Theo bà Tôn Minh Phương - Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Vietcap, hiện nay, những chỉ số liên quan đến dòng vốn dài hạn vào Việt Nam vẫn diễn biến theo đúng như kỳ vọng.
Trong bối cảnh đầy biến động của vĩ mô toàn cầu, xu hướng đầu tư vào các tài sản có tính trú ẩn được hầu hết các tổ chức, nhà đầu tư quốc tế quan tâm. Vàng tạm thời mất vai trò "hầm trú ẩn" bền vững khi giá "vàng đen" - dầu mỏ và đồng bạc xanh - USD cùng tăng giá bởi xung đột đặc thù diễn ra ở khu vực Trung Đông.
Trong xu hướng đó, các nhà đầu tư quốc tế cũng bán ròng, rút vốn ở hầu hết các thị trường. Phiên giao dịch cuối cùng của tháng 3, ngày 31/3 ghi nhận dòng tiền ngoại tiếp tục bán ròng - khép lại một tháng khối ngoài bán ròng tại thị trường đầu tư gián tiếp.
Theo đó, các nhà đầu tư nước ngoài lũy kế đã bán ròng hơn 32.000 tỷ đồng trong quý I/2026.
Lý giải về xu hướng bán ròng này, bà Tôn Minh Phương - TV HĐQT kiêm Tổng Giám đốc CTCK Vietcap (VCI) cho biết, thứ nhất, trong những năm vừa qua việc mặt bằng chênh lệch lãi suất tương đối lớn kéo theo tỷ giá tăng mạnh là lý do chính dẫn tới hành động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài tại thị trường chứng khoán Việt Nam.
Đối với các nhà đầu tư lớn ở toàn cầu, việc đầu tư vào Việt Nam là một sự phân bổ với tỷ trọng nhỏ so với nguồn lực và tổng tài sản của họ. Chính vì vậy, khi họ nhìn nhận được những rủi ro về tài chính, rủi ro địa chính trị toàn cầu tăng lên thì động thái đầu tiên của họ là bán những khoản đầu tư tại các thị trường và những lớp tài sản không quá trọng yếu trong danh mục đầu tư, đặc biệt là với những khoản đầu tư đã có lời tốt và có thanh khoản cao thì sẽ càng dễ thoái. Ví dụ như khu vực Đông Nam Á, thanh khoản của thị trường Việt Nam ở giai đoạn vừa qua đang là tốt nhất, trong khi với một số thị trường khác như Malaysia hay Philippines, vị thế bán cũng sẽ không dễ dàng như tại thị trường Việt Nam.
Thứ hai, năm vừa qua thị trường Việt Nam đã được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, tạo ra sự thay đổi về các lớp nhà đầu tư, từ những nhà đầu tư chuyên đầu tư vào thị trường cận biên sang những nhà đầu tư chuyên đầu tư vào thị trường mới nổi. "Chúng tôi hy vọng sắp tới khi Việt Nam chính thức được nâng hạng, sẽ có những lớp nhà đầu tư, dòng tiền mới vào thị trường Việt Nam để thay thế cho những nhà đầu tư vừa qua", bà Phương cho biết.
Thứ ba, liên quan đến những cổ phiếu mới trên thị trường, là một vấn đề mà các nhà đầu tư nước ngoài đã có nhiều lần đề cập tới. Phân tích với cổ đông tại kỳ ĐHĐCĐ thường niên vừa qua, bà Phương nhìn nhận thị trường chứng khoán Việt Nam hiện tương đối tập trung vào một số ngành và cổ phiếu nhất định, chưa quá đa dạng. Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang có những nỗ lực từ nhiều phía, thứ nhất là các cơ quan có thẩm quyền đã đưa ra những quy định và luật mới, ví dụ như việc IPO gắn liền với niêm yết; thứ hai là các doanh nghiệp cũng đã chủ động và cởi mở hơn đối với những sự kiện IPO; và cuối cùng là những công ty tư vấn như Vietcap cũng sẽ nỗ lực hơn trong việc đưa nhiều doanh nghiệp và lĩnh vực mới hơn lên thị trường để thu hút dòng vốn ngoại trong thời gian sắp tới.
"Ngoài ra, về nội tại của nền kinh tế, tôi tin Việt Nam vẫn là một điểm đến thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư toàn cầu, thông qua số liệu về giải ngân FDI năm vừa qua đã đạt kỷ lục cao nhất trong 5 năm với 27,6 tỷ USC, và vốn đăng ký cũng đã đạt hơn 38 tỷ USD. Những chỉ số liên quan đến dòng vốn dài hạn vào Việt Nam vẫn diễn biến theo đúng như kỳ vọng của chúng ta", Tổng Giám đốc Vietcap nhấn mạnh.
Trong sự quyết tâm ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam, chắc chắn sẽ có mục tiêu giảm áp lực về vốn của hệ thống ngân hàng thương mại, bà Nguyễn Thanh Phượng - Chủ tịch HĐQT Chứng khoán Vietcap cũng cho biết thêm.
Theo đó, Chủ tịch Vietcap cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam và tăng trưởng kinh tế Việt Nam đang dựa rất lớn vào kênh vốn vay ngân hàng. "Vì thế việc phát triển thị trường vốn, trong đó có thị trường chứng khoán để các doanh nghiệp Việt Nam có kênh huy động vốn trung và dài hạn, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, là một mục tiêu mà tôi chắc chắn trong thời gian tới sẽ rất được ưu tiên để tăng sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam cũng như ổn định kinh tế vĩ mô trong trung và dài hạn", bà lý giải.
Một thống kê cho biết giai đoạn 2024-2025, các doanh nghiệp Việt Nam với 97% là doanh nghiệp (SME) vẫn phụ thuộc rất lớn vào kênh tín dụng ngân hàng.
Cụ thể kênh ngân hàng giữ vai trò chủ đạo chiếm ~83% SME tiếp cận; nhưng tổng số doanh nghiệp SME tiếp cận được vốn thực tế vẫn khá thấp.
Bên cạnh đó, các kênh khác như Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm, phát hành trái phiếu cũng vẫn chiếm tỷ lệ rất thấp so với tổng nhu cầu vốn. Một số doanh nghiệp khi khó tiếp cận vốn ngân hàng, thậm chí, còn có xu hướng tiếp cận các nguồn tín dụng đen, vay mượn ngoài hệ thống tín dụng chính thức.
Năm 2025, với dòng vốn tín dụng được bơm mạnh vào nền kinh tế, tăng trưởng tín dụng đạt hơn 19%, tỷ lệ tín dụng /quy mô GDP lên tới 147%. TS. Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV dự báo trong kịch bản Việt Nam muốn đạt tăng trưởng GDP 10%/năm giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn là cực kỳ khổng lồ, ước tính cần huy động khoảng 260 tỷ USD (tương đương 39% GDP).
TS Cấn Văn Lực phân tích, nền kinh tế Việt Nam đang dựa quá lớn vào hệ thống ngân hàng khi kênh này chiếm tới hơn 50% tổng cung vốn. Do đó, nếu tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng 16-17%, đến năm 2030, tỷ lệ này sẽ lên tới 180-185% GDP – thuộc nhóm cao nhất thế giới.
Để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế trong giai đoạn đặt mục tiêu tăng trưởng cao, trong khi hệ thống ngân hàng đã có tỷ lệ tín dụng/GDP ở mức cao, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cũng đã nhiều lần khẳng định nhằm tránh rủi ro cho nền kinh tế, cần hướng đến mở rộng các kênh vốn khác...
Có thể nói, đằng sau động lực của thị trường vốn, là quá trình dịch chuyển dịch kênh tiếp vốn cũng như phát triển đa dạng tất yếu của các kênh vốn, đặc biệt đặt trong một thị trường tài chính nói chung đang ngày càng phát triển, hội nhập, đang có thêm nhiều hình thái phát triển lẫn cấp độ phát triển mới. Sự phát triển này cũng có ý nghĩa tăng sức hút, sự quan tâm của nhà đầu tư toàn cầu.
Bà Nguyễn Thanh Phượng nhìn nhận, chúng ta cũng thấy được những nỗ lực về nâng hạng thị trường, hình thành các trung tâm tài chính, và những đề xuất về các hướng dẫn cụ thể đối với thuế cho nhà đầu tư nước ngoài, hay sự thiết lập sàn giao dịch cho những công ty công nghệ.
"Tất cả các giải pháp trên tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài, qua đó thu hút đầu tư và tăng dòng vốn ngoại cho thị trường", bà nhận định.
