Việc mở thêm các kênh tài chính được xem là “đường băng” để startup vượt qua giai đoạn đầu, nâng cao năng lực công nghệ, mở rộng quy mô và tạo ra những giá trị tăng trưởng mới.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn then chốt của Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2045. Trong đó, mục tiêu không chỉ là số lượng 10.000 startup vào năm 2030, mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ sinh thái tự cường và có khả năng bứt phá.
Cùng với đó, đổi mới sáng tạo không còn là một phong trào mà trở thành một phần quan trọng trong tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, cần có đột phá về thể chế và khơi thông các nguồn lực. Thể chế phải đi trước và đóng vai trò kiến tạo, mở đường, tạo môi trường vận động minh bạch và linh hoạt cho các mô hình kinh tế mới, công nghệ mới và cho các nhà đầu tư, nhà đầu tư thiên thần, nhà đầu tư mạo hiểm trong mọi lĩnh vực.
Theo ông Hoàng Minh – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo là một tư duy rất quan trọng, trong đó khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là câu chuyện của các startup, mà là động lực cho mọi doanh nghiệp, mọi tổ chức và toàn thể xã hội. Ông Hoàng Minh nhấn mạnh khởi nghiệp sáng tạo theo chiến lược quốc gia là tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho mọi người dân, mọi thành phần xã hội đều có thể khởi nghiệp nhanh chóng, thuận lợi hơn, đạt hiệu quả hơn.
“Đây là quá trình chiến lược quốc gia toàn dân khởi nghiệp, cả một quốc gia trở thành quốc gia khởi nghiệp. Điều đó cũng có nghĩa khởi nghiệp sáng tạo không phải là mục tiêu tự thân. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra các doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh, đưa công nghệ và kết quả nghiên cứu vào sản xuất kinh doanh, tạo ra sản phẩm, việc làm và giá trị cho nền kinh tế”, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nói.
Để hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển, các ý kiến đều cho rằng cần có giải pháp trong việc khơi thông nguồn vốn mạo hiểm. Một hệ sinh thái mạnh không thể thiếu dòng vốn phù hợp, không chỉ là vốn ngân hàng truyền thống, mà phải là sự cộng hưởng của vốn đầu tư mạo hiểm, vốn thiên thần và vốn từ các tập đoàn lớn.
Đặc biệt là sự hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, không chỉ là một nguồn lực tài chính đơn thuần, mà là hạt nhân định hình tư duy dẫn dắt, được kiến tạo trên cơ sở kết nối toàn bộ hệ sinh thái để giải quyết trực diện các bài toán công nghệ cấp bách của Quốc gia, các địa phương và doanh nghiệp.
Theo đó, việc hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia sẽ gắn liền với khát vọng xây dựng một hệ sinh thái tự cường, nơi công nghệ trở thành động lực then chốt đưa Việt Nam bứt phá và vươn tầm vị thế trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu. Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia đang được triển khai thành lập, dự tính vận hành cuối tháng 12/2026.
Tại định hướng, đối tượng ưu tiên là doanh nghiệp có nền tảng công nghệ, mô hình kinh doanh rõ ràng và tiềm năng tăng trưởng. Các quỹ được triển khai nhằm thu hút nguồn lực xã hội vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và dự án có tiềm năng tăng trưởng đột phá. Đặc biệt, các quỹ hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro có kiểm soát; ưu tiên công nghệ cao, công nghệ số, công nghệ chiến lược và phát triển bền vững….
Ngoài dòng vốn trong nước, dòng vốn quốc tế cũng được đánh giá là rất quan trọng, việc sớm hình thành mạng lưới đầu tư mạo hiểm sẽ là động lực để hệ sinh thái khởi nghiệp bứt phá. Trong đó, đầu tư mạo hiểm vừa đóng góp trực tiếp cho đổi mới sáng tạo, vừa tạo giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp.
Đại diện cho quỹ đầu tư quốc tế, ông Guley Sergey Nikolaevich - Chủ tịch Quỹ đổi mới sáng tạo và phát triển xã hội Liên bang Nga (Quỹ Zdravnitsa) cho rằng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga đã tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư và khoa học – công nghệ giữa hai quốc gia trong giai đoạn mới. Trong thời gian tới, vị này cho biết Quỹ Zdravnitsa muốn kết nối các quỹ đầu tư quốc tế và hệ sinh thái BRICS với Việt Nam; Hợp tác phát triển AI, công nghệ tài chính và chuyển đổi số; Phát triển logistics, cảng biển và xuất nhập khẩu; Hợp tác du lịch, công nghiệp văn hóa và các chương trình giao lưu quốc tế. ..
“Quỹ Zdravnitsa, Liên minh các dự án BRICS cùng các đối tác quốc tế đã và đang trao đổi nhiều chương trình hợp tác chiến lược tại Việt Nam với định hướng đầu tư hàng tỷ USD trong các lĩnh vực như hạ tầng du lịch và logistics; Nông nghiệp công nghệ cao; Khoa học - công nghệ; Xuất nhập khẩu và tài chính quốc tế; Các dự án phát triển bền vững tại Việt Nam. Chúng tôi tin rằng tương lai của hợp tác quốc tế không chỉ nằm ở dòng vốn, mà nằm ở sự kết nối niềm tin, tri thức, công nghệ và tầm nhìn phát triển bền vững giữa các quốc gia. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để trở thành trung tâm kết nối mới của nền kinh tế đổi mới sáng tạo tại châu Á”, ông Guley Sergey Nikolaevich kỳ vọng.
Việt Nam đang hình thành và xây dựng hành lang pháp lý cùng các chính sách mở với các cơ chế liên hoàn như thị trường số và kết nối với nhà đầu tư quốc tế. Đây có thể là thời điểm cả nước sẽ tập trung hỗ trợ các chính sách tài chính để đồng hành và sớm triển khai các cơ chế mới.
Trong chiến lược phát triển khởi nghiệp, Việt Nam không chỉ tìm vốn mà quan trọng hơn là tri thức, kinh nghiệm vận hành và khả năng kết nối hệ sinh thái Việt Nam với quốc tế. Vì vậy, “hành trang” các nhà đầu tư đến Việt Nam không chỉ là mang theo nguồn vốn mà còn mang theo kinh nghiệm, tri thức, kết nối và tầm nhìn.
