Báo cáo của BCH TƯ khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội Đảng XIV khẳng định tinh thần tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường để thực hiện hai mục tiêu trăm năm, đưa đất nước vào kỷ nguyên mới.
Quan điểm chỉ đạo Đại hội XIV của Đảng là sự kết tinh giữa kiên định và đổi mới, giữa nguyên tắc và sáng tạo, giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Việc kiên định hệ quan điểm chỉ đạo mang tính nguyên tắc, đồng thời không ngừng bổ sung, hoàn thiện phù hợp với thực tiễn chính là nền tảng tư tưởng - chính trị vững chắc để Việt Nam thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, vì hạnh phúc của Nhân dân và tương lai của dân tộc trong giai đoạn mới.
Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII, do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại phiên khai mạc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV nhận định: nhiệm kỳ XIII đã trải qua “nhiều khó khăn đan xen, nhiều thách thức chồng lấn. Đó là thiên tai, bão lũ, dịch bệnh; các rủi ro an ninh truyền thống và phi truyền thống; cạnh tranh chiến lược gay gắt; biến động, đứt gãy chuỗi cung ứng, năng lượng, lương thực; cùng với những vấn đề nội tại tích tụ qua nhiều năm”. Nội dung báo cáo cũng cho rằng “chưa bao giờ chúng ta phải đối mặt với nhiều thách thức, nhiều đòi hỏi gay gắt, nhiều sức ép cạnh tranh như lúc này”. Trong bối cảnh đó, phân tích tiềm năng, cơ hội, và quyết tâm chính trị của Đảng cũng như khát vọng của Nhân dân, Báo cáo tiếp tục khẳng định những tầm nhìn lãnh đạo chiến lược, sẽ định hình tiến trình phát triển đất nước trong thời gian sắp tới.
Mục tiêu tổng quát mà chúng ta hướng tới là “Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc”. Đặc biệt, hai mục tiêu cụ thể mà cả hệ thống chính trị sẽ quyết tâm thực hiện là: đến năm 2030 (kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng), đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 (kỷ niệm 100 năm thành lập nước), Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, là một nước xã hội chủ nghĩa. Để hiện thực hóa hai mục tiêu trăm năm nêu trên, trước hết, chúng ta “phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm”.
Mọi người dân Việt Nam đều có thể dễ dàng đồng thuận rằng cả hai mục tiêu trăm năm đều rất thách thức. Theo Báo cáo trình Đại hội XIV, “Chưa bao giờ nguyện ước về một Việt Nam dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc lại gần với chúng ta như hôm nay”.
Quả vậy, sau bốn thập kỷ đổi mới và hội nhập quốc tế, những kết quả mà chúng ta đã đạt được là không thể phủ nhận. Mức sống của Nhân dân, vị thế quốc gia, hình ảnh và uy tín của Việt Nam trong quan hệ quốc tế đã thay đổi hoàn toàn. Vì thế, khát vọng đưa đất nước tiến lên tầm cao mới là hoàn toàn đúng đắn và chính đáng. Tự hào về những thành công trong quá khứ, Báo cáo nêu quan điểm: chúng ta “tuyệt đối không được "ngủ quên bên vòng nguyệt quế". Bởi lẽ, hai mục tiêu trăm năm đang cần sự nỗ lực tư duy, sáng tạo, và cùng hành động của cả hệ thống chính trị cũng như toàn thể dân tộc Việt Nam.
Bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV được xác định là sự kiện có ý nghĩa lịch sử, được coi là “dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước trong bối cảnh, cục diện và mục tiêu mới”. Để có thể đưa đất nước đạt đến vị thế quốc gia phát triển trong hai thập kỷ sắp tới, Báo cáo khẳng định Đại hội XIV cần phải là “Đại hội của ý chí tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, của khát vọng vươn lên… có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính "bệ phóng" để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước”.
Tự tin tức là niềm tin, lòng tin vào chính bản thân mình. Trước những mục tiêu đầy thách thức, dù ở cấp độ cá nhân, tổ chức, địa phương hay quốc gia, một điều kiện đầu tiên là chúng ta phải có nhận thức khách quan về bối cảnh và các điều kiện hiện tại, cùng với đó là niềm tin vào khả năng hoàn thành các mục tiêu trong tương lai. Trong khi đó, tự chủ có nghĩa là sự “chủ động tự thân”, độc lập và quyết đoán thực hiện và chịu trách nhiệm với các quyết định của mình, không để các yếu tố bên ngoài chi phối quan điểm, mục tiêu, và quá trình thực hiện quyết định.
Quả vậy, tinh thần tự tin và tự chủ thể hiện rõ nhất khi Báo cáo khẳng định nhu cầu hành động quyết liệt trong toàn hệ thống chính trị để hiện thực hóa các khát vọng phát triển quốc gia: “Điểm yếu lớn nhất của chúng ta là nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu. Vì vậy, văn kiện lần này nhấn mạnh yêu cầu hành động; đề cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng "nói nhiều làm ít", "nói hay, làm dở", thậm chí "nói không đi đôi với làm"; thiếu kiểm tra, giám sát; đề ra mục tiêu cao nhưng triển khai chậm, hiệu quả thấp”.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng cạnh tranh, phức tạp, phụ thuộc lẫn nhau, và khó lường như hiện nay, Báo cáo khẳng định quan điểm đúng đắn về “tự lực và tự cường” trong tư duy lãnh đạo phát triển đất nước. Trong cuộc sống hàng ngày, tự lực và tự cường có nghĩa là khả năng tự kiểm soát mục tiêu và hành động để tự vươn lên, dựa vào sức mình là chính, chứ không phụ thuộc vào người khác, hay các yếu tố bên ngoài.
Theo tinh thần thể hiện trong Báo cáo, để đất nước có thể bứt phá phát triển, chúng ta cần xác quyết niềm tin rằng chỉ có chính chúng ta, chính dân tộc Việt Nam mới có thể tư duy và hành động để thay đổi vị thế quốc gia. Cũng có nghĩa, trong khi luôn tìm kiếm, tiếp cận, và tận dụng mọi cơ hội hỗ trợ quốc tế, dứt khoát chỉ có Nhân dân Việt Nam, khát vọng vươn mình của dân tộc, cùng vai trò lãnh đạo của Đảng mới là những nguồn lực và động lực then chốt nhất, quyết định khả năng thành công của hai mục tiêu trăm năm.
Để thực hiện quan điểm tự lực và tự cường trong phát triển đất nước, bên cạnh tiếp tục khẳng định ba đột phá chiến lược (thể chế, nguồn nhân lực, và cơ sở hạ tầng), Báo cáo đã đúc kết 05 bài học thành công cần tiếp tục phát huy trong lãnh đạo của Đảng sau bốn thập kỷ đổi mới, đó là: kiên định và vận dụng sáng tạo những giá trị của nền tảng tư tưởng; bảo đảm năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng; trung thành với quan điểm “Dân là gốc”; bám sát thực tiễn, hành động quyết liệt và kỷ luật, và không ngừng đổi mới tư duy, cảnh giác với các biểu hiện chủ quan, duy ý chí, giáo điều, cơ hội.
Báo cáo cũng đã nêu quan điểm đúng và trúng khi xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực then chốt, động lực trung tâm thúc đẩy tăng trưởng; “là nền tảng nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh; là công cụ nâng cao hiệu quả quản trị, năng lực tự chủ quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh; là phương thức để tạo ra các mô hình kinh doanh mới, việc làm mới, giá trị gia tăng mới”.
Cuối cùng và trên tất cả, khát vọng Việt Nam 2030 và 2045 sẽ trở thành hiện thực nếu chúng ta khơi dậy được truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy được sức mạnh văn hóa, cũng như tiềm năng của con người Việt Nam cho phát triển.
