Thực thi Nghị quyết 57-NQ/TW, Bộ Công Thương chuyển mạnh từ “làm đủ” sang sáng tạo sản phẩm cụ thể và kết quả đo đếm được, đồng thời tạo không gian tăng trưởng mới cho cộng đồng doanh nghiệp...
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chia sẻ, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành, Bộ Công Thương đã xác định đây là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển ngành trong giai đoạn mới.
Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW trong năm 2025 đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, toàn diện trên cả ba trụ cột: hoàn thiện thể chế - chuyển đổi số - phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trên cơ sở những kết quả đó, năm 2026, Bộ Công Thương xác định rõ yêu cầu chuyển từ “làm đủ nhiệm vụ” sáng tạo ra sản phẩm cụ thể, kết quả đo đếm được và tác động thực chất đến doanh nghiệp và thị trường.
Theo đó, triển khai theo ba định hướng lớn: Thứ nhất, xây dựng kế hoạch theo hướng mở, linh hoạt nhưng rất rõ trách nhiệm. Mỗi nhiệm vụ đều phải bảo đảm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Kế hoạch không đóng khung cứng, mà sẽ được rà soát, cập nhật thường xuyên để kịp thời đáp ứng yêu cầu từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh và quản lý ngành.
Thứ hai, tập trung mạnh vào các nhiệm vụ tạo đột phá. Trong năm 2026, Bộ Công Thương dự kiến triển khai 123 nhiệm vụ, trong đó ưu tiên các nội dung về hoàn thiện thể chế; phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; xây dựng cơ sở dữ liệu; và đặt hàng các nhiệm vụ nghiên cứu gắn với công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược của ngành.
Thứ ba, lấy kết quả lan tỏa làm thước đo hiệu quả. Các nhiệm vụ được thiết kế để không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, mà còn trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng, khả năng cạnh tranh; thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong các ngành công nghiệp, thương mại và năng lượng.
Bộ Công Thương xác định nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực vô cùng quan trọng để ngành Công Thương bứt phá trong giai đoạn tới. Bộ sẽ tập trung định hướng phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất và kinh doanh, qua đó nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh của toàn ngành, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững.
Theo đó, các định hướng được triển khai trong thời gian tới bao gồm: Một là, tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành Công Thương gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh một cách toàn diện, thực chất, phát huy vai trò trụ cột dẫn dắt của các doanh nghiệp Nhà nước và vai trò tích cực của khu vực kinh tế tư nhân. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực quản lý Nhà nước, hoạt động sản xuất, kinh doanh; khuyến khích chuyển dịch cơ cấu công nghiệp sang các ngành công nghệ cao và công nghiệp xanh; phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ, chế tạo thông minh trên cơ sở việc làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, từng bước xây dựng nền công nghiệp tự chủ; phát triển mạnh năng lượng tái tạo, năng lượng mới; nâng cao tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất công nghiệp; hiện đại hóa hệ thống phân phối nội địa, phát triển thương mại điện tử; xây dựng các tập đoàn công nghiệp, thương mại quốc gia đủ tiềm lực đóng vai trò nòng cốt tại thị trường trong nước và tham gia cạnh tranh tại thị trường quốc tế; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; hỗ trợ doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường toàn cầu.
Hai là, thực hiện chuyển đổi toàn diện sang mô hình công nghiệp, thương mại xanh và kinh tế tuần hoàn; kinh tế số và thương mại điện tử. Ưu tiên phát triển công nghiệp môi trường, công nghiệp tái chế, kinh tế tuần hoàn, yêu cầu doanh nghiệp áp dụng giải pháp sản xuất sạch hơn, quản lý phát thải và báo cáo mức phát thải carbon. Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ thân thiện môi trường, chuyển đổi sang mô hình “xuất khẩu xanh”, phát triển hệ thống “phân phối xanh” cả trên kênh truyền thống và điện tử và văn hóa “tiêu dùng xanh”. Tập trung đẩy mạnh công nghiệp 4.0, chuyển đổi số toàn diện doanh nghiệp sản xuất, chế biến, năng lượng và logistics, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, IoT, dữ liệu lớn, blockchain trong quản lý sản xuất và chuỗi cung ứng; đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử B2B, B2C...
Ba là, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ngành Công Thương có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn cao, đủ “Đức - Sức - Tài”, dám nghĩ, dám làm gắn với đổi mới cơ chế tuyển chọn, thu hút, trọng dụng và đãi ngộ đặc biệt đối với người có tài.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao, bền vững và chủ động thích ứng với những biến động phức tạp của kinh tế, chính trị và năng lượng toàn cầu, Bộ Công Thương xác định nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu, đặc biệt trong bối cảnh đất nước phải song song thực hiện mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện COP26 theo xu hướng chuyển dịch năng lượng.
Thời gian qua, Bộ Công Thương đã tập trung cao cho công tác chỉ đạo, lãnh đạo hoàn thiện thể chế, chính sách, thúc đẩy triển khai các dự án trọng điểm nhằm phát triển đồng bộ, toàn diện khung chính sách và hạ tầng năng lượng. Bộ đã tham mưu xây dựng Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 328/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị; xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực 2024 và các nghị định, thông tư hướng dẫn thực hiện.
Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách triển khai các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội và của Chính phủ về phát triển năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng; chủ trì tham mưu Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch điện VIII và Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII; Triển khai chủ trương của Chính phủ về kiện toàn cơ chế điều độ hệ thống điện quốc gia (tiếp nhận và tổ chức hoạt động của NSMO).
Đặc biệt, phối hợp các bộ, ngành, địa phương cụ thể hóa trong quy hoạch tỉnh, đôn đốc thực hiện các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm, nhất là các dự án nguồn điện lớn, lưới điện truyền tải 500kV, 220kV… góp phần từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng điện lực. Đến nay, hệ thống nguồn và mạng lưới nước ta đạt quy mô đứng đầu ASEAN.
Đáng chú ý, trong năm 2025, Bộ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành và tổ chức triển khai Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026 - 2030. Đây là những định hướng chiến lược lớn, tạo khuôn khổ chính sách đủ mạnh để tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho ngành năng lượng trong giai đoạn tới.
Với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Bộ Công Thương xác định sẽ tập trung ưu tiên cho nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia gắn với chuyển dịch năng lượng, từng bước hình thành hệ sinh thái năng lượng hiện đại, an toàn, bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển trong dài hạn của đất nước. Tất nhiên, quá trình này cần được triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn, cấu trúc và lộ trình phát triển kinh tế của Việt Nam.
