Vì sao M&A y tế Việt Nam hút mạnh vốn đầu tư?

Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, ngành y tế Việt Nam được đánh giá là một điểm đến M&A đầy sức hút, không chỉ nhờ tiềm năng tăng trưởng nội tại mà còn bởi sự hội tụ của các xu hướng nhân khẩu học, kinh tế và chính sách mang tính dài hạn.

Sự dịch chuyển của dòng vốn

Việc đặt thị trường Việt Nam trong bức tranh chung của hoạt động M&A toàn cầu cho thấy đây không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên, mà là kết quả của sự dịch chuyển chiến lược của các nhà đầu tư quốc tế trong hành trình tìm kiếm tăng trưởng bền vững.

Theo chia sẻ của PGS TS BS Đặng Đức Nhu, Chủ tịch Công ty TNHH Tư vấn Pháp lý Y tế Việt Nam, sự phân bổ dòng vốn M&A toàn cầu đang có sự thay đổi đáng chú ý. Trong khi khu vực châu Mỹ chứng kiến đà suy giảm cả về số lượng lẫn giá trị thương vụ, dòng vốn lại đang dịch chuyển rõ rệt sang châu Âu, Trung Đông và đặc biệt là châu Á. Sự tái phân bổ này phản ánh tâm lý thận trọng hơn tại các thị trường đã bão hòa, đồng thời làm gia tăng sức hấp dẫn của các nền kinh tế mới nổi có tốc độ tăng trưởng cao.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam, với vị thế chiến lược tại Đông Nam Á, quy mô dân số lớn và nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng ổn định, đang hội đủ điều kiện để hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng vốn đầu tư mới, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, một ngành mang tính phòng thủ nhưng lại có dư địa mở rộng dài hạn.

Sức hấp dẫn của thị trường M&A y tế Việt Nam được củng cố rõ nét khi xem xét các chỉ số về quy mô và động lực tăng trưởng. Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị các thương vụ M&A trong ngành đã đạt khoảng 3,4 tỷ USD, với quy mô thương vụ trung bình ở mức 18,5 triệu USD. Những con số này không chỉ cho thấy mức độ sôi động của thị trường mà còn phản ánh sự tham gia đa dạng của các nhà đầu tư, từ các tập đoàn chiến lược đến các quỹ đầu tư tài chính với khẩu vị vốn khác nhau.

Nền tảng cho đà tăng trưởng đó đến từ hai động lực nhân khẩu học. Thứ nhất là sự mở rộng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu. Hiện nhóm này chiếm khoảng 13% dân số và theo dự báo của World Bank, con số này có thể tăng lên 26% vào năm 2026. Sự gia tăng thu nhập khả dụng kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với các dịch vụ y tế chất lượng cao, đặc biệt trong khu vực y tế tư nhân.

Thứ hai là xu hướng già hóa dân số diễn ra với tốc độ nhanh thuộc nhóm cao nhất thế giới. Tỷ trọng dân số từ 60 tuổi trở lên dự kiến sẽ tăng từ khoảng 12% hiện nay lên 20% trong giai đoạn 2030-2038, đảm bảo một lực cầu bền vững và dài hạn cho các dịch vụ khám chữa bệnh, chăm sóc dài hạn, dưỡng lão và chăm sóc tại nhà.

“Sự cộng hưởng của một xã hội già hóa nhanh cùng với thu nhập ngày càng cải thiện đã tạo ra “lực cầu kép”, vừa mở rộng quy mô thị trường, vừa nâng cao yêu cầu về chất lượng dịch vụ theo chuẩn mực quốc tế”, vị PGS phân tích.

Niềm tin được củng cố

Niềm tin của giới lãnh đạo doanh nghiệp vào M&A như một động lực tăng trưởng cũng là yếu tố củng cố triển vọng thị trường. Theo Khảo sát CEO Toàn cầu lần thứ 28 của PwC, 81% các CEO từng thực hiện M&A trong ba năm qua cho biết họ có kế hoạch tiếp tục theo đuổi các thương vụ mới trong ba năm tới.

Điều này cho thấy M&A không còn là công cụ mang tính thời điểm mà đã trở thành một chiến lược tăng trưởng cốt lõi, qua đó đảm bảo dòng vốn đầu tư vào các thị trường tiềm năng như Việt Nam sẽ tiếp tục được duy trì.

Trong bức tranh tổng thể đó, các cơ hội đầu tư hấp dẫn nhất lại tập trung ở những phân khúc chuyên biệt. Phân khúc dược phẩm duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân năm từ 7-9%, với trọng tâm là các thương vụ sáp nhập nhà máy sản xuất nhằm hợp nhất năng lực, tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô và tối ưu hóa chuỗi cung ứng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường nội địa.

Phân khúc bệnh viện, đặc biệt là khối tư nhân, ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao hơn, khoảng 10-12% mỗi năm. Các thương vụ mua lại và mở rộng chuỗi bệnh viện tư không chỉ mang lại tiềm năng tài chính hấp dẫn mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tải cho hệ thống y tế công vốn đang chịu nhiều áp lực.

Song song đó, công nghệ y tế với tốc độ tăng trưởng khoảng 8,39% đang mở ra các cơ hội mang tính đột phá, tập trung vào y tế từ xa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả chẩn đoán, cá nhân hóa phác đồ điều trị và cải thiện trải nghiệm bệnh nhân.

Những thương vụ nổi bật

Những tiềm năng này được minh chứng rõ ràng thông qua hàng loạt thương vụ M&A tiêu biểu trong thời gian qua. PGS TS BS Đặng Đức Nhu cho biết nổi bật nhất là thương vụ kỷ lục khi Thomson Medical Group thâu tóm toàn bộ Bệnh viện FV với giá trị lên tới 381,4 triệu USD, được ghi nhận là giao dịch chăm sóc sức khỏe lớn nhất tại Việt Nam từ trước đến nay. Thương vụ này không chỉ thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ của các nhà đầu tư chiến lược quốc tế, mà còn thiết lập một chuẩn mực định giá mới cho các tài sản y tế cao cấp.

Ở góc độ nhà đầu tư tài chính, CVC Capital Partners đã hoàn tất việc thâu tóm Bệnh viện Quốc tế Phương Châu với giá trị khoảng 116 triệu USD, cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam đối với các quỹ PE đang tìm kiếm nền tảng tăng trưởng vững chắc.

Thị trường cũng chứng kiến sự đa dạng trong cấu trúc đầu tư. Adamed trở thành cổ đông sở hữu 100% của Davipharm nhằm củng cố năng lực sản xuất và mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Trong khi liên doanh chiến lược giữa Bệnh viện Xuyên Á và Warburg Pincus mở ra một mô hình hợp tác mới, kết hợp kinh nghiệm vận hành địa phương với nguồn vốn và quản trị quốc tế.

Cùng với đó là hàng loạt giao dịch đáng chú ý khác với sự tham gia của cả nhà đầu tư chiến lược như Raffles Medical Group, Lion Corporation, Tâm Trí Medical và các quỹ đầu tư tài chính hàng đầu như KKR, GIC, Mekong Capital. Sự hiện diện song song của hai nhóm nhà đầu tư này phản ánh mức độ trưởng thành ngày càng cao của thị trường M&A y tế Việt Nam, nơi vừa tồn tại các cơ hội mở rộng thị phần dài hạn, vừa cung cấp lộ trình thoái vốn hấp dẫn cho các quỹ đầu tư.

“Tuy nhiên, thành công của các thương vụ này cũng cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của việc am hiểu môi trường pháp lý và quy định chuyên ngành. Y tế là ngành kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến nhân lực chuyên môn cao và dữ liệu y khoa nhạy cảm, đòi hỏi tiêu chuẩn bảo mật và đạo đức nghiêm ngặt”, ông Nhu cho biết.

Các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng M&A trong lĩnh vực này có mức độ phức tạp cao, trong đó vai trò của tư vấn pháp lý được xem là mang tính quyết định đối với sự thành công của giao dịch. Bên cạnh thách thức, môi trường pháp lý Việt Nam cũng đang mở ra nhiều ưu đãi, đặc biệt cho các dự án FDI trong sản xuất trang thiết bị y tế với các chính sách thuế thuận lợi.

Các yếu tố trên cho thấy thị trường M&A ngành y tế Việt Nam không chỉ là một điểm sáng ngắn hạn, mà đang dần trở thành một cấu phần thiết yếu trong danh mục đầu tư của các tổ chức mong muốn nắm bắt sự tăng trưởng vượt trội và bền vững tại Đông Nam Á, nơi tiềm năng thị trường vẫn đang ở giai đoạn khai mở và dư địa phát triển còn rất lớn.