Tiếp tục góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), một số ý kiến cho rằng, cần tiếp tục rà soát, bảo đảm các chính sách được thể hiện đầy đủ, thống nhất trong Dự thảo Luật.
Theo đó, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được xây dựng với bố cục gồm 13 Chương, giảm 3 Chương so với Luật Đất đai năm 2024 theo hướng không quy định chi tiết về phân loại đất. Cụ thể, đất đai được phân thành 03 nhóm, gồm: Nhóm đất nông nghiệp, đất canh tác (đất trồng lúa, đất trồng cây khác), đất lâm nghiệp, đất chăn nuôi tập trung, thủy sản, đất nông nghiệp khác;
Nhóm đất phi nông nghiệp, đất quốc phòng, an ninh, đất ở, đất trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp công, đất công cộng, đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, đất tôn giáo, tín ngưỡng; đất dự trữ phát triển.
Việc hoàn thiện quy định về phân loại đất nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật Đất đai thời gian qua.
Đối với nguyên tắc sử dụng đất, Dự thảo Luật hoàn thiện chính sách trên cơ sở kế thừa Điều 5 Luật Đất đai năm 2024, đồng thời tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.
Dự thảo cũng bổ sung một số nguyên tắc phù hợp với yêu cầu thực tiễn như "bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và các chủ thể có liên quan; bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng, bình đẳng giới trong tiếp cận, quản lý và sử dụng đất...
Đánh giá cao các nội dung được đề xuất, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, nhằm góp phần xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật (sửa đổi), không ít ý kiến cho rằng, cần tiếp tục rà soát, bảo đảm các chính sách được thể hiện đầy đủ, thống nhất trong Dự thảo.
Cho ý kiến tại cuộc họp Hội đồng thẩm định Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) vừa qua, các đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá kỹ các phương án liên quan đến phân cấp, ủy quyền, bảo đảm trách nhiệm giải trình phải gắn với thẩm quyền được giao đối với quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về đất đai, bởi, đất đai là lĩnh vực nhạy cảm, liên quan đến chế độ sở hữu toàn dân.
Theo các đại biểu, quy định về phân cấp, ủy quyền cần được thiết kế chặt chẽ, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Về giá đất, các đại biểu cho rằng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần quy định rõ thời điểm công bố và thời gian điều chỉnh bảng giá đất; nghiên cứu các yếu tố làm căn cứ xây dựng bảng giá đất, trong đó chú trọng giá cả và các giao dịch thực tế trên thị trường, bảo đảm bảng giá đất phù hợp với thực tế.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ cơ sở của việc bổ sung quy định thu hồi đất theo bản án, quyết định của Tòa án nhân dân, đồng thời xác định rõ phạm vi, thẩm quyền thu hồi đất giữa cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và cơ quan xét xử nhằm tránh chồng lấn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn…
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, Dự thảo Luật cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện toàn diện, tập trung vào 10 nhóm vấn đề trọng tâm nhằm bảo đảm chất lượng trước khi trình cấp có thẩm quyền.
Cụ thể, cần rà soát lại phạm vi điều chỉnh theo hướng tập trung trực tiếp vào những vấn đề liên quan đến đất đai, đồng thời xử lý rõ mối quan hệ áp dụng giữa Luật này với các luật khác. Bởi, đây là vấn đề cần được làm rõ ngay từ quá trình xây dựng để hạn chế xung đột, chồng chéo và những vướng mắc có thể phát sinh trong thực tiễn.
Cùng với đó, cần tiếp tục đối chiếu, rà soát Dự thảo với các chủ trương, đường lối có liên quan, đặc biệt là Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới…
Về tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết, thời gian qua, Bộ Tư pháp và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ trong quá trình rà soát. Bộ Tư pháp đã xây dựng phụ lục đầy đủ và sẽ tiếp tục hoàn thiện trên cơ sở ý kiến tại phiên họp để báo cáo cấp có thẩm quyền. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm sự thống nhất của Dự thảo với hệ thống pháp luật hiện hành mà còn phải bảo đảm tính thống nhất ngay trong nội tại Dự thảo.
Trong đó, đề cập đến thủ tục hành chính và thủ tục nội bộ, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn với cơ chế bảo đảm tính thống nhất trong thực thi. Đối với những thủ tục cùng loại, nếu không xuất phát từ yêu cầu đặc thù thì cần bảo đảm thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước. Việc trao quyền cho địa phương phải được thiết kế phù hợp, qua đó hạn chế phát sinh thêm chi phí, thủ tục.
Cùng với đó, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cũng đề nghị, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật, nhất là báo cáo tiếp thu, giải trình và bảng so sánh các nội dung sửa đổi; rà soát, bảo đảm tính hợp hiến của Dự thảo.
