TP HCM khẳng định vị thế "anh cả" khi dẫn đầu cả nước về Chỉ số Hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI) năm 2025 với 5,67 điểm do VCCI công bố.
Báo cáo Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2025 vừa công bố đã phác họa một bức tranh đầy tính dự báo cho Thành phố Hồ Chí Minh. Giữa một sơ đồ hành chính mới chỉ còn 34 tỉnh, thành phố, Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định sức mạnh nội tại của khu vực kinh tế tư nhân qua chỉ số BPI dẫn đầu cả nước, mà còn nằm trong nhóm 13 địa phương chất lượng điều hành Khá của cả nước - theo PCI 2025.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số từ năm 2026, vai trò của Thành phố Hồ Chí Minh chưa bao giờ quan trọng hơn thế. Tại lễ công bố PCI 2025, cái tên Thành phố Hồ Chí Minh đã rực sáng ở một thước đo hoàn toàn mới: Chỉ số Hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI).
Theo báo cáo của VCCI, Chỉ số Hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI) Thành phố Hồ Chí Minh với điểm số 5,67 (xếp thứ 1/34 tỉnh, thành phố), chính thức trở thành "quán quân" về sức khỏe thực chất của doanh nghiệp. Đây là kết quả tổng hòa từ quy mô thị trường khổng lồ và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (điểm chiều cạnh 1 = 5,19; điểm chiều cạnh 2 bằng 6,15)dẫn đầu nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới. Những con số thống kê sau đây không chỉ là niềm tự hào của Thành phố mà còn là giấc mơ của nhiều địa phương khác:
Mật độ doanh nghiệp kỷ lục: 4,33 doanh nghiệp thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân – mức cao nhất cả nước.
Chiều sâu chuỗi cung ứng: 7,7% doanh nghiệp tư nhân tại đây đã len lỏi được vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia (FDI).
Năng lực tự thân: 10% doanh nghiệp có bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) riêng biệt.
Những dữ liệu này khẳng định một chân lý: Thành phố Hồ Chí Minh là mảnh đất màu mỡ nhất để các ý tưởng kinh doanh nảy mầm và lớn mạnh. Khả năng chuyển hóa tiềm lực thị trường thành năng lực cạnh tranh cốt lõi tại đây là một tham chiếu quan trọng cho cả nước trong nhiệm kỳ tới.

Nếu BPI cho thấy doanh nghiệp tại Thành phố đang "khỏe" nhờ nội lực và thị trường, thì các chỉ số thành phần PCI lại chỉ ra rằng "môi trường nuôi dưỡng" của chính quyền vẫn còn nhiều rào cản.
Để giữ vững vai trò đầu tàu, Thành phố không chỉ cần một thị trường sôi động mà phải quyết liệt thực hiện sứ mệnh hóa giải các rào cản hành chính, chuyển mình thực sự thành một chính quyền kiến tạo và phục vụ.
Điểm sáng hiếm hoi trong nhóm điều hành là Tiếp cận nguồn lực (xếp thứ 8 với 6,28 điểm). Điều này cho thấy nỗ lực của Thành phố trong việc khơi thông đất đai, vốn, mặt bằng kinh doanh, tín dụng và dữ liệu của địa phương đã có những chuyển biến tích cực. Nhưng khi nhìn sâu hơn vào các chỉ số còn lại, chúng ta thấy một sự "hụt hơi" đáng báo động so với vị thế của một đô thị đặc biệt.
Hàng loạt chỉ số quan trọng đang nằm ở mức Khá trong bảng xếp hạng 34 tỉnh thành:
Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp (hạng 11) với 5,61 điểm: Chưa tương xứng với sự đa dạng và nhu cầu khổng lồ của cộng đồng doanh nghiệp tại đây.
Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính với 7,52 điểm và cchỉ số Thiết chế pháp lý với 7,01điểm đều xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố. Cho thấy, doanh nghiệp vẫn đang phải mất quá nhiều thời gian và nguồn lực để giải quyết các thủ tục hành chính và tranh chấp kinh tế.
Chỉ số Gia nhập thị trường 7,29 điểm xếp thứ 15; Chính quyền kiến tạo với 5,38 điểm xếp thứ 16. Một bộ máy quản trị đô thị lớn dường như đang gặp khó khăn trong việc chuyển đổi từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ".
Đáng quan ngại nhất chính là Tính minh bạch Thành phố Hồ Chí Minh chỉ số Tính minh bạch với 6,93 điểm và xếp thứ 17; Chi phí không chính thức xếp thứ 30/34 với 6,77 điểm. Việc xếp hạng gần cuối bảng về chi phí không chính thức là một "điểm đen" cần phải tẩy xóa ngay lập tức. Khi doanh nghiệp phải chi trả những khoản phí "ngoài luồng" để vận hành, niềm tin vào sự công bằng và tính thượng tôn pháp luật sẽ bị xói mòn, trực tiếp đe dọa đến sự bền vững của hệ sinh thái BPI dẫn đầu nói trên.
Để hiện thực hóa Nghị quyết 68-NQ/TW, xác định kinh tế tư nhân là "động lực quan trọng nhất", TP. Hồ Chí Minh cần thực hiện những bước đột phá sau:
Thứ nhất: Số hóa tuyệt đối để minh bạch. Thành phố cần đẩy mạnh công khai hóa các quy hoạch, dự án đầu tư trên nền tảng số. Khi thông tin được phơi bày dưới ánh sáng công nghệ, cơ hội cho "chi phí không chính thức" (đang xếp hạng 30) sẽ tự động triệt tiêu.
Thứ hai: Tái cấu trúc tư duy phục vụ. Chỉ số "Chính quyền kiến tạo" ở hạng 16 cho thấy một bộ phận cán bộ vẫn còn xa rời thực tiễn doanh nghiệp. Thành phố cần một cơ chế đánh giá cán bộ dựa trên sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp một cách thực chất, thay vì chỉ dựa trên các báo cáo định kỳ.
Thứ ba: Bảo vệ doanh nghiệp bằng thiết chế pháp lý vững mạnh. Với hạng 12 về thiết chế pháp lý, Thành phố cần nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp và thực thi pháp luật. Doanh nghiệp cần một điểm tựa pháp lý an toàn để họ yên tâm dồn lực cho R&D và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thành phố Hồ Chí Minh đang nắm giữ "vốn quý" nhất là một cộng đồng doanh nghiệp tư nhân năng động, có độ sâu về R&D và khả năng hội nhập quốc tế cao nhất cả nước. Nhiệm vụ của chính quyền là không được để những rào cản hành chính và sự thiếu minh bạch kìm hãm sức mạnh ấy.
PCI 2025 và chỉ số BPI thí điểm đã đặt Thành phố Hồ Chí Minh vào một vị thế đặc biệt: Để thực sự trở thành "đầu tàu" dẫn dắt cả nước bước vào kỷ nguyên tăng trưởng hai con số, thành phố cần xây dựng một bộ máy thực sự chuyển mình thành một chính quyền kiến tạo, phục vụ.