Thấy gì từ guồng máy sau những đường dây lừa đảo?

Việc các đường dây lừa đảo tổ chức nhân sự, chia bộ phận, giao chỉ tiêu và vận hành theo quy trình không phải chuyện mới. Mô hình này từng xuất hiện trong nhiều ổ nhóm lừa đảo xuyên biên giới, các app đầu tư, sàn tài chính trá hình hay những đường dây giả danh cơ quan chức năng.

Tuy nhiên, loạt vụ án liên quan đến hoạt động bán “hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ” thời gian gần đây cho thấy cách vận hành ấy đang tiếp tục xuất hiện trong những mô hình kinh doanh tưởng như hợp pháp.

Điển hình, tại Hà Nội, cơ quan điều tra xác định đường dây liên quan tới 27 công ty, với khoảng 17.000 hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ đã được ký kết, số tiền liên quan hành vi phạm tội bước đầu ước tính hơn 2.700 tỷ đồng. Trong khi đó tại TPHCM, cơ quan chức năng cũng đang điều tra nhiều pháp nhân hoạt động trong lĩnh vực bán kỳ nghỉ với phương thức tiếp cận, tư vấn và chốt hợp đồng có nhiều điểm tương đồng.

Phía sau những giao dịch được giới thiệu như các gói nghỉ dưỡng, ưu đãi đầu tư hay cơ hội sinh lời là cả một guồng máy được tổ chức khá chặt chẽ. Từ khâu tìm kiếm dữ liệu khách hàng, tiếp thị, tư vấn qua điện thoại cho tới bộ phận trực tiếp tư vấn, chốt hợp đồng, mỗi công đoạn đều được phân chia rõ ràng.

Dữ liệu khách hàng trở thành một trong những “tài sản” quan trọng nhất. Danh sách số điện thoại, thông tin tài chính, nhu cầu đầu tư hay thói quen tiêu dùng đều có thể bị khai thác để phục vụ cho hoạt động tiếp cận khách hàng.

Theo cơ quan điều tra, các nhóm đối tượng được phân vai khá rõ. Có nhóm điều hành, nhóm quản lý, nhóm phụ trách dữ liệu, nhóm tư vấn qua điện thoại và nhóm trực tiếp chốt giao dịch. Nhân viên kinh doanh được cung cấp sẵn kịch bản tư vấn và hưởng hoa hồng từ 2% đến 20% cho mỗi giao dịch thành công.

Nhóm khách hàng mà các đối tượng nhắm tới thường là những người có tiềm lực tài chính, trong đó có không ít người cao tuổi hoặc có tiền nhàn rỗi. Các lời mời chào thường đánh mạnh vào tâm lý muốn đầu tư an toàn, hưởng ưu đãi hoặc kỳ vọng lợi nhuận hấp dẫn.

Theo các chuyên gia pháp lý, vấn đề không chỉ nằm ở thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, mà còn ở việc cách tổ chức này đang lặp lại ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ lừa đảo đầu tư, giả danh cơ quan chức năng cho tới hợp đồng kỳ nghỉ, điểm chung vẫn là dữ liệu khách hàng, kịch bản tiếp cận và bộ máy vận hành chặt chẽ.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh các, Luật sư Nguyễn Thanh Phong - Trường chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc tội phạm tổ chức hoạt động theo bộ phận, quy trình và chỉ tiêu không còn xa lạ.

Theo Luật sư Phong, điều đáng lưu ý là cách thức này đang tiếp tục xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ lừa đảo xuyên biên giới, đầu tư tài chính trá hình cho tới các hợp đồng kỳ nghỉ.

“Điều đáng lo không chỉ là thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, mà ở chỗ hoạt động phạm tội ngày càng được tổ chức chuyên nghiệp. Khi từng khâu được chia nhỏ, mỗi bộ phận đảm nhận một nhiệm vụ, khả năng tiếp cận nạn nhân sẽ cao hơn, thiệt hại gây ra cũng có thể lớn hơn rất nhiều”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhận định.

Cũng theo Luật sư Phong, xu hướng này khiến việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý trở nên phức tạp hơn, bởi phía sau một giao dịch tưởng như bình thường có thể là cả một hệ thống vận hành chặt chẽ.

“Đây là xu hướng rất đáng lưu ý. Khi tội phạm vận hành bằng dữ liệu, kịch bản và công nghệ, mức độ rủi ro đối với xã hội cũng lớn hơn đáng kể”, Luật sư Phong phân tích.