Khi các cuộc tấn công bùng nổ tại Trung Đông, dự báo giá dầu ở các thị trường tài chính sẽ tăng trong ngắn hạn, kéo theo là một số ngành có liên quan.
Sáng 28/2, Quân đội Mỹ và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) phát động chiến dịch tập kích Iran, nhắm vào các cơ sở quốc phòng và tình báo, nhà riêng của các quan chức cấp cao và tướng lĩnh. Tehran phóng tên lửa đáp trả về phía Israel.
Trước đó, trong đêm 26/2, Paskitan đã ném bom các mục tiêu ở các thành phố lớn của AfghanistanCăng thẳng quân sự giữa Pakistan và Afghanistan khiến thị trường tài chính Pakistan chao đảo và thị trường chứng khoán gần tê liệt trong phiên 27/2.
Xung đột tại Iran và các cuộc tập kích dẫn đến những dự báo căng thẳng về giá dầu, giá vàng, và bất ổn của chuỗi cung ứng toàn cầu đặc biệt với cầu nối logistic.
Giá vàng từ 5.141 USD/oz cuối 26/2 đã tăng vọt khi mở cửa, sau những thông tin bùng nổ vũ trang, lập tức leo lên mốc giá 5.278,5 USD/oz vào cuối ngày 28/2. Theo đó, giá vàng đã tăng 1,80% chỉ trong 1 ngày và tăng 3,52% trong vòng 5 ngày - trong khi nguyên tháng trước khi ghi nhận giá điều chỉnh giảm.
Giá "vàng đen" - hợp đồng dầu thô tương lai WTI vào 26/2 chốt ở 63,71 USD/ thùng, đã giao dịch ở mốc mới 67,50 USD/ thùng vào 27/2, trong khi đó dầu Brent đạt khoảng 73 USD một thùng, tăng 20% tính từ đầu năm - báo hiệu một chu kỳ tăng giá có thể kéo dài với động lực thúc đẩy từ căng thẳng đến xung đột vũ trang mới ở khu vực Trung Đông.
Theo thống kê, khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới được vận chuyển đi qua eo biển Hormuz. Xung đột vũ trang khiến hàng loạt chủ tàu, tập đoàn dầu khí lớn và các công ty thương mại đồng loạt tạm dừng hoạt động vận chuyển dầu thô, nguyên liệu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua tuyến đường này.
William Jackson, chuyên gia kinh tế trưởng thị trường mới nổi tại Capital Economics, nhận định kể cả xung đột sớm kiểm soát, giá dầu Brent vẫn có thể lên khoảng 80 USD mỗi thùng.
Thậm chí, thống kê của hãng tư vấn năng lượng Rystad Energy cho thấy với dòng lưu thông dầu qua eo biển này bị đình trệ, khoảng 15 triệu thùng dầu không thể đưa ra thị trường mỗi ngày, có thể khiến giá dầu vọt lên mức 100 USD/ thùng.
Giá dầu sẽ tác động trực tiếp đến lạm phát, tăng trưởng toàn cầu và hàng loạt thị trường tài sản khác.
Tuy nhiên, ngoại trừ những khu vực chịu tác động trực tiếp từ các cuộc xung đột vũ trang, tác động của các cuộc chiến tranh đến thị trường chứng khoán vẫn đang được giới chuyên môn theo dõi.
Theo thống kê của Chứng khoán FPT (FPTS) về tác động của các cuộc chiến tranh đến thị trường chứng khoán trong vòng 100 năm qua. Đáng chú ý là có 3 cuộc chiến tranh lớn tác động mạnh mẽ đến thị trường tài chính là cuộc tấn công tại Trân Châu Cảng (-19,8%), Iraq tấn công Kuwait (-16,9%) và Triều Tiên tấn công Hàn Quốc (-12,9%).
Ngoài ra, các cuộc chiến tranh còn lại chỉ tác động đến thị trường chứng khoán trong thời gian ngắn với biên độ dao động chỉ từ 1-6%.
Ông Nguyễn Thanh Lâm - Giám đốc Nghiên cứu Phân tích Khối khách hàng cá nhân, Chứng khoán Maybank (MSVN), cho rằng căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ–Israel và Iran có thể gây biến động giá dầu ngắn hạn, hỗ trợ nhóm phân bón và năng lượng.
Tuy nhiên, theo chuyên gia, lịch sử cho thấy các cú sốc địa chính trị thường chỉ mang tính nhất thời. Xu hướng giá dầu dài hạn chủ yếu phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế toàn cầu hơn là các xung đột riêng lẻ.
Nhìn từ dữ liệu chứng khoán toàn cầu đến Việt Nam, qua thống kê, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu Phân tích Khách hàng cá nhân và Phát triển sản phẩm, Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) nhìn nhận: Các sự kiện chiến tranh và xung đột khiến đều tác động tiêu cực trong ngắn hạn và giảm dần tiêu cực trong dài hạn với trung bình số phiên là 22 phiên có mức đáy thấp nhất và 47 phiên phục hồi về lại mức điểm chỉ số ngày bắt đầu sự kiện. Trong đó, mức độ tác độ tác động tiêu cực từ khu vực Trung Đông thấp hơn so với các khu vực khác.
Dự báo tác động chỉ số S&P500 trong 1 tháng từ sự kiện chiến tranh và xung đột, ông Minh cho biết các nhà phân tích sử dụng mô hình hồi quy để dự báo đánh giá tác động bởi các yếu tố. Đối với đặc biệt khu vực Trung Đông, mô hình cho ra được kết quả biến giá dầu sẽ tác động ngược chiều mạnh mẽ nhất đến diễn biến chỉ số S&P500.
Theo đó, ông kết luận, giá dầu sẽ thường được hưởng lợi tích cực trong ngắn hạn khi diễn ra sự kiện và tác động tiêu cực lên chỉ số S&P500. Ông cũng cho rằng nhà đầu tư có thể hưởng lợi ích tích cực từ nhóm cổ phiếu dầu khí trong ngắn hạn, nhưng các cổ phiếu còn lại sẽ chịu tác động tiêu cực. Tuy nhiên, sau thời gian trung bình sau 22 ngày thì chỉ số S&P500 có thể tạo đáy và dần hội phục, cho nên lúc này giá dầu có thể sẽ hạ nhiệt trở lại.
"Trong ngắn hạn, nhà đầu tư có thể tận dụng đà tăng mạnh của giá dầu để chốt lời nhóm dầu khí và tận dụng nhịp giảm ở các nhóm cổ phiếu khác để mua vào cho chiến lược này", ông Minh khuyến nghị. Đồng thời nhấn mạnh nhà đầu tư cần lưu ý diễn biến của các cuộc xung đột chính trị thông thường luôn khó dự báo.
