Sau 30 năm, Bình Điền chuyển từ nghiên cứu sản phẩm sang phát triển giải pháp canh tác toàn diện, lấy khoa học, công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo làm nền tảng cho nông nghiệp xanh, hiệu quả, thích ứng biến đổi khí hậu.
Chiều 21/8/2026, tại TP.HCM, Cổ phần Phân bón Bình Điền (Mã chứng khoán: BFC) tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Hội đồng Khoa học (1996–2026) với chủ đề “30 năm Hội đồng Khoa học – Đồng hành – Bình Điền vững bước”.
Sự kiện là dịp nhìn lại chặng đường ba thập kỷ kết nối giữa doanh nghiệp và đội ngũ các nhà khoa học, đồng thời đặt ra định hướng mới trong việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Từ nền tảng nghiên cứu và phát triển sản phẩm, Bình Điền đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái giải pháp canh tác, đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tháng 9 năm 1996, trong bối cảnh nền nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ sau thời kỳ đổi mới, ông Lê Quốc Phong – nguyên Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền – đã đưa ra một quyết định có ý nghĩa chiến lược: thành lập Hội đồng Cố vấn Khoa học Kỹ thuật. Đây là mô hình kết nối trí thức công – tư đầu tiên trong ngành phân bón Việt Nam, quy tụ các nhà khoa học hàng đầu về nông hóa, thổ nhưỡng, dinh dưỡng cây trồng, bảo vệ thực vật và công nghệ vi sinh.
Xuất phát từ tư duy "muốn sản phẩm tốt thì trong sản phẩm phải có hàm lượng chất xám", qua các thế hệ Chủ tịch Hội đồng – từ GS.TS. Vũ Cao Thái, GS.TS. Mai Văn Quyền đến PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ – Hội đồng Khoa học Kỹ thuật đã trở thành "bộ não tri thức", tham gia định hướng nghiên cứu, phát triển sản phẩm và xây dựng quy trình kỹ thuật phù hợp với từng vùng sinh thái.
Điều đặc biệt của mô hình này là khoa học không dừng lại trong phòng nghiên cứu. Các nhà khoa học đã cùng cán bộ Bình Điền xuống ruộng, lên rẫy, đến từng vùng sinh thái, khảo nghiệm trên từng loại đất và cây trồng; từ đó chuyển hóa những kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm phân bón Đầu Trâu chuyên dùng và những quy trình canh tác phù hợp với điều kiện thực tế của người nông dân.
Đây chính là một trong những nền tảng tạo nên bản sắc Bình Điền: khoa học phải được kiểm chứng trên đồng ruộng và giá trị cuối cùng của khoa học phải được đo bằng hiệu quả mà người nông dân nhận được.
Đó là chương trình Canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai tại 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần giúp nông dân giảm 20–30% lượng phân bón hóa học, giảm 30–50% lượng giống gieo sạ và gia tăng lợi nhuận từ 2,5–4,5 triệu đồng/ha; Chương trình Canh tác cà phê thông minh tại Tây Nguyên hướng người trồng cà phê đến quản lý dinh dưỡng dựa trên sức khỏe đất, sử dụng đầu vào hợp lý, nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, trong thực hiện đề án phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Bình Điền hiện là đơn vị doanh nghiệp nòng cốt đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia xây dựng và chuyển giao quy trình kỹ thuật giảm phát thải vào sản xuất.
Song song đó, hàng ngàn lớp tập huấn, mô hình trình diễn và hàng trăm chương trình truyền hình, phát thanh, báo chí chuyên sâu như "Cùng Đầu Trâu làm giàu", “Phân bón với Nhà nông”, "Đồng hành và Chia sẻ", "Canh tác thông minh"... đã giúp chuyển tải kiến thức khoa học thành những hướng dẫn gần gũi, dễ hiểu và có thể áp dụng trực tiếp trên đồng ruộng. Qua đó, mối quan hệ giữa Nhà khoa học – Doanh nghiệp – Hệ thống khuyến nông – Nông dân từng bước hình thành một hệ sinh thái chuyển giao tri thức phục vụ sản xuất.
Sau ba thập kỷ đưa kết quả nghiên cứu vào sản phẩm và thực tiễn canh tác, Bình Điền đang đặt ra yêu cầu mới: phát huy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu để giải quyết những bài toán dài hạn của nông nghiệp.
Yêu cầu này xuất phát từ những thay đổi ngày càng rõ nét của sản xuất nông nghiệp. Biến đổi khí hậu, suy giảm sức khỏe đất, yêu cầu giảm phát thải, tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao và quá trình chuyển đổi số đang đặt ra những bài toán vượt ra ngoài mục tiêu gia tăng năng suất.
Theo đó, bài toán của người nông dân ngày càng mang tính tổng thể hơn. Không chỉ sử dụng phân bón và các nguồn lực đầu vào hiệu quả, sản xuất còn phải giảm chi phí, cải thiện sức khỏe đất, nâng cao chất lượng nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải, ứng dụng dữ liệu và từng bước đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là những hướng mở rộng không gian nghiên cứu và phát triển của Bình Điền trong giai đoạn mới.
Để đưa nghiên cứu nhanh hơn vào sản xuất, vai trò kết nối của Hội đồng Khoa học tiếp tục được đặt ở vị trí quan trọng. Giai đoạn 2026–2030, Hội đồng sẽ kết nối Bình Điền với các viện, trường, cơ quan quản lý, hệ thống khuyến nông, doanh nghiệp công nghệ và đối tác trong, ngoài nước nhằm thúc đẩy ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Trên nền tảng những chương trình đã triển khai, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng các hướng nghiên cứu và hợp tác cho giai đoạn 2026–2030. Trong đó, một số lĩnh vực được tập trung gồm:
Thứ nhất, với cây ăn trái, Bình Điền phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Viện Cây ăn quả miền Nam và Hội Làm vườn Việt Nam triển khai các mô hình canh tác thông minh trên cây sầu riêng, thanh long, xoài; đồng thời hợp tác với Sở NN&MT tỉnh Đồng Nai và CLB Doanh nông Việt Nam phát triển bền vững chuỗi giá trị bưởi Đồng Nai.
Thứ hai, với cây lúa, Bình Điền cùng Viện Lúa ĐBSCL, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, số hóa và các giải pháp tăng cường sức khỏe đất, gắn với Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Thứ ba, công nghệ sinh học được đặt vào bài toán giảm phát thải. Bình Điền hợp tác với Công ty Công nghệ Sinh học BioSpring nghiên cứu, phát triển các vi sinh vật có khả năng hạ phèn, khử ngộ độc hữu cơ và giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới cải thiện sức khỏe đất và giảm sử dụng phân bón hóa học.
Những hướng nghiên cứu này cho thấy phạm vi ứng dụng khoa học đang được mở rộng từ sản phẩm sang cả quy trình và hệ thống canh tác. Thay vì chỉ tập trung tạo ra sản phẩm phân bón mới, nghiên cứu được đặt trong mối liên hệ với những vấn đề lớn hơn của nông nghiệp như sức khỏe đất, hiệu quả đầu vào, giảm phát thải, thích ứng khí hậu và nâng cao giá trị nông sản.
Một trong những nội dung sâu sắc và đọng lại nhiều cảm xúc nhất tại Lễ kỷ niệm là chương trình tri ân các thế hệ Nhà khoa học – những người đã dành trọn trí tuệ và tâm huyết cống hiến cho thương hiệu Phân bón Đầu Trâu và sự phát triển của nông nghiệp Việt Nam. Bình Điền trân trọng tưởng nhớ công lao nền tảng của các cố Nhà khoa học, cùng sự gắn bó không quản ngại gian khổ của các chuyên gia qua các thời kỳ trên khắp các vùng miền đất nước và các quốc gia lân cận (Lào, Campuchia, Myanmar…).
Ghi nhận những đóng góp to lớn đó, Hội đồng Khoa học Công ty CP Phân bón Bình Điền đã vinh dự đón nhận Bằng khen của Hiệp hội Phân bón Việt Nam (vì thành tích xuất sắc góp phần phát triển ngành phân bón giai đoạn 2020–2025) và Giấy khen từ Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem). Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến thầm lặng nhưng hết sức vẻ vang của tập thể các Nhà khoa học Bình Điền.
Đại diện doanh nghiệp, ông Ngô Văn Đông – Tổng Giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền phát biểu nhấn mạnh: “Phương châm xuyên suốt của Bình Điền là luôn đặt người nông dân làm trung tâm và khoa học kỹ thuật làm nền tảng. Ba mươi năm qua, chúng tôi đã đồng hành cùng nhà nông bằng sản phẩm tốt và giải pháp canh tác hiệu quả. Trong giai đoạn mới, trước những thách thức của biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, Bình Điền cam kết cùng Hội đồng Khoa học sẽ đưa hàm lượng trí tuệ, công nghệ xanh và dữ liệu số nhiều hơn nữa vào từng quy trình sản xuất, giúp bà con canh tác hiệu quả hơn, nâng cao giá trị nông sản Việt và vững bước hướng tới tương lai xanh”.
