Thực phẩm bẩn vẫn âm thầm, len lỏi trước thềm Tết Bính Ngọ

Với thủ đoạn ngày càng tinh vi, những lô hàng kém chất lượng vẫn đang tìm mọi cách "thẩm thấu" vào các chợ đầu mối, bếp ăn tập thể và nhà hàng, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng đất Mỏ.

Từ kho hàng lậu đến những chuyến bè đêm

Quảng Ninh, với đặc thù là tỉnh biên giới, có hệ thống cửa khẩu, đường mòn lối mở và đường bờ biển dài, luôn là địa bàn trọng điểm mà các đối tượng buôn bán thực phẩm bẩn nhắm tới.

Còn 3 ngày nữa là Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, áp lực về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) càng trở nên nặng nề khi nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng đột biến. Đây cũng chính là thời điểm các đối tượng bất chấp sức khỏe cộng đồng để trục lợi bằng những lô hàng "ba không": Không nguồn gốc, không giấy phép và không kiểm dịch.

Mới đây, một vụ triệt phá kho hàng quy mô lớn tại phường Móng Cái 1 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự liều lĩnh của các gian thương. Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh phối hợp cùng Đội Quản lý thị trường số 4 đã bất ngờ kiểm tra kho hàng do Lê Hải Minh làm chủ. Tại đây, một "ma trận" thực phẩm đông lạnh hiện ra trước mắt lực lượng chức năng với khối lượng khổng lồ: hơn 2.500kg xúc xích và gần 1.300kg các loại chả mực, tôm hùm, há cảo.

Điều đáng nói, toàn bộ số hàng trị giá hơn 217 triệu đồng này đều được thu gom từ các chợ trôi nổi, không hề có hóa đơn chứng từ hay giấy chứng nhận đảm bảo an toàn thực phẩm. Chủ kho hàng thừa nhận chiến thuật "găm hàng": tập kết số lượng lớn từ sớm, chờ sát Tết khi nhu cầu thị trường lên đỉnh điểm để tung ra bán kiếm lời. Nếu gần 4 tấn thực phẩm không kiểm định này trót lọt vào các bếp ăn tập thể hay các bữa tiệc tất niên, hậu quả đối với sức khỏe người dân là khó lòng đong đếm.

Không chỉ len lỏi trên đường bộ, thực phẩm bẩn còn "vươn vòi" ra cả đường biển. Trước đó, Đồn Biên phòng Trà Cổ đã phát hiện và bắt giữ một bè mảng gỗ xốp không biển kiểm soát tại vùng biển Móng Cái. Trên phương tiện là gần 1 tấn nầm lợn đông lạnh đang trong quá trình vận chuyển vào nội địa. Đối tượng điều khiển là Hoàng Văn Chung (trú tại địa phương) hoàn toàn không xuất trình được bất cứ giấy tờ hợp pháp nào. Những tảng nầm lợn trắng ở nhiệt độ thường, không được bảo quản đúng quy chuẩn kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cực cao trước khi kịp lên bàn nhậu của thực khách.

Theo ông Đỗ Quang Sáng – Chủ tịch HĐQT Công ty CP XNK Thủy sản Quảng Ninh: Cận Tết là thời điểm vàng của thị trường tiêu dùng khi nhu cầu thực phẩm và hàng hóa thiết yếu tăng vọt theo cấp số nhân. Tuy nhiên, sự sôi động này lại chính là 'kẽ hở' lý tưởng để thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng kém chất lượng 'đục nước béo cò'.

Đáng lo ngại hơn, thay vì chỉ xuất hiện tại các chợ truyền thống như trước, thực phẩm không an toàn giờ đây đã tinh vi len lỏi vào cả các kênh bán lẻ hiện đại và đặc biệt là thương mại điện tử – nơi mà người mua khó lòng kiểm chứng trực tiếp bằng mắt thường. Những vụ việc vi phạm liên tiếp bị phanh phui không chỉ gây ra tâm lý hoang mang, lo ngại cho người dân khi lựa chọn thực phẩm cho gia đình trong dịp Tết, mà còn tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của những doanh nghiệp làm ăn chân chính trên địa bàn tỉnh.

Chị Nguyễn Thị Thu Hương (Móng Cái) cho biết, gia đình mình có xu hướng ưu tiên mua thực phẩm tại siêu thị hoặc cửa hàng có chứng nhận an toàn vì lo ngại hàng trôi nổi trên thị trường. Trong khi đó, anh Mai Thu Phương (Hải Hà) cho rằng việc phân biệt sản phẩm thật giả bằng mắt thường ngày càng khó ngay cả khi có mặt trong siêu thị. Cũng bởi vậy, chị Phương mong muốn có thêm công cụ để kiểm tra nguồn gốc hàng hóa trước khi mua.

Siết chặt quản lý, quyết tâm xóa sổ các "điểm nóng" thực phẩm bẩn

Trước diễn biến phức tạp và thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng vi phạm, tỉnh Quảng Ninh đã xác định cuộc chiến chống thực phẩm bẩn là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, đặc biệt là trong đợt cao điểm Tết Bính Ngọ. Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã phát lệnh yêu cầu các ngành thành viên và chính quyền địa phương vào cuộc với tinh thần quyết liệt nhất.

Mục tiêu cốt lõi được đặt ra là: "Không để hình thành các điểm nóng, đường dây, ổ nhóm phức tạp về hàng giả, gian lận thương mại và buôn lậu". Theo đó, các lực lượng nòng cốt như Quản lý thị trường, Công an, Hải quan và Biên phòng đang triển khai các phương án hiệp đồng tác chiến. Không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra các phương tiện vận chuyển trên đường, các lực lượng chức năng còn thực hiện rà soát tận gốc các kho bãi, cơ sở chế biến sâu trong các khu dân cư và các hộ kinh doanh tại các chợ đầu mối.

Tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh việc kiểm tra đột xuất là "vũ khí" quan trọng để đối phó với sự tinh vi của gian thương. Những mặt hàng có sức tiêu thụ lớn như thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc và thực phẩm chức năng sẽ được đặt dưới sự giám sát nghiêm ngặt. Việc xử lý không chỉ dừng lại ở mức phạt hành chính hay tiêu hủy tang vật mà sẽ xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, mang tính chất hệ thống nhằm tạo sức răn đe mạnh mẽ.

Tuy nhiên, bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, vai trò của người tiêu dùng chính là "lá chắn" cuối cùng và quan trọng nhất. Trong bối cảnh hàng thật - hàng giả lẫn lộn, mỗi người dân cần trở thành một người tiêu dùng thông thái. Việc nâng cao cảnh giác, ưu tiên sử dụng các mặt hàng có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng và mua sắm tại các trung tâm thương mại, siêu thị uy tín là cách tự bảo vệ mình và gia đình hiệu quả nhất.

Hiện nay, có nhiều nhóm giải pháp công nghệ đã được phát triển nhằm hỗ trợ người dân lựa chọn sản phẩm an toàn. Trong lĩnh vực truy xuất nguồn gốc hàng hóa, các ứng dụng quét mã vạch và QR code đang được sử dụng rộng rãi như: iCheck Scanner, Barcode Việt và Scan & Check. Các ứng dụng này cho phép người tiêu dùng tra cứu thông tin về nhà sản xuất, đơn vị phân phối, tiêu chuẩn chất lượng, cảnh báo hàng giả hoặc hàng vi phạm quy định. Người dân chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh để quét mã trên bao bì sản phẩm.

Tết là thời điểm của sự sum vầy và bình an. Đừng để niềm vui ấy bị ảnh hưởng bởi những thực phẩm kém chất lượng. Sự quyết liệt của chính quyền kết hợp cùng sự cẩn trọng của người dân sẽ là chìa khóa để Quảng Ninh làm sạch thị trường, đảm bảo một mùa Tết Bính Ngọ an toàn và khỏe mạnh cho mọi nhà.

Cuộc chiến với thực phẩm bẩn tại Quảng Ninh vẫn còn nhiều cam go, nhưng với sự ra quân đồng bộ và quyết liệt, tin rằng những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm kém chất lượng sẽ bị chặt đứt, trả lại môi trường kinh doanh lành mạnh cho vùng đất Mỏ.