Từng bước chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đáp ứng các yêu cầu về môi trường, truy xuất nguồn gốc… là điều kiện để doanh nghiệp hỗ trợ tiếp cận chuỗi cung ứng.
Đây là một trong những nội dung chính được đại diện cơ quan quản lý, các doanh nghiệp hỗ trợ và hiệp hội trao đổi tại diễn đàn “Tăng cường liên kết doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nhằm thúc đẩy nội địa hóa và phát triển chuỗi cung ứng bền vững” do Informa Markets Việt Nam và HANSIBA tổ chức.
Ông Nguyễn Vân - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội cho biết: Lựa chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư, các doanh nghiệp FDI có mong muốn phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước để tối ưu chi phí logistics, rút ngắn thời gian giao hàng, nâng cao khả năng ứng phó với những biến động của thị trường. Qua đó xây dựng một hệ sinh thái sản xuất ổn định, có sức cạnh tranh.
.jpg)
Ngược lại, tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI là cơ hội để doanh nghiệp hỗ trợ trong nước đổi mới công nghệ, hoàn thiện quy trình quản trị, nâng cao năng suất, từng bước khẳng định vị thế.
Liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam được xem là quan hệ hợp tác lâu dài, cùng đầu tư nâng cao năng lực, chia sẻ cơ hội và phát triển. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để thúc đẩy nội địa hóa, gia tăng giá trị tạo ra tại Việt Nam và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững.
Tuy vậy, từ thực tế kết nối, liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ chưa được như kỳ vọng. Một trong những nguyên nhân, theo ông Chu Việt Cường - đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế.
Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ hầu hết có quy mô nhỏ và vừa, thường không có đủ nguồn vốn đầu tư các hoạt động R&D, mua sắm máy móc thiết bị chế tạo, thử nghiệm sản phẩm. Trong khi việc cung cấp các dịch vụ kiểm định, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ chưa có đầu mối hỗ trợ cụ thể.
Năng lực doanh nghiệp cũng khá thấp, cả về năng lực quản lý sản xuất và trình độ công nghệ. Phần nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ chưa áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế hay những công cụ quản lý sản xuất thông dụng. Chỉ có khoảng 20% doanh nghiệp có chứng nhận ISO 9000 (quản lý chất lượng), 9% doanh nghiệp có chứng nhận ISO 14000 (quản lý môi trường)…
Với kinh nghiệm của nhà cung cấp cho doanh nghiệp FDI, bà Trần Thị Thương Huyền, Tổng Giám đốc công ty CP Bách Liên – VietMRO chia sẻ: Quan hệ giữa nhà cung ứng và nhà máy thường đi qua ba cấp độ.
.jpg)
Thứ nhất là đáp ứng. Khi đối tác FDI có nhu cầu, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn và giao hàng thành công. Đây là điều kiện để bước vào.
Thứ hai, doanh nghiệp hỗ trợ thực hiện đúng đơn hàng nhiều lần; phản hồi nhanh nhiều lần; giao hàng ổn định nhiều lần; xử lý vấn đề tốt nhiều lần; minh bạch thông tin nguồn cung, tiến độ và hồ sơ rõ ràng, có khả năng truy xuất thì khách hàng bắt đầu giao thêm nhu cầu. Theo bà Trần Thị Thương Huyền, lúc đó doanh nghiệp không chỉ có đơn hàng mà có niềm tin của khách hàng.
Cấp độ cuối cùng, khi số lượng giao dịch đủ lớn, nhà cung ứng ngày càng hiểu sâu nhu cầu, dữ liệu, tiêu chuẩn, lịch sử mua hàng, dự báo và cách vận hành của khách hàng thì quan hệ giữa hai bên không còn là từng đơn hàng riêng lẻ. Nhà cung ứng bắt đầu trở thành một phần trong chuỗi cung ứng của khách hàng.
Từ thực tế trên, ông Nguyễn Vân - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội cho rằng, để thúc đẩy liên kết, trước hết cần tăng cường kết nối trực tiếp, đúng nhu cầu giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đồng thời nâng cao năng lực thực chất của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.
Trong bối cảnh mới, năng lực nội tại của doanh nghiệp đến từ chuyển đổi số quản trị, chuyển đổi xanh sản xuất, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về môi trường, trách nhiệm xã hội và truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các đơn hàng mới, tạo nền tảng nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.
Cùng với đó, việc chia sẻ sớm thông tin về nhu cầu mua hàng, kế hoạch sản xuất, yêu cầu kỹ thuật và lộ trình phát triển nhà cung ứng của doanh nghiệp FDI cũng giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, chuẩn bị nguồn nhân lực, cải tiến công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất.
Bên cạnh những nỗ lực tự thân, doanh nghiệp rất cần các giải pháp đồng bộ từ các cơ quan quản lý trong hỗ trợ tài chính, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực thiết kế, thu hút đầu tư có chọn lọc, tăng cường liên kết doanh nghiệp…
