“Ván cược” 110 tỷ USD vào OpenAI

Khoản đầu tư khổng lồ này không chỉ nâng định giá của công ty mẹ ChatGPT lên 730 tỷ đến 840 tỷ USD, ngang ngửa các tập đoàn hàng đầu thế giới, mà còn phơi bày bức tranh toàn cảnh về một cuộc chơi đầy tham vọng giành quyền kiến tạo trí tuệ nhân tạo tổng quát (Artificial General Intelligence - AGI).

“Cuộc chơi” của những kỷ lục

Khác với những thương vụ gọi vốn thông thường, 110 tỷ USD không đến từ các quỹ đầu tư mạo hiểm truyền thống mà là sự tham gia của những “cá voi” công nghệ với những điều khoản chiến lược chưa từng có tiền lệ. Dẫn đầu là Amazon với cam kết lên tới 50 tỷ USD, tiếp theo là Nvidia và SoftBank, mỗi bên rót 30 tỷ USD.

Tuy nhiên, đằng sau những con số khổng lồ là cấu trúc tài chính phức tạp mang tính “đặt cược có điều kiện”. Theo nguồn tin từ Phoenix Finance, Amazon chỉ giải ngân ngay 15 tỷ USD, số còn lại 35 tỷ USD phụ thuộc vào việc OpenAI đạt được một số mốc phát triển nhất định, bao gồm khả năng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) thành công trong năm nay hoặc đạt được bước đột phá AGI.

Về phía Nvidia, khoản đầu tư gắn liền với cam kết sử dụng 5 gigawatt năng lượng tính toán từ hệ thống chip thế hệ Vera Rubin của hãng, qua đó biến thương vụ này thành một hợp đồng “tự củng cố” khi OpenAI trở thành khách hàng lớn nhất của chính nhà đầu tư.

Trong cuộc chơi này, SoftBank hiện lên như một nhà đầu tư tài chính thuần túy nhất. Với tổng mức đầu tư lũy kế lên tới hàng trăm tỷ USD, tỷ phú Masayoshi Son dường như đang đặt cược tương lai của tập đoàn vào niềm tin rằng AGI sẽ là điểm đến cuối cùng của dòng vốn toàn cầu.

Sam Altman, CEO của OpenAI, đã bày tỏ sự phấn khích trên mạng xã hội X: “Chúng tôi hợp tác với Amazon để mang đến một thế hệ sản phẩm mới, đặc biệt là các doanh nghiệp với môi trường chạy trạng thái (stateful runtime environment)”.

Trên thực tế, sự tham gia của Amazon mang đến một bước ngoặt trong chiến lược hạ tầng của OpenAI. Bên cạnh khoản đầu tư, hai bên mở rộng thỏa thuận thương mại lên tới 100 tỷ USD trong 8 năm tới, qua đó đưa Amazon Web Services (AWS) trở thành đối tác điện toán đám mây chiến lược, song song với Microsoft Azure. Động thái này cho thấy OpenAI đang theo đuổi chiến lược “đa đám mây” nhằm tối ưu hóa chi phí và đảm bảo nguồn lực tính toán, thay vì phụ thuộc vào bất kỳ đối tác độc quyền nào.

Tuy nhiên, điều này đặt ra câu hỏi về mối quan hệ vốn được cho là “độc quyền” với Microsoft - nhà đầu tư lớn nhất trước đó. Trả lời về vấn đề này, Sam Altman khẳng định trên X rằng mối quan hệ với Microsoft vẫn rất tốt đẹp và “stateless API sẽ vẫn là độc quyền trên Azure”. Điều này cho thấy một sự phân tách rõ ràng khi Microsoft vẫn giữ quyền khai thác thương mại đối với các dịch vụ hiện tại, trong khi AWS sẽ tập trung vào phát triển các ứng dụng thế hệ mới với “bộ nhớ dài hạn”, thứ được xem là tiền đề cho các tác nhân AI (AI agent) có khả năng thực hiện các tác vụ phức tạp kéo dài nhiều ngày.

Giữa cơn sốt đầu tư, các con số thống kê từ OpenAI cũng tăng vọt. Công ty tuyên bố hiện có hơn 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần và hơn 50 triệu thuê bao tiêu dùng cá nhân, với hai tháng đầu năm 2026 được dự báo là giai đoạn có lượng người dùng mới cao nhất lịch sử. Doanh thu dự kiến đạt 30 tỷ USD trong năm 2026 và có thể cán mốc 60 tỷ USD vào năm 2027.

Thế nhưng, bức tranh tươi sáng đó bị che phủ bởi một nghịch lý lớn với tốc độ “đốt tiền” còn khủng khiếp hơn cả tốc độ thu tiền. Theo báo cáo nội bộ, OpenAI dự kiến lỗ ròng 14 tỷ USD trong năm 2026. Con số này phản ánh thực tế khắc nghiệt của ngành công nghiệp AI với chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, mua sắm chip và duy trì hạ tầng siêu quy mô đang vượt xa doanh thu. Chính vì vậy, kế hoạch đầu tư 1.400 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng từng được công bố cách đây không lâu đã phải điều chỉnh giảm xuống còn 600 tỷ USD trong vòng 4 năm, nhằm phù hợp hơn với tăng trưởng doanh thu dự kiến.

Kế hoạch IPO 1.000 tỷ USD

Trong khi đó, giới phân tích tài chính đang hướng sự chú ý về một thương vụ IPO được cho là có thể diễn ra trong năm 2026 hoặc 2027, với quy mô dự kiến vượt 1.000 tỷ USD . Đây sẽ là đợt phát hành cổ phiếu lớn nhất lịch sử, vượt xa mọi kỷ lục trước đó. Nguồn tin từ TechSpot cho biết một phần khoản đầu tư mới, khoảng 10 tỷ USD, dự kiến đến từ các quỹ đầu tư quốc gia và các công ty tài chính toàn cầu đang hoàn tất các cam kết cuối cùng.

Tuy nhiên, triển vọng IPO đang làm dấy lên hai luồng quan điểm trái chiều. Một số nhà đầu tư lạc quan cho rằng đây sẽ là “khoảnh khắc Facebook hóa” của OpenAI, đưa AI trở thành một thực thể tài chính chủ đạo, tương tự mạng xã hội từng làm được vào năm 2012. Ngược lại, giới hoài nghi cảnh báo về sự phụ thuộc vào “vòng luẩn quẩn tài chính” giữa các ông lớn công nghệ, nơi tiền được rót ra chỉ để quay lại mua chip và dịch vụ đám mây của chính các nhà đầu tư. Điều này khiến nhiều người liên tưởng đến bong bóng dotcom cuối thập niên 1990, nơi kỳ vọng tăng trưởng phi mã đã đẩy định giá lên những mức không bền vững.

Nhìn chung, khoản đầu tư 110 tỷ USD vào OpenAI không chỉ là một thương vụ tài chính đơn thuần. Đó là sự hội tụ của ba tham vọng lớn: Amazon muốn dẫn đầu cuộc chơi AI với hạ tầng đám mây, Nvidia muốn củng cố ngai vàng chip AI thông qua việc khóa chặt khách hàng chiến lược, còn SoftBank tìm kiếm một “cú nổ” cuối cùng để định hình lại di sản của mình.

Về phía OpenAI, đây là ván bài lịch sử để chứng minh rằng AGI không chỉ là giấc mơ viễn tưởng mà là một thực thể kinh doanh khả thi. Sam Altman từng tuyên bố: “Chúng ta đang bước vào giai đoạn mà AI tiên phong chuyển từ nghiên cứu sang sử dụng hàng ngày ở quy mô toàn cầu”. Nhưng để biến điều đó thành hiện thực, OpenAI phải giải bài toán khó: vừa duy trì tốc độ đốt tiền khủng khiếp để giữ vị thế dẫn đầu, vừa phải chứng minh với thị trường rằng mô hình kinh doanh của họ có thể tạo ra lợi nhuận thực sự trước khi nguồn vốn cạn kiệt.

Giới đầu tư và người dùng toàn cầu đang nín thở chờ đợi hồi kết của ván bài lịch sử này.