Tiềm năng hợp tác Việt Nam - Sri Lanka

Nhận lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Sri Lanka từ ngày 7 đến 8/5/2026.

Theo các chuyên gia, quan hệ thương mại song phương giữa Việt Nam và Sri Lanka nổi bật ở tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế. Trong khi Sri Lanka sở hữu vị trí chiến lược trên tuyến hàng hải quốc tế tại Ấn Độ Dương, cùng tiềm năng về logistics và một số nguyên liệu đầu vào, thì Việt Nam lại có thế mạnh về sản xuất, xuất khẩu và mức độ hội nhập sâu rộng thông qua mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA). Điều này mở ra dư địa hợp tác lớn trong chuỗi cung ứng, trung chuyển hàng hóa và mở rộng thị trường khu vực.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết: “Chúng ta hoàn toàn có đầy đủ cơ sở vững chắc để tin tưởng rằng chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Sri Lanka sẽ trở thành dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới và mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước với tin cậy chính trị được tăng cường ở mức cao hơn, hợp tác trên phạm vi và tầm mức sâu rộng hơn, hiệu quả và thực chất hơn”.

Quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Sri Lanka đang cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ mô hình thương mại truyền thống sang hợp tác sản xuất và đầu tư dài hạn, gắn với chuỗi cung ứng khu vực. Đây được xem là bước tiến quan trọng khi hai nền kinh tế không chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa, mà bắt đầu hướng tới liên kết công nghiệp và chia sẻ năng lực sản xuất.

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka tới Việt Nam vào năm 2025, Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công nghiệp và Phát triển doanh nghiệp Sri Lanka đã ký kết Bản ghi nhớ về chế tạo máy. Văn kiện này được đánh giá là nền móng quan trọng để thúc đẩy hợp tác công nghiệp song phương trong giai đoạn mới.

Bản ghi nhớ không chỉ mang ý nghĩa thúc đẩy thương mại đơn thuần, mà còn phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng công nghiệp trong khu vực. Việc tập trung vào các ngành sản xuất máy móc, thiết bị cơ khí và thiết bị điện cho thấy hai bên đang hướng đến xây dựng nền tảng hợp tác dài hạn trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo - vốn được xem là “xương sống” của quá trình công nghiệp hóa.

Đáng chú ý, hợp tác trong sản xuất động cơ, công cụ kỹ thuật hay thiết bị nông nghiệp mang tính chiến lược bởi đây đều là những ngành tạo ra giá trị gia tăng cao và có khả năng lan tỏa sang nhiều lĩnh vực khác. Nếu tận dụng tốt, doanh nghiệp có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, thay vì chỉ dừng ở gia công hoặc lắp ráp đơn giản.

Ở góc độ kinh tế, việc thúc đẩy thương mại máy móc và thiết bị công nghiệp còn giúp mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp sản xuất, đồng thời tạo động lực chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực kỹ thuật và tiêu chuẩn sản xuất. Đây cũng là cơ hội để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện từ một số thị trường truyền thống.

Tại Kỳ họp lần thứ 3 Tiểu ban Thương mại hỗn hợp giữa Việt Nam và Sri Lanka, hai bên không chỉ rà soát tiến độ thực hiện các nội dung đã thống nhất từ kỳ họp trước, mà còn cho thấy quyết tâm nâng tầm quan hệ kinh tế theo hướng thực chất hơn.

Việc Sri Lanka chủ động kêu gọi doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, ICT, điện - điện tử, logistics và công nghiệp hỗ trợ cho thấy Sri Lanka đang muốn tận dụng kinh nghiệm công nghiệp hóa và năng lực sản xuất ngày càng lớn của Việt Nam để thúc đẩy quá trình tái cơ cấu kinh tế. Đây cũng là tín hiệu cho thấy quan hệ song phương đang dịch chuyển từ thương mại hàng hóa sang hợp tác đầu tư và liên kết công nghệ có chiều sâu hơn.

Riêng trong lĩnh vực đóng và sửa chữa tàu, Sri Lanka sở hữu lợi thế lớn nhờ vị trí chiến lược trên tuyến hàng hải quốc tế tại Ấn Độ Dương, trong khi Việt Nam có năng lực ngày càng cải thiện về công nghiệp đóng tàu và cơ khí. Sự kết hợp này có thể mở ra cơ hội hình thành các trung tâm dịch vụ hàng hải, bảo dưỡng và logistics phục vụ hoạt động thương mại khu vực.