TP HCM đề xuất mở rộng cơ chế hỗ trợ đầu tư, điều chỉnh quy hoạch và tái định cư nhằm thúc đẩy cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang và tái thiết đô thị.
UBND TP HCM đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của HĐND TP HCM quy định cơ chế, chính sách, biện pháp cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư và thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị trên địa bàn.

Hỗ trợ chi phí đầu tư
Theo dự thảo, Nhà nước được đề xuất hỗ trợ chủ đầu tư 50% kinh phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án, tối đa 10 tỷ đồng/dự án. Khoản hỗ trợ gồm giao thông, năng lượng, chiếu sáng, thông tin liên lạc, cấp thoát nước, xử lý nước thải, chất thải rắn và vệ sinh công cộng, không bao gồm hạ tầng kỹ thuật bên trong tòa nhà. Nhà nước cũng hỗ trợ 50% kinh phí tổ chức di dời, cưỡng chế di dời.
Đối với các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị, TP HCM dự kiến áp dụng thêm cơ chế phát triển khu đô thị mới, khu nhà ở hỗn hợp để tạo quỹ nhà ở xã hội, tái định cư, nhà ở công vụ và thương mại. Thành phố có thể điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất, cơ cấu nhà ở, chỉ tiêu quy hoạch nếu đáp ứng yêu cầu hạ tầng, đồng thời khai thác không gian ngầm, không gian trên cao.
Các cơ chế hỗ trợ kinh phí và điều chỉnh quy hoạch liên quan trực tiếp đến phương án đầu tư của doanh nghiệp, đặc biệt tại những khu chung cư cũ có nhiều chủ sở hữu, cần tổ chức di dời và đầu tư lại hệ thống hạ tầng. Khả năng cân đối quỹ nhà tái định cư, diện tích thương mại và chi phí xây dựng cũng ảnh hưởng đến tính khả thi của từng dự án.
Người dân bị ảnh hưởng bởi dự án còn được đề xuất hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng cho mỗi lao động và vay vốn ưu đãi tương đương 36 tháng lương tối thiểu vùng/hộ.
Với chung cư cũ xây dựng trước năm 1994 có sở hữu hỗn hợp, TP HCM có thể bố trí ngân sách sửa chữa phần diện tích sử dụng chung nhằm bảo đảm an toàn công trình.
Dự thảo cũng đề xuất ưu tiên hộ gia đình, cá nhân không đủ điều kiện tái định cư được mua, thuê mua nhà ở xã hội tại TP HCM mà không phải bốc thăm và không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập. Sau khi thanh toán đủ tiền, người mua được bán lại theo cơ chế thị trường.
Liên quan đến công tác di dời và tái định cư khi cải tạo chung cư, luật sư Phạm Thanh Tuấn - chuyên gia pháp lý bất động sản nhận định việc xác định trường hợp phải phá dỡ, lập phương án bồi thường và tổ chức di dời cần được xem xét đồng bộ.
Theo ông Tuấn, chính sách cần bảo đảm xử lý kịp thời công trình mất an toàn, đồng thời xác định rõ quyền của chủ sở hữu và cơ chế đồng thuận. Đối với trường hợp không phải di dời khẩn cấp, việc di dời cần gắn với bố trí chỗ ở tạm thời hoặc thanh toán kinh phí để người dân tự lo chỗ ở.
Ngoài ra, UBND cấp xã cũng được giao tổ chức lập kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư, lựa chọn chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án nằm trong địa giới một đơn vị hành chính cấp xã.