Nhà sáng lập Amazon đang trong quá trình gây quỹ quy mô khổng lồ để hỗ trợ startup AI Project Prometheus tự động hóa các ngành công nghiệp nặng.
Tỷ phú Mỹ Jeff Bezos đang trong quá trình đàm phán sơ bộ để huy động 100 tỷ USD cho một quỹ đầu tư mới, với mục tiêu mua lại các công ty sản xuất và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đẩy nhanh quá trình tự động hóa trong các ngành công nghiệp truyền thống, theo tin độc quyền của WSJ.
Nhà sáng lập Amazon đã tiếp xúc với một số nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới trong nỗ lực gây quỹ này. Vài tháng trước, ông tới Trung Đông để thảo luận với đại diện các quỹ tài sản quốc gia trong khu vực. Gần đây hơn, ông tiếp tục hành trình tương tự tại Singapore.
Quỹ này, được mô tả trong tài liệu gửi nhà đầu tư là một "phương tiện chuyển đổi sản xuất," nhắm thâu tóm các công ty trong những lĩnh vực công nghiệp trọng yếu như sản xuất chip bán dẫn, quốc phòng và hàng không vũ trụ.
Về quy mô, quỹ này sẽ vượt trội hơn hầu hết các quỹ mua lại lớn nhất thế giới hiện nay và ngang tầm với Vision Fund 100 tỷ USD của SoftBank - quỹ đầu tư công nghệ từng thống trị làn sóng đầu tư vào startup toàn cầu trong thập kỷ trước.
Trọng tâm của chiến lược này là Project Prometheus, một startup mà Bezos vừa được bổ nhiệm làm đồng CEO. Đây là lần đầu tiên ông đảm nhận vai trò lãnh đạo chính thức tại một công ty công nghệ kể từ khi rời ghế CEO Amazon vào tháng 7/2021. Ông vẫn giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Amazon.
Project Prometheus đang phát triển các hệ thống AI có khả năng mô phỏng cách thế giới vật lý vận hành — một phân khúc khác biệt hoàn toàn so với các mô hình ngôn ngữ lớn đang thống trị thị trường AI hiện nay. Thay vì xử lý văn bản, công nghệ của Prometheus hướng đến việc tính toán các hiện tượng vật lý phức tạp: mô phỏng luồng không khí quanh cánh máy bay, dự đoán chính xác điểm gãy của một bộ phận kim loại dưới áp lực, hay tối ưu hóa quy trình gia công trong môi trường công xưởng. Công ty dự kiến bước đầu sẽ bán các công cụ phần mềm phục vụ mô phỏng kỹ thuật và thiết kế.
Bezos đảm nhận vai trò đồng CEO cùng với Vik Bajaj, giáo sư tại Trường Y Stanford, người từng đồng sáng lập bộ phận khoa học đời sống của Google, nay là Verily. Prometheus cũng đã tuyển dụng nhân sự từ các phòng thí nghiệm AI hàng đầu như OpenAI và Google DeepMind. Công ty đã huy động được 6,2 tỷ USD tài trợ vào năm ngoái và hiện đang đàm phán để huy động thêm tới 6 tỷ USD. Hội đồng quản trị gần đây đón nhận thêm David Limp, CEO của công ty tên lửa Blue Origin — công ty do chính Bezos sáng lập năm 2000 và đã rót hàng tỷ USD mỗi năm.
Kế hoạch của Bezos theo một logic đầu tư đang ngày càng phổ biến trong giới tài chính: mua lại các doanh nghiệp trong ngành truyền thống, sau đó cấy ghép công nghệ AI vào để gia tăng hiệu suất và lợi nhuận trước khi thoái vốn. Một số công ty đầu tư đang triển khai mô hình tương tự trong các lĩnh vực như kế toán và quản lý bất động sản.
Điều này đặt Bezos vào một cuộc cạnh tranh rộng hơn, nơi làn sóng AI không chỉ dừng lại ở phần mềm văn phòng hay dịch vụ đám mây. Travis Kalanick, cựu CEO Uber, vừa công bố Atoms, một dự án tái định vị startup cũ với tham vọng cải tổ các ngành sản xuất bằng AI. Elon Musk cũng đang thúc đẩy Tesla phát triển robot hình người và liên tục khuếch đại câu chuyện này với các nhà đầu tư.
Riêng với Amazon, lộ trình tự động hóa đã được triển khai từ nhiều năm trước. Công ty này, một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất nước Mỹ, đang tiến gần tới cột mốc có số lượng robot ngang bằng con người trong hệ thống kho vận. Công nghệ AI ứng dụng trong nhà kho thương mại điện tử đã được hoàn thiện dần trong nhiều năm và giờ đây, mô hình đó có thể được nhân rộng sang các lĩnh vực sản xuất nặng hơn.
JPMorgan Chase cũng được cho là đang trong giai đoạn đàm phán sơ bộ để tham gia dự án, thông qua Security and Resiliency Initiative mới thành lập của ngân hàng này. JPMorgan đã ra mắt quỹ 10 tỷ USD cho sáng kiến này vào tháng 12 năm ngoái và bổ nhiệm Todd Combs, cựu Giám đốc đầu tư của Berkshire Hathaway, dẫn dắt.
Sự quan tâm từ các tổ chức tài chính tầm cỡ như JPMorgan phản ánh xu thế rộng hơn: dòng vốn không chỉ đổ vào các công ty AI xây dựng mô hình ngôn ngữ, mà đang mở rộng sang tầng ứng dụng vật lý — nơi AI được tích hợp trực tiếp vào quy trình sản xuất công nghiệp.
