Với khoảng 3,4 triệu xe máy được tiêu thụ trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là một trong những thị trường xe hai bánh lớn nhất Đông Nam Á, chỉ xếp sau Indonesia.
Theo thống kê của Motorcycles Data, tổng doanh số xe máy tại Việt Nam trong năm qua, bao gồm xe động cơ đốt trong và xe thuần điện, đạt xấp xỉ 3,4 triệu chiếc, tăng 14,9% so với năm 2024. Đây cũng là mức tăng trưởng cao nhất trong nhóm 5 thị trường lớn nhất Đông Nam Á.
Dẫn đầu khu vực tiếp tục là Indonesia với khoảng 6,55 triệu xe máy bán ra, gần gấp đôi Việt Nam, song mức tăng chỉ đạt 0,6%, cho thấy thị trường đã phần nào ổn định. Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Philippines với 2,37 triệu xe, Thái Lan với 1,73 triệu xe và Malaysia khoảng 610.000 xe - thấp nhất trong nhóm.
Nếu đặt cạnh doanh số ô tô, sự khác biệt trong cấu trúc nhu cầu đi lại giữa các quốc gia càng rõ nét. Malaysia là thị trường hiếm hoi ghi nhận lượng ô tô bán ra cao hơn xe máy, với hơn 820.000 xe, phản ánh mức độ phổ cập ô tô cao hơn và hạ tầng giao thông phù hợp. Ngược lại, tại Indonesia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam, xe máy vẫn áp đảo. Riêng Việt Nam, tỷ lệ ô tô/xe máy ở mức khoảng 1/5,6, tức cứ một ô tô bán ra thì có gần sáu xe máy được tiêu thụ.
Quy mô thị trường lớn phần nào tương đồng với dân số. Indonesia, Việt Nam và Philippines - ba quốc gia đông dân nhất khu vực, cũng chính là ba thị trường xe máy sôi động nhất. Trong bối cảnh thu nhập bình quân chưa đồng đều và hạ tầng giao thông đô thị còn hạn chế, xe máy vẫn là lựa chọn linh hoạt và kinh tế đối với phần lớn người dân.
Đáng chú ý, động lực tăng trưởng của thị trường Việt Nam không chỉ đến từ nhu cầu truyền thống mà còn từ sự mở rộng nhanh của phân khúc xe điện. Năm 2025 ghi nhận bước tiến rõ rệt của VinFast khi hãng bán ra hơn 406.000 xe máy điện, vượt Yamaha để vươn lên vị trí thứ hai toàn thị trường, chỉ sau Honda với hơn 2,2 triệu xe. Đây là lần hiếm hoi thứ hạng thị phần trong ngành xe máy có sự xáo trộn đáng kể sau nhiều năm ổn định.
Sự trỗi dậy của xe điện đang tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới. Nếu trước đây người tiêu dùng chủ yếu thay xe khi phương tiện cũ xuống cấp, thì nay yếu tố công nghệ, chi phí vận hành thấp và chính sách khuyến khích giao thông xanh khiến quyết định đổi xe diễn ra sớm hơn. Xe điện dần thoát khỏi vai trò “lựa chọn thay thế”, trở thành một phân khúc cạnh tranh trực tiếp với xe xăng, đặc biệt ở nhóm khách hàng trẻ và khu vực nội đô.
Ở góc độ trong nước, việc doanh số tiếp tục tăng cho thấy thị trường xe máy Việt Nam vẫn chưa chạm ngưỡng bão hòa như nhiều dự báo trước đây. Thay vì giảm sút khi thu nhập tăng lên, nhu cầu đang dịch chuyển sang các dòng xe giá trị cao hơn như tay ga, xe thông minh hoặc xe điện. Điều này giúp tổng dung lượng thị trường được duy trì, đồng thời cải thiện giá trị trung bình mỗi xe bán ra.
Hạ tầng giao thông cũng là yếu tố then chốt. Tại Hà Nội, TP HCM và nhiều đô thị lớn, mật độ dân cư dày đặc, đường sá chật hẹp và tình trạng ùn tắc thường xuyên khiến ô tô chưa hẳn là giải pháp tối ưu. Bên cạnh đó, chi phí sở hữu ô tô từ giá mua, bãi đỗ, phí gửi xe đến nhiên liệu vẫn là rào cản lớn với đa số người dân. Trong khi đó, xe máy với ưu thế gọn nhẹ, linh hoạt và tiết kiệm tiếp tục đáp ứng tốt nhu cầu đi lại hằng ngày cũng như các hoạt động giao hàng, dịch vụ, kinh tế nền tảng.
Triển vọng những năm tới cho thấy thị trường còn nhiều dư địa. VinFast đặt mục tiêu nâng doanh số xe máy điện lên khoảng 1,5 triệu chiếc trong năm 2026, tức gấp ba lần hiện tại. Nếu kế hoạch này thành hiện thực, Việt Nam có thể chứng kiến làn sóng điện hóa mạnh mẽ hơn, đồng thời tạo áp lực cạnh tranh buộc các hãng truyền thống phải tăng tốc chuyển đổi.
Về dài hạn, khi các đô thị bắt đầu siết tiêu chuẩn khí thải và tính tới lộ trình hạn chế xe xăng, xe máy điện nhiều khả năng sẽ trở thành động lực tăng trưởng chính. Thị trường vì thế không chỉ lớn về số lượng, mà còn bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nơi công nghệ pin, hạ tầng sạc - đổi pin và hệ sinh thái dịch vụ hậu mãi đóng vai trò quyết định.
Có thể thấy, thay vì suy yếu trước xu hướng ô tô hóa, xe máy tại Việt Nam đang tự làm mới mình để thích nghi. Trong tương lai gần, đây vẫn sẽ là trụ cột của giao thông cá nhân và tiếp tục giữ vị thế quan trọng trong bức tranh tiêu dùng của người Việt.
