Sau những năm tăng trưởng nhanh và nhiều biến động, Xuân của doanh nhân hôm nay mang một sắc thái khác: chậm hơn, tỉnh táo hơn và nhiều suy ngẫm hơn.
Khi thị trường đặt lại chuẩn mực thành công, bản lĩnh không còn nằm ở việc đi nhanh, mà ở khả năng đi đường dài và đứng vững cùng thời gian.
Xuân lúc này giống như khoảnh khắc người đi đường dài dừng lại kiểm tra đôi giày của mình. Không phải để do dự, mà để chắc rằng mình còn đủ bền để bước tiếp. Trong thế giới kinh doanh nhiều biến động, sự tỉnh táo ấy không làm mất đi khát vọng, mà giúp khát vọng có một nền móng vững hơn.
Trong một thời gian dài, doanh nhân được khuyến khích đi nhanh: nhanh mở rộng, nhanh chiếm lĩnh thị trường, nhanh tận dụng cơ hội. Tốc độ từng là biểu tượng của năng lực và bản lĩnh. Nhưng thực tế cho thấy, không phải con đường nào đi nhanh cũng dẫn đến đích. Khi bối cảnh kinh tế thay đổi, dòng vốn trở nên thận trọng hơn, chuẩn mực quản trị được nâng cao hơn, thì những gì từng được xem là hợp lý trong ngắn hạn có thể trở thành gánh nặng trong dài hạn.
Bước sang giai đoạn 2025-2026, nền kinh tế không còn vận hành theo quán tính tăng trưởng nóng, mà chuyển dần sang kỷ luật, chuẩn mực và khả năng chịu trách nhiệm dài hạn. Nhiều doanh nghiệp buộc phải đối diện với một thực tế mới: không phải ai đi nhanh cũng đi xa, và không phải mọi quyết định từng “đúng lúc” đều còn đứng vững khi được soi chiếu lại bằng thời gian. Thành công không còn được đo thuần túy bằng quy mô hay tốc độ mở rộng, mà bằng khả năng đứng vững qua nhiều chu kỳ thị trường.
Xu hướng quản trị hiện nay không chỉ hỏi doanh nghiệp đã làm đúng hay chưa tại thời điểm thực hiện, mà còn hỏi: quyết định đó có đủ bền để tồn tại khi bối cảnh thay đổi hay không. Thời gian, theo nghĩa đó, trở thành một “kiểm toán viên” nghiêm khắc. Nó không ưu ái thành tích ngắn hạn, không bị thuyết phục bởi những con số đẹp trong một giai đoạn, và càng không dễ dãi với những cấu trúc thiếu nền tảng.
Đứng trước bối cảnh ấy, không ít doanh nhân dễ rơi vào tâm thế phòng thủ: chậm lại vì sợ rủi ro, thu hẹp vì lo bất định. Nhưng đi đường dài không đồng nghĩa với co cụm hay né tránh. Ngược lại, đó là một lựa chọn chủ động và có ý thức: chuyển từ tư duy giao dịch sang tư duy kiến tạo. Từ việc tối ưu kết quả trong ngắn hạn sang việc thiết kế những cấu trúc có thể chịu được sự thay đổi của thị trường và chuẩn mực.
Đi đường dài buộc doanh nhân phải đặt ra những câu hỏi khó hơn cho chính mình. Không chỉ là “làm sao để sinh lời trong năm tới”, mà là “doanh nghiệp này sẽ kể một câu chuyện gì về mình sau 5 hay 10 năm nữa?”. Không chỉ là “có tận dụng được cơ hội hay không”, mà là “cơ hội đó có phù hợp với cấu trúc, giá trị cốt lõi và khả năng chịu trách nhiệm của mình hay không?”. Những câu hỏi ấy không dễ chịu, nhưng cần thiết để tránh những cái giá phải trả trong tương lai.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng ổn định, kỷ luật và trách nhiệm dài hạn, doanh nhân không bị yêu cầu phải chậm lại, nhưng buộc phải đi chắc hơn. Không bị cấm tăng trưởng, nhưng phải tăng trưởng trên một nền móng đủ vững để chịu được những thay đổi của chu kỳ kinh tế, của chính sách và của xã hội. Tốc độ vẫn quan trọng, nhưng chỉ có ý nghĩa khi đặt trên một cấu trúc đủ bền.
Bản lĩnh của doanh nhân hôm nay vì thế không nằm ở việc dám đi nhanh hơn người khác, mà ở việc dám chịu trách nhiệm lâu hơn cho mỗi quyết định của mình. Đó là bản lĩnh đầu tư cho quản trị, cho tuân thủ, cho con người và cho kỷ luật nội tại, những yếu tố không tạo ra doanh thu ngay lập tức, nhưng quyết định khả năng tồn tại và phát triển bền vững. Đó cũng là bản lĩnh dám từ chối những con đường ngắn nhưng nhiều rủi ro để chọn lối đi ít hào nhoáng hơn, song bền bỉ hơn.
Trong nhiều nền kinh tế phát triển, những doanh nghiệp đi đường dài hiếm khi tạo ra tiếng vang lớn trong ngắn hạn. Họ không xuất hiện dày đặc trên các bảng xếp hạng tăng trưởng từng năm, nhưng lại tồn tại bền bỉ qua nhiều thập kỷ. Họ thắng không phải bằng tốc độ, mà bằng sự nhất quán, khả năng thích ứng có nguyên tắc và thái độ tôn trọng kỷ luật thị trường. Khi nhìn lại, chính sự bền bỉ ấy mới là lợi thế cạnh tranh khó sao chép nhất.
Với doanh nhân Việt Nam, lựa chọn đi đường dài còn mang một ý nghĩa sâu hơn. Đó là cách để chủ động đồng hành cùng sự trưởng thành của thị trường. Khi luật chơi ngày càng rõ ràng, chuẩn mực ngày càng cao, thì một doanh nghiệp đủ bền không chỉ giúp giảm rủi ro, mà còn tạo ra niềm tin, yếu tố ngày càng trở nên khan hiếm và quý giá trong kinh doanh.
Xuân, vì thế, không chỉ là mùa của khởi đầu, mà còn là thời điểm để doanh nhân tự soi chiếu lại chính mình. Không phải để lo lắng, mà để tỉnh táo. Không phải để chùn bước, mà để chọn lại phương hướng. Trong một nền kinh tế đang ưu tiên sự ổn định và phát triển bền vững hơn, hy vọng không đến từ những lời hứa tăng trưởng dễ dàng, mà từ chính sự thay đổi trong cách nghĩ và cách làm của doanh nhân.
Những cơ hội mới vẫn đang hình thành, nhưng không ồn ào. Chúng gắn với xuất - kinh doanh tạo ra giá trị thật, với những doanh nghiệp đủ kiên nhẫn để xây dựng từng bước, đủ bản lĩnh để đi cùng kỷ luật thị trường. Đó không phải là con đường dễ đi, nhưng là con đường cho phép doanh nhân bước tiếp mà không phải ngoái lại trong bất an.
Đi nhanh có thể giúp doanh nhân thắng một mùa kinh doanh. Nhưng chỉ những người chấp nhận đi đường dài mới đủ bình thản khi phải nhìn lại chính mình sau nhiều chu kỳ thị trường. Xuân không đòi hỏi doanh nhân phải hứng khởi hơn. Xuân chỉ nhắc rằng, con đường đi xa nhất thường bắt đầu bằng một lựa chọn rất tỉnh táo.
