/CT-UBND ngày 5-5-2026 của UBND TP HCM do Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) tổ chức ngày 13-5, câu chuyện được nhiều doanh nghiệp nhắc đến nhiều nhất là tình trạng hồ sơ tồn đọng kéo dài nhiều năm khiến dự án không thể triển khai, doanh nghiệp suy giảm dòng tiền và mất động lực đầu tư.
Bà Nguyễn Nam Phương, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Lan Anh cho biết nhiều dự án của doanh nghiệp tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu đang gặp vướng mắc lớn liên quan đến nghĩa vụ tài chính và xác định tiền sử dụng đất.
Theo bà Phương, dù doanh nghiệp đã đầu tư phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho người thu nhập thấp bằng nguồn vốn tư nhân, nhiều dự án vẫn bị đình trệ suốt nhiều năm chỉ vì chưa hoàn tất khâu xác định nghĩa vụ tài chính.
Bà Phương cho hay có trường hợp doanh nghiệp phải chờ 4-5 năm để xác định tiền sử dụng đất khiến hoạt động kinh doanh rơi vào tình trạng thua lỗ kéo dài. “Có hồ sơ cơ quan thuế tạm tính khoảng 24 tỉ đồng nhưng vì vượt mốc 20 tỉ đồng nên lại phải khảo sát lại, chuyển qua nhiều đơn vị khác nhau, khiến tiến độ tiếp tục bị kéo dài”, bà Phương nói.
Không chỉ vậy, doanh nghiệp còn gặp khó trong việc khấu trừ chi phí đầu tư hạ tầng. Nhiều tuyến đường do doanh nghiệp tự bỏ kinh phí giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng nhưng giá trị thực tế lại không được tính toán tương xứng khi xác định nghĩa vụ tài chính.
Theo bà Phương, phương pháp thặng dư trong định giá đất hiện nay cũng chưa phản ánh sát thị trường khi đầu ra tính theo giá thị trường nhưng chi phí khấu trừ lại áp theo khung giá nhà nước thấp hơn nhiều. Điều này khiến lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp chưa thực sự hài hòa.
“Khi thông báo thuế ban hành chậm, doanh nghiệp còn bị tính thêm tiền chậm nộp càng làm áp lực tài chính lớn hơn”, bà Phương chia sẻ.
Cũng tại hội nghị, ông Trương Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân cho rằng cộng đồng doanh nghiệp đang đặt nhiều kỳ vọng vào loạt chỉ đạo gần đây của Trung ương và Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản.
Là doanh nghiệp nhiều năm theo đuổi phân khúc nhà ở xã hội, ông Tuấn cho biết bản thân rất xúc động khi đọc các nghị quyết, chỉ thị liên quan đến hỗ trợ thị trường bất động sản. “Tôi đã khóc khi đọc nghị quyết tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bất động sản”, ông Trương Anh Tuấn chia sẻ.
Theo ông, những tín hiệu chính sách gần đây cho thấy quyết tâm rất lớn trong việc hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, tạo điều kiện để thị trường bất động sản vận hành trở lại sau giai đoạn kéo dài khó khăn.
Tuy nhiên, lãnh đạo Địa ốc Hoàng Quân cho biết doanh nghiệp hiện vẫn còn nhiều dự án mắc kẹt pháp lý. Trong khoảng 50 dự án đã hoàn thành của doanh nghiệp, riêng tại TP HCM vẫn còn một số dự án lớn chưa được tháo gỡ. Ngoài ra, khoảng 30 dự án đang triển khai cũng gặp nhiều vướng mắc, có dự án kéo dài tới 5 năm chưa xử lý xong.
“Doanh nghiệp hiện ở ranh giới rất mong manh giữa tồn tại và giải thể. Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt từ các cấp chính quyền thì rất khó phục hồi để tiếp tục đóng góp cho nền kinh tế”, ông Tuấn nói.
Từ thực tế trên, ông Trương Anh Tuấn kiến nghị TP HCM cần sớm xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các sở ngành để xử lý các dự án tồn đọng. Theo ông, lượng hồ sơ quá lớn đang khiến nhiều cơ quan rơi vào tình trạng quá tải, trong khi doanh nghiệp lại không có đầu mối cụ thể để theo dõi tiến độ giải quyết.
Do đó, doanh nghiệp đề xuất thành phố giao một cơ quan đủ thẩm quyền làm đầu mối điều phối xuyên suốt, trong đó kiến nghị Sở Tài chính đảm nhiệm vai trò này.
Khi doanh nghiệp gửi kiến nghị cần phân công rõ bộ phận hoặc cán bộ phụ trách tại từng sở ngành như Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Quy hoạch - Kiến trúc hay chính quyền địa phương để thuận tiện trao đổi và xử lý.
Bên cạnh đó, ông Tuấn cũng đề xuất kéo dài thời gian tiếp nhận kiến nghị của doanh nghiệp đến ngày 18-5 thay vì 15-5 như kế hoạch hiện nay, do nhiều đơn vị chưa kịp hoàn thiện hồ sơ.
Ngoài ra, doanh nghiệp kiến nghị thành phố sớm số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ để dễ theo dõi tiến độ, hạn chế tình trạng hồ sơ luân chuyển kéo dài qua nhiều đơn vị. Đồng thời, cần quy định rõ thời gian xử lý cho từng nhóm vấn đề nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp chờ đợi nhiều năm mà vẫn chưa có kết quả.
.jpg "Quảng Ninh ra “đòn kép” để giải tỏa ách tắc dự án tồn đọng kéo dài")