TS Phan Đức Hiếu, Uỷ viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội nhận định, cần các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ ứng dụng AI thông qua nền tảng dữ liệu “sạch”, “đủ” và “sống” cùng sự thay đổi thực chất quy trình quản lý.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành yêu cầu bắt buộc, giúp doanh nghiệp logistics tối ưu vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, để công nghệ được ứng dụng rộng rãi, đặc biệt tại khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp, đồng thời đổi mới tư duy quản lý nhà nước nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các mô hình kinh doanh mới phát triển.
- Ông đánh giá như thế nào về xu hướng ứng dụng AI trong hoạt động logistics hiện nay?
Việc ứng dụng công nghệ số nhằm tối ưu hóa, nâng cao hiệu quả hoạt động logistics là rất có ý nghĩa. Thời gian gần đây, vai trò của khoa học công nghệ, đặc biệt là AI trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại và logistics đang ngày càng rõ nét.
Điều quan trọng hơn là từ câu chuyện của doanh nghiệp, chúng ta có thể liên hệ tới yêu cầu đổi mới trong hoạt động quản lý Nhà nước. Rõ ràng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là AI trong quản lý Nhà nước là yêu cầu cần thiết.
Về chủ trương, chính sách, chúng ta đã có những thay đổi, những định hướng chủ trương nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất kinh doanh cũng như trong quản lý Nhà nước rất mạnh mẽ. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất hiện nay vẫn là khâu tổ chức thực hiện. Theo tôi, việc triển khai hiệu quả ứng dụng khoa học công nghệ trong cả quản lý Nhà nước và hoạt động sản xuất kinh doanh là yêu cầu vô cùng cấp thiết.
Tôi cũng nhận thấy đã có những chuyển biến tích cực trong ứng dụng AI vào hoạt động logistics, đặc biệt tại các doanh nghiệp lớn. Điều đó cho thấy hiệu quả và xu hướng tất yếu của việc ứng dụng công nghệ trong ngành logistics.
- Chắc hẳn vẫn còn những “điểm nghẽn”? Và những đòi hỏi chính sách cũng như quản lý Nhà nước như thế nào để phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình này, thưa ông?
Điều tôi băn khoăn nhất là khả năng tiếp cận công nghệ của doanh nghiệp logistics nhỏ, siêu nhỏ và doanh nghiệp vừa. Các doanh nghiệp lớn có đủ năng lực, nguồn lực và áp lực để đầu tư, ứng dụng AI vào tối ưu hóa hoạt động sản xuất kinh doanh và logistics. Nhưng với doanh nghiệp nhỏ, đây là thách thức rất lớn, nhóm doanh nghiệp này lại hạn chế cả về tài chính lẫn năng lực triển khai. Khoa học công nghệ không chỉ là câu chuyện tiền bạc mà còn là giải pháp, là năng lực tổ chức thực hiện.
Do đó, thời gian tới cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ ứng dụng khoa học công nghệ và AI để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Nếu không, khoảng cách cạnh tranh giữa các nhóm doanh nghiệp sẽ ngày càng lớn.
Vấn đề thứ hai là quá trình tự động hóa trong hoạt động logistics và sản xuất kinh doanh là rất cao, đang kéo theo yêu cầu rất lớn về dữ liệu. Dữ liệu phải “sạch”, phải “đủ” và phải “sống”. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với việc ứng dụng AI và khoa học công nghệ. Từ góc độ quản lý Nhà nước, hoàn toàn có thể hỗ trợ doanh nghiệp ở khía cạnh này.
Ví dụ, nhiều doanh nghiệp phản ánh rủi ro do địa chỉ giao hàng thiếu chính xác, dẫn đến sai lệch trong vận chuyển. Nếu dữ liệu cư trú được định danh và chuẩn hóa để dùng chung, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sẽ được nâng lên đáng kể, đồng thời giảm thiểu rủi ro phát sinh.
Đặc biêt, khi khoa học công nghệ được ứng dụng sâu rộng trong sản xuất kinh doanh, các quy định quản lý Nhà nước cũng phải thay đổi để phù hợp với bản chất của các mô hình kinh doanh mới.
Không thể tiếp tục áp dụng tư duy quản lý truyền thống cho các hoạt động kinh doanh hiện đại. Ví dụ, các quy định liên quan đến công khai giá, niêm yết giá hay vấn đề về chia sẻ, dùng chung dịch vụ đều cần được cân nhắc, thay đổi, điều chỉnh phù hợp với thực tiễn mới, không thể áp dụng cứng nhắc. Nếu quy định vẫn dựa trên tư duy cũ, vô hình trung sẽ hạn chế sự sáng tạo và đổi mới của doanh nghiệp.
- Theo ông, trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ từ doanh nghiệp, hệ thống quản lý cần điều chỉnh thực chất như thế nào để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp?
Đây chính là vấn đề thứ ba tôi muốn đề cập. Từ sự chuyển động mạnh mẽ của doanh nghiệp, bộ máy quản lý Nhà nước cũng phải có sự chuyển đổi tương ứng. Chủ trương đã có, nhưng điều quan trọng là triển khai thực tế. Tôi mong rằng thời gian tới, các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là AI, trong giải quyết thủ tục hành chính, chuyển lên những cấp độ cao hơn để đảm bảo tính đồng bộ.
Theo đó, không chỉ thay hồ sơ giấy bằng hồ sơ trực tuyến mà phải nâng cấp hơn. Đích đến phải là tối ưu hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao năng suất giải quyết công việc. Giá trị cốt lõi của ứng dụng khoa học công nghệ không chỉ nằm ở việc giảm tiếp xúc trực tiếp hay số hóa giấy tờ, mà còn phải tạo ra thay đổi thực chất trong quy trình vận hành, giảm thời gian, nâng cao công suất xử lý. Khi đó, hệ thống mới có thể xử lý khối lượng lớn hồ sơ một cách hiệu quả hơn, tránh tình trạng quá tải do số lượng thủ tục tăng cao như hiện nay.
- Trân trọng cảm ơn ông!
